Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/5768 K.2012/5694

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10/11/2009 tarih ve 2002/1726-2009/660 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, davalı GNR Hazır Beton Mak. İnşaat Taah. Taşımacılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin 10/04/2012 havale tarihli mürafadan vazgeçme dilekçesi dikkate alınarak dosyanın duruşmasız olarak görülmesine karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 03.05.1999 tarihinden beri yurt dışında mukim şirketin Türkiye distribütörü olarak faaliyet gösterdiğini, beton pompa mikserleri ve parçaların ithal ettiğini, sözlü anlaşma uyarınca ithal ettiği yedek parçaları davalının deposunda muhafaza edildiğini, davalının bu yedek parçaların bir kısmını müvekkilinin müşterilerine ait makinelerin montajında, garanti kapsamındaki onarımlarda ve garanti kapsamı dışındaki bakım ve onarımlarda kullandığını, bu şekildeki ilişkinin yaklaşık 2001 Temmuz ayına kadar devam ettiğini, davalıya verilen yedek parçaların bedelinin ödenmediğini, gönderilen faturaların iade edildiğini,

davalının da servis hizmet bedelinin tahsili için müvekkili aleyhine dava açtığını ileri sürerek, 94.648.434.000 TL’nin fatura tarihlerinden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, anlaşma kapsamında müvekkilinin davacıya servis ve montaj hizmeti verdiğini, bir kısım alacağının ödenmediğini, ilişkinin sona erdirildiğini, alınan yedek parçaların bedellerinin ödendiğini, daha sonra davacının hayali faturalar keserek müvekkiline gönderdiğini, fatura kapsamı yedek parçaların teslim edilmediği gibi müvekkilince de kullanılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında 1999 yılında başlayan ve davacının yurt dışından ithal ettiği Sermac marka beton pompalarının davalı tarafından monte edilmesi, montaj sonrası garanti kapsamındaki bakım ve onarım hizmetlerinin yapılmasına yönelik sözlü anlaşma olduğu, davalının, davacıdan aldığı beton pompalarını üçüncü şahıslara ait araçlara monte ettiği, sonrasında garanti kapsamındaki bakım ve onarıma dair hizmetler sunduğu, davalının vermiş olduğu servis hizmetleri karşısında doğan alacağının tahsili için açtığı davanın kabul edildiği,

bu kararın kesinleştiği, işbu davanın verildiği iddia edilen yedek parçaların bedeline ilişkin bulunduğu, davalının servis hizmetini davacıdan aldığı yedek parçalarla verdiği, bedelini ödemediği, her ne kadar başkasından alınan yedek parçalarla servis ve hizmet verdiği savunulmuş ise de bu hususun kanıtlanmadığı, davacının Sermac markalı ürünün tek satıcısı olduğu dikkate alındığında aynı markalı pompayı başkasından satın alamayacağı, davalının bedelini ödemekle sorumlu olduğu gerekçesiyle 94.648.43 TL’nin tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, alacağın tahsiline ilişkindir.

Davacının dava dışı firmanın Türkiye distribütörü olarak faaliyet gösterdiği, bu çerçevede beton pompa mikseri ve parçalarını ithal ettiği, davalının, yazılı olmayan sözleşme uyarınca davacıya servis ve montaj hizmeti verdiği, bu kapsamda müşterilerinin makinelerini montaj ettiği, garanti kapsamında veya dışında bakım ve onarımını yaptığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Davacı vekili, davalının faaliyetlerinde müvekkilinin ithal ettiği yedek parçaları kullanmasına rağmen bir takım faturaların tutarlarının ödenmediğini ileri sürmüştür.

Davalı vekili, taraflar arasındaki ilişkiyi kabul ederek, faaliyetlerinde kullandığı ve davacıdan alınan yedek parçaların bedellerinin ödendiğini, taraflar arasındaki ilişkinin sona ermesi ve müvekkilinin hizmet alacağına dair fatura düzenlenmesi sonrasında uyuşmazlık konusu faturaların gönderildiğini, oysa bu faturaların kapsamları emtiaları davacıdan almadığını, kendisine teslim yapılmadığını ve faturaların gerçeği yansıtmadığından iade edildiğini savunmuştur.

Davacı ile davalının defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadıkları ve bilgilerin birbirlerini teyit etmedikleri belirlenmiştir. Kural olarak, davacı faturaların konusu emtiaların davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.

Mahkemece, davacının dava dışı firmanın Türkiye Distribütörü olduğu, davalının bu yedek parçaları davacı dışından başka firmadan temin edemeyeceği, gümrük belgeleri, fatura ve emtia kodları ile davalının dava dışı firmalara düzenlediği faturalar kapsamlarının birbirlerini teyit ettiği yönünde görüş açıklayan bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, temel alınan bilirkişi raporu denetime elverişli olmadığı gibi hüküm vermeye de yeterli değildir. Davalı vekili, dava dışı firmalara düzenlenen faturaların, uyuşmazlık konusu faturalardan önce düzenlendiğini, bu fatura kapsamları emtiaların çoğunun başka firmalardan alındığını, bir kısmının da davacıdan alınan ve ödenen faturalar kapsamındaki emtialar olduğunu belirterek esaslı itirazda bulunmuştur.

Ayrıca, davacının gümrük belgeleri, faturaları ve diğer kayıtlarıyla davalının, dava dışı firmalara yönelik düzenlediği faturaların tamamı ilişkilendirilmemiş, örnekseme yoluyla açıklama yapılmıştır. O halde, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu durum karşısında, davalı vekilinin bilirkişi raporuna esaslı itirazları da dikkate alınıp, davalının üçüncü kişilere verdiği hizmette kullandığı ve davacının distribütörü olduğu yedek parçaları davacı dışında başkasından almasının mümkün olup olmadığı, kullanılan emtiaların önceden bedeli davacıya ödenenler arasında yer alıp almadığı yönlerinde taraflara kanıt sunma imkanın tanınması, aralarında makine mühendisi ile muhasebeci bilirkişinin bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulması,

davacının ithal ettiği yedek parçalara ilişkin gümrük belgeleri, faturaları, sevk irsaliyeleri ile davalının, davacıdan alarak üçüncü kişilere verdiği hizmette kullandığı iddia edilen emtiaların davacının ithal ettiği emtialar olup olmadığı, faturalar kapsamı emtiaların davalıya teslim edilip edilmediği yönlerinde denetime uygun rapor alınması ve tüm kanıtların birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.