Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/7613 K.2011/17691

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15.02.2010 tarih ve 2007/17 - 2010/38 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketler tarafından taşınan ve müvekkili antreposuna teslim edilen eşyanın ücretinin ödenmediğini, 17.05.1999 ile 30.12.2006 tarihleri arasında toplam ardiye ücretinin 15.755 EURO olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000 EURO bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan Intercontor Uluslararası Taşımacılık Ltd.Şti. vekili, antrepo ücretinden gönderen yahut gönderilenin sorumlu olacağını, her ne kadar Gümrük Kanunu uyarınca antrepoda kalış süresi sınırsız olarak belirlenmiş ise de davacının 8 yıl sessiz kalmasının iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağını, davacının basiretli bir tacir olarak emtianın tasfiyesi işlemlerine başlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılardan Expeditors International Taşımacılık ve Tic.A.Ş. vekili, davalının 8 yıl sessiz kalmak ile kötüniyetli olduğunu, davalının tasfiye evraklarını idareye iletmemesinde kusurlu bulunduğunu, emtia sorumluluğunun gönderilene geçtiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının incelenmesi ile, emtialar hakkında serbest dolaşıma giriş beyannamesinin bulunmadığı, malların halen antrepoda olduğu, davacının tasfiye istemek yetki ve yükümlülüğünün kanunen bulunmadığı gerekçesi ile taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan Intercontor Uluslararası Taşımacılık Ltd.Şti. vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Ancak, olayda teslim tarihinden dava tarihine kadar malları depoda tutan davacının da BK'nun 98/2. maddesi delaletiyle aynı yasanın 44. maddesi gereğince zararın artmasına sebebiyet verip vermediği değerlendirilip ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, anılan husus nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3-Diğer davalı Expeditors International Taşımacılık ve Tic A.Ş. yönünden yapılan temyiz incelemesine gelince; malı davacıya ait ardiyeye diğer davalı teslim etmiş ve ardiyeci ile diğer davalı sözleşme ilişkisine girmiştir. Davalı Expeditors International Taşımacılık ve Tic.A.Ş. üst taşıyıcı durumunda bulunup, davacı ile akti ilişkiye girdiğine ilişkin bir iddia ileri sürülmediğine ve eşya taşımasının CMR hükümleri uyarınca yapılmış olmasının bu davalının ardiyeci davacıya karşı sorumluluğunu gerektirmemesine göre mahkemece bu davalı hakkında açılan davanın reddine karar vermek gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY

Dava dışı Safir Tekstil Pazarlama Tic.A.Ş.'ne ait emtianın gümrüğe Intercontor Uluslararası Taş.Ltd.Şti. tarafından getirilerek 65 karton 579 kg. Eşyanın 17.05.1999 tarihli özet beyan ile davacıya ait antrepoya alındığı anlaşılmış olup, davalılarca eşyanın gümrüğe geldiğinin mal sahibi Safir Tekstil Paz.A.Ş.'ne bildirildiğini, bundan sonra sorumluluğun alıcı firmaya ait olduğunu savunmuşlardır.

Gerçekten de Safir Tekstil A.Ş. tarafından davalı Expeditors International Taşımacılık ve Tic A.Ş.'ne antrepoya teslim tarihinden iki ay sonra gönderilen 12 Temmuz 1999 günlü yazı ile "Amsterdam'dan İstanbul'a dönen 65 koli malları çekmeyeceğimizi bildirir gerekenin yapılmasına rica ederiz" şeklindeki yazıdan alıcı Safir Tekstil Paz.Tic.A.Ş.'nin malların gümrüğe geldiğinden haberdar olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda belgenin sıhhati de denetlenerek TTK'nun 790 ve 792. maddeleri kapsamında taşımanın son bulup, bulmadığı alıcının sorumluluğunun başlayıp başlamadığı karar yerinde tartışılmadan davalıların sorumluluğuna hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Diğer taraftan davalı Expeditors International Taşımacılık ve Tic A.Ş.'nin üst taşımacı olup, davacı ile akti ilişkiye girmediği gerekçesiyle husumet düşmeyeceği belirtilmiştir. Dosya kapsamından ve bu şirketin kabulüne göre de davalı nakliyat firması taşıma işinin kendi sorumluluğunda gerçekleştiğini kabul etmektedir. CMR'nin 34 ve 36. maddelerine göre alt ve üst taşıyıcılar müteselsilen sorumludurlar. Taşıma işleminin yasaya uygun yapılmaması halinde üst taşıyıcının da sorumluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle bu davalının hukuki durumunun da yukarıda açıklanan araştırma sonucunda takdir edilmesi gerekir. Bu nedenle sayın çoğunluk görüşüne karşıyım.