Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/1881 K.2010/4939

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05.02.2008 tarih ve 2003/519-2008/18 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı ... (Paşalar) vekili ve davalılar Anadolu Yatırım A.Ş. ve Anadolu Bank A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen gününde davacı Avukatı ... ile davalılardan Anadolu Bank A.Ş. Ile Anadolu Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş.

Avukatı...ve ... (...) Avukatı ... gelip, fer'i m ile davalı avukatı gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ...

Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Sermaye Piyasası Kurulunun 13.3.2003 tarihli toplantısında, ... Menkul Kıymetler A.Ş. nin aracı kurum faaliyetlerinin SPK. 46/1, g.h. bentleri uyarınca sürekli olarak durdurularak alım satıma yetki belgesinin iptal edilmesine ve aracı kurumun tedrici tasfiye kapsamına alınmasına karar verildiğini, aracı kurumun yasal organlarının görev ve yetkilerinin SPK.

46/b-3 fıkrası uyarınca müvekkili tarafından yerine getirildiğini, SPK uzmanlarınca alınan ihbar üzerine 6.3.2002 tarihinde aracı kurumun adresinde yapılan denetim sonucu, aracı kurumun çalışanının bulunmadığı, aracı kurumun genel müdürü olan ...’ni eşi ... ile takas sorumlusu ...’nin Anadolu Yatırım nezdinde hesaplarının bulunduğu,

B... hesabına virmanlanan hisse senetlerinin bir kısmının aracı kurum müşterilerine ait olduğunun ve bu konuda müşteri talimatının bulunmadığını, aracı kurumun mali yapısının yükümlülükleri karşılayamayacak derecede zayıf olduğunun tesbit edildiğini, Anadolu Yatırım’da B...’a ait hesabın 03.07.2001 tarihinde hesaba havale yolu ile yatırılan 305.000.000.000 TL tutarındaki nakit ile çalışmaya başladığını, hesapların vekaletinin ...’e ait olduğunu ve çeşitli hisse senetlerinin ...

Menkul’den Anadolu Yatırım’a müşterilerin talimatı olmadan virmanlandığını, ... Menkulden, Anadolu Yatırıma virmanlanan ve 6.3.2003 tarihinde saat 18:24-18:40 arasında Anadolu Yatırımın Takasbank nezdindeki B... hesabından Anadolu Bank A.Ş. Müşteri alt hesabına virmanlanan hisse senetlerinin 06.03.2003 tarihli kapanışfiyatları ile toplam değerinin 1.695.600.018.410 TL. olduğunu, bu senetlerin mülkiyetinin ...

Menkul müşterilerine ait olduğunda tereddüt olmadığını, B... ve ... tarafından davalı ... Bank A.Ş. den kullanılan kredi için verilen teminat açığını kapatmak amacıyla bu yola başvurulduğunu, müşterilerin hisse senetlerini satmak istediklerinde Anadolu Yatırımdan tekrar ... Menkul’e geri virmanlandığı ve ilgili müşteri hesabına girmeden ...

Menkul tarafından takas yükümlülüğünü karşılamak için kullanıldığı, bu şekilde eş ve yanında çalışan aracılığıyla 10 Trilyonu geçen kredi kullanıldığını, davalı bankanın da teminat olarak her gün değişen ve karşılıklı virman ilişkisine konu olan hisse senetlerini kabul etmesi nedeniyle iyiniyetli olmadığını, Anadolu Yatırımın bu hesaplar aracılıyla 467 Trilyon alım ve 463 Trilyon satım işlemi gerçekleştirdiği,

2002 yılı toplam komisyon gelirlerinin yaklaşık yarısının bu iki hesaptan kazanılan gelirler olduğunu, Anadolu Bank ile B... ve ... arasındaki kredi sözleşmesine dayanan rehin sözleşmesinin geçerli olmadığını, zira kredi sözleşmesinin 34. Sayfası 51. maddesinde menkul kıymetlerin hangi hesapta bulunduğuna ve türlerine ilişkin bölümlerinde her hangi bir hesap numarası veya hisse senedi türünün yer almadığını, Menkul Kıymet Tevdi Bordrosunun düzenlenmediğini, ayrıca rehnedilen hisse senetlerinin Takasbank’ta B... ve ... hesabında olduğunu, rehin verilenin zilyetliğinin rehin alana geçmediğini,

Anadolu Yatırım ile ... arasındaki ilişkinin banka tarafından bilinmemesinin mümkün olmadığını, bankanın iyiniyetli olmadığını, davalı ... Paşalar’ın Anadolu Yatırım nezdindeki hesabında kalan 9.300 lot İhlas Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. , 20.870 lot İpek Matbaacılık A.Ş. ve 325 lot Kent Gıda A.Ş. hisse senetlerinin tümünün ...

Menkul Kıymetler A.Ş. müşterilerine ait olduğunu ileri sürerek, 6.3.2003 tarihli İMKB kapanış fiyatlarına göre toplam değerleri 1.656.906.518.410 TL. olan ve dava dilekçesine ekli listede gösterilen hisse senetlerinin tüm semereleriyle birlikte davalı ... Bank A.Ş. nin asli, diğer davalı ... Kıyetler A.Ş. nin fer’i zilyetliğinden alınarak ... Menkul Kıymetler A.Ş.

Takasbank havuz hesabına aynen iadelerinin sağlanmasına, aynen iadelerinin mümkün olmaması durumunda dava tarihindeki İMKB endeksi üzerinden hesaplanacak nakit karşılığının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal temerrüt faizi ile birlikte davalı ... Bank A.Ş.den alınarak ... Menkul Kıymetler A.Ş.ni verilmesine, ayrıca 9.300 lot İhlas Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. , 20.870 lot İpek Matbaacılık A.Ş. ve 325 lot Kent Gıda A.Ş. hisse senetlerinin davalı ...

Paşalar’ın zilyetliğinden alınarak ... Menkul Kıymetler A.ş. Takasbank havuz hesabına aynen iadelerinin sağlanmasına, aynen iadelerinin mümkün olmaması durumunda dava tarihindeki İMKB endeksi üzerinden hesaplanacak nakit karşılığının dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal temerrüt faizi ile birlikte davalı ... Paşalar’dan alınarak ... Menkul Kıymetler A.Ş.ni verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar Anadolu Bank A.Ş. ve Anadolu Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş. vekili, sermaye piyasası araçları bakımından SPK.nun 10. madde hükmü uyarınca toplu saklama sistemine geçildiğini, saklama bankasının (Takasbank A.Ş.) toplu saklamada bulunan hisse senetlerinin vasıtasız ve tek başına zilyedi olduğunu, menkul kıymet sahiplerinin de müşterek ve vasıtalı zilyet olduğunu, aracı kurumların Takasbank A.Ş. nezdinde hisse senetlerine doğrudan zilyet olmadığını, bu nedenle davacını zilyetliğe dayalı dava açma hakkının bulunmadığını, hisse senetlerinin müvekkili aracı şirketin hesabına hesaben geçtiğini, hisse senetlerinin MK. kapsamında eşya birliği olarak teslim alındığını, davacının müvekkilini sorumluluk altına almak için nedenler yarattığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davacı ... Menkul Kıymetler A.Ş. müşterileri olan ..., ... davacı yanında davaya müdahil olmuşlardır.

Davalı ... Paşalar ( ... ) vekili, müvekkilinin hisselerin davalı bankaya virman edilmesi için aracı kuruma veya davalı bankaya talimat ve yetki vermediğini, dava konusu senetlerin müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığını, davalı banka ve aracı kurumun rehin mevcut imiş gibi işlem yaptığını, müvekkiline ait olmayan imzaların olduğunu, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, SPK. 46/A maddesine göre kurulan davacı fonun aynı kanunun 46/B. Maddesi uyarınca aracı kurumun yasal organlarının görev yetkilerini tasfiye sonuçlanıncaya kadar yerine getireceğinden fonun dava açma hakkının bulunduğu, hisse senetlerinin davalı ... ( Paşalar) ‘ın kocası ...

Menkul kıymetler A.Ş.nin genel müdürü ve yönetim kurulu başkanı ...’e ait olup olmadığının Anadolu Yatırım A.Ş. ve banka arasındaki finansal ve ortaksal bağ nedeni ile banka tarafından bilinebilecek durumda olduğu, davalıların iyiniyetli olarak kabul edilemeyeceği, davalı banka ile davalı ... ve dava dışı ... arasında düzenlenen genel kredi sözleşmelerine bağlı düzenlenen rehin senedi ve taahhütnamelerinde düzenleme tarihi ve menkul kıymet listesinin bulunmadığından muayyenlik ilkesine aykırı düzenlendiği, bu nedenle rehin sözleşmesinin geçersiz olduğu,

yapılan işlemlerin yaşamın olağan akışına ve finans sektörünün işleyişine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... (Paşalar) vekili ve davalılar Anadolu Yatırım A.Ş. ve Anadolu Bank A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve SPK’nun 46/B-3 fıkrasında tedrici tasfiyesine karar verilen ...

Menkul Kıymetler A.Ş.’nin yasal organlarının görev ve yetkilerinin davacı fon tarafından yerine getirileceğinin düzenlenmiş olmasına göre, davacı fonun aracı kurum adına dava açma hakkının bulunmasına, davalı ...Ş.’de hesabı bulunan davalı ...

Paşalar ile dava dışı ... ve davalı banka arasında düzenlenen kredi sözleşmelerine dayanan rehin sözleşmelerinde, menkul kıymetlerin hangi hesapta bulunduğu, türü, hesap numarası, menkul kıymet tevdi bordrosu düzenlenmediği için menkul rehninin geçersiz kabul edilmesinde bir usulsüzlük olmamasına ve davalı aracı kurum ile ...

Menkul A.Ş.’nin genel müdürü ve yönetim kurulu başkanı dava dışı ... arasındaki ilişkinin davalı banka tarafından bilinmemesinin dosya kapsamına göre mümkün olmadığının anlaşılmasına göre, davalı ... vekilinin ve davalılar Anadolu Yatırım A.Ş.ve Anadolu Bank A.Ş.vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.