Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/11545 K.2012/17337

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04.11.2010 tarih ve 2007/194-2010/417 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı sigortalı tarafından Kazakistan'da yerleşik bir firmaya satılan soğutucu emtiasının müvekkili nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığını, emtianın Derince-Almaty arasındaki nakliyesinin davalı tarafından üstlenildiğini, emtianın Ukrayna'da gemiden tahliye edilerek sefere demiryolu ile devam edildiğini, varış yerinde yapılan kontrolde 18 adet soğutucunun eksik olduğunun tespit edildiğini, davalının yeterli seviyede güvenlik önlemi almaması nedeniyle sefer sırasında bir kısım emtianın çalındığını, 10.212 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmişir.

Davalı vekili, davanın diğer taşıyanlara da yönlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin kendisinden sonraki taşıyıcıya emtiayı hasarsız ve eksiksiz olarak teslim ettiğini, davacının kusurlu şekilde ödeme yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, satış sözleşmesinin "CIF" esasıyla yapıldığı, buna göre yüke ilişkin hasarın en geç vagonların gemiye yüklendiği anda Kazakistan'daki gönderilene geçtiği, poliçe emre yahut kimin olacaksa onun hesabına düzenlenmedikçe ya da menfaati sigorta edilen sigortalı olarak gösterilmedikçe hasarın alıcıya geçtiği andan itibaren sigorta sözleşmesinin batıl olacağı, davacının geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca ödeme yapmasının gerektiği, satıcının malları alıcı adına sigorta ettirmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki çekişme, öncelikle halefiyet hakkının doğup doğmadığı noktasında toplanmıştır.

Davacının dayandığı poliçeye göre, davaya konu soğutucuların taşıma rizikolarına karşı satıcı adına sigorta ettirildiği ve satışın CİF satış şeklinde olduğu çekişmesizdir.

TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta hasarın alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır.

Somut olayda, davacı tarafça hasara uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya cari hesap ekstresi delil olarak sunulmuştur. Bu durumda, mahkemece, hasarlı soğutucuların bedelinin alıcı tarafından satıcıya ödenip ödenmediğinin belirlenmesi ve davacının halefiyet hakkının doğup doğmadığının hasıl olacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan yazılı gerekçeyle hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.