Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/6919 K.2010/9083

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12.10.2006 tarih ve 2002/1740-2006/581 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 21.09.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalılar Avrupa-...

Holding A.Ş. vekili Av....ile davalı ... duruşmaya geldi, davetiye tebliğine rağmen davalı ... avukatı duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin de ortağı olduğu dava dışı ... İleşitim Sistemleri Bilgi Hizmetleri ve Yatırım A.Ş.'nin (... A.Ş.'nin) % 80 oranındaki hisselerinin davalılara devredilmesi konusunda 01.05.2000 tarihinde ön satış protokolü, 13.06.2000 tarihinde de ek protokol akdedildiğini, protokoller ile davalıların, müvekkili ve ... A.Ş.'nin diğer hissedarlarına 750.000.

USD'nı hisse devir bedeli, 1.200.000 USD'nı nominal hisse değeri olmak üzere toplam 1.950.000 USD ödemeyi taahhüt ettiğini, hisse devri öncesi ...

A.Ş.'nin % 50 hissedarı olan davacının davalılardan 975.000 USD alacaklı konuma geldiğini, bu alacağın 700.000 USD' lık bölümünün ödenmediğini, bu bedelin 100.000 USD'lık kısmının tahsili için iflas yolu ile icra takibi başlatıldığından hisse bedelinin diğer bölümü olan 600.000 USD' lık alacağın bulunduğunu,13.06.2000 tarihli protokolün 3/J maddesinde, taraflardan herhangi birinin sözleşme şartlarına uymaması halinde diğer tarafa 3.000.000 USD ceza ödenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin devredilen hisselerin 1/2' sinin sahibi olması nedeniyle davacının 1.500.000 USD cezai şart talep etme hakkı bulunduğunu ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep hakkı saklı tutularak şimdilik 5.000 USD hisse devir bedeli ile 1.000 USD cezai şartın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinden ...'un protokolün tarafı olmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, protokole göre 400.000 USD'nın tamamının, 350.000 USD'nın ise 150.000 USD' nın ödendiği gibi, sermayenin 20.000.000.000 TL' den 200.000.000.000 TL'na artışı esnasında eski ortakların payına isabet eden 78.000.000.000 TL'nın (o günkü kur üzerinden 121.610 USD' nın) ödendiğini, sözleşmede "şirket sermayesinin 6.000.000 USD karşılığı TL seviyesine şirketin sermaye ihtiyacı oldukça çıkarılacaktır" hükmü bulunmakta olup, ekonomik kriz nedeniyle sermaye artırımının gerçekleştirilemediğini,

davacının 1.200.000 USD nominal hisse bedelinden kendisine düşen pay olan 600.000 USD'nın, sermayenin 6.000.000 USD'na çıkarılması durumunda söz konusu olacağını, sermaye artırımı gerçekleşmediğinden davacının bir alacağı bulunmadığını, sözleşme ihlal edilmediğinden cezai şart da talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında 01.05.2000 ve 13.06.2000 tarihli protokollerin düzenlenmesinden sonra taahhüt edilen hisselerin davalı şirkete devrinin gerçekleştirildiği, 01.05.2000 tarihli protokole göre % 80 payın karşılığında ödenmesi gereken bedelin 750.000 USD olup, bu protokolden kaynaklanan bakiye 100.000 USD'nin iflas yolu ile yapılan icra takibine konu edildiği,

işbu davanın konusunun 13.06.2000 tarihli ek protokolde belirlenen "şirket sermayesinin 6.000.000 USD karşılığı TL'na artırılması halinde artırılan sermayenin % 20'sine tekabül eden apel borçlarının satıcılar adına alıcılar tarafından ödeneceği" hükmüne ilişkin olduğu, protokolün bu hükmünün alıcının sermaye artırımı gerçekleştiğinde üstlendiği bir yükümlülük olup, sermaye artırımı konusunda herhangi bir açıklık bulunmadığı, aynı protokolde yapılacak sermaye artırımı gerçekleşmeden ek protokol 3/J maddesinde belirlenen cezai şart talebinin de mümkün olmadığı, sermaye artırımı gerçekleştiğinde davacının her zaman talep hakkı bulunduğu,

dava tarihi itibariyle davacının talep hakkının doğmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilince temyiz edilen karar Dairemizin 17.12.2009 tarih ve 2007/14875 E, 2009/13055 K sayılı kararında yazılı gerekçeyle davacı yararına bozulmuştur.

Davalı Avrupa ve ... Holding A.Ş. vekili ile davalı ... karar düzeltme isteminde bulunmuş, Dairemizin 2010/6919 E ve 18.06.2010 tarihli kararında yazılı “15.12.2009 olarak belirlenen duruşma gününün tebliği için davalı ... vekili Av. ...’ın, davacı yan vekilince bildirilen adresine çıkarılan davetiyenin bilatebliğ iade edilmesine karşın, duruşmanın anılan davalı ... vekilinin yokluğunda yapıldığı,

bu durumun ise HUMK’nun 438.maddesine aykırı ve savunma hakkının kısıtlanması mahiyetinde olduğu” gerekçesiyle ile davalı ...’un karar düzeltme isteminin bu yön itibariyle kabulü ile Dairemizin 17.12.2009 tarih ve 2007/14875 E, 2009/13055 K sayılı bozma kararının kaldırılmasına, taraf vekillerine yeni duruşma günü tebliğine, davalı Avrupa ve ... Holding A.Ş. vekili ile davalı ...’un diğer karar düzeltme istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Yapılan yargılama sonunda, davacı vekilinin temyiz itirazları yeniden incelendiğinde;

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve hisse senetlerinin devri ile ilgili olarak 13.06.2000 tarihinde taraflar arasında imzalanan ek protokolde, ... İletişim Sistemleri Bilgi Hizmetleri ve Yatırım AŞ sermayesinin 6.000.000 USD'a artırılmasına kadar, devredenlerin payının ...

İletişim Sistemleri Bilgi Hizmetleri ve Yatırım AŞ'nde %20 oranına kadar korunacağı, bu orana isabet eden 1.200.000 USD apel borcunun da, hisseleri devredenler adına hisseleri devralanlar tarafından payını devreden ortaklara değil, ... İletişim Sistemleri Bilgi Hizmetleri ve Yatırım AŞ’ne ödeneceğinin kararlaştırılmış olmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki (2) numaralı bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasındaki 13.06.2000 tarihli ek protokolün 3/j maddesi “Taraflardan herhangi biri işbu sözleşme şartlarına uymadığı takdirde diğer tarafa 3.000.000 USD ceza şartı ödeyecektir.” hükmünü içermekte olup, gerek toplam 750.000 USD tutarındaki ödemeler ve gerekse şirket sermayesinin 6.000.000 USD'na çıkarılması ile ilgili tüm hususlar 13.06.2000 tarihli ek protokolde düzenlenmiş olup, 750.000 USD tutarlı ödemede sözleşmeye aykırı davranılması halinde davacı tarafın cezai şart talep hakkı bulunmaktadır.

Bu durumda, gerekirse davacı tarafından 100.000 USD hisse devir bedelinin tahsili istemi ile açılan dava sonucu da beklenilerek, davalı tarafın 13.06.2000 tarihli ek protokol hükümlerine aykırı davranıp davranmadığı, dolayısıyla davacı tarafın cezai şart talep hakkı olup olmadığının belirlenmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle cezai şart isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.