Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/11862 K.2013/11758

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18.03.2011 tarih ve 2007/36-2011/45 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş., ... A.Ş. ve ... vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ... Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olduğunu, ... Cumhuriyetleri'nde ve ... 'de halı-kilim sanatı, tarihi halı ve kilimde ... adı ve motifleri konularında bilimsel araştırmalar yaptığını, bu araştırmalarının kendisine ait www.maksoy.5u.com isimli internet sitesinde yayınlandığını, müvekkilinin bu çalışmalarının sonucu olna makalesinin, davalılardan ... Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hiz.

A.Ş'nin sahibi olduğu internet sitesinde, davalılardan ... A.Ş. elemanları tarafından, davalılardan ... Halı Tekst.

San ve Tic A.Ş'nin halkla ilişkiler müdür olan diğer davalı ile yapılan röportajda, davalı ...'nın kendi bilgileriymiş gibi kullanıldığını, davalıların bu suretle müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal ettiklerini ileri sürerek davalıların tecavüzünün ref'ini ve men'ini, FSEK'nın 68. maddesi gereğince 10.000 TL zararın 3 katı olan 30.000 TL'nin 15.2.2006 tarihinden itibaren davalılardan avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini,

her bir davalıdan 17.500 TL olmak üzere toplam 70.000 TL manevi tazminatın da aynı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, yapılan haberin iktibas serbestisi içinde kaldığını, dava konusu röportajda, davalı ...'nın benimsediği akademik görüşlere yer verildiğini, davacının hiçbir maddi zararının bulunmadığını, makalenin www.maksoy.5u.com biçimindeki internet sitesinden ücretsiz olarak ulaşılabildiğini, davacının bu makaleyi 3. kişilere para karşılığı satmadığını, talep olunan manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, müvekkilinin dava konusu olayda hiçbir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hiz. A.Ş vekili, müvekkili ile davalı ... A.Ş. arasında haber yayını abonelik sözleşmesi bulunduğunu, dava konusu haberin İHA haber logosuyla yayınlandığını, bundan dolayı müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu yayının FSEK'nın 37. madde kapsamında kaldığını, davacının maddi ve manevi zararının söz konusu olmadığını, makalenin davacıya ait www.maksoy.5u.com internet sitesinde ücretsiz olarak yayınlandığını, isteyen herkesin bu makaleye ücretsiz olarak ulaşabildiğini, makalenin para karşılığı satılmadığını, istenen manevi tazminat miktarlarının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ve ... Halı Tekst. San. ve Tic. A.Ş. vekili müvekkillerinin dava konusu olayda hiçbir kusur kasıt ya da ihmalinin bulunmadığını, davalı ... A.Ş. haber müdürü ... 'in kendisinden halıcılığın tarihi ile bilgi istediğini, müvekkilinin de bu konuda yararlanabileceği kaynakları kendilerine ilettiğini, ancak daha sonra diğer davalılar tarafından yayınlanan röportajda, bilgilerin kendi bilgileriymiş gibi yayınlandığını, davalı ... A.Ş. haber müdürü ... tarafından bir hata yapıldığını kabul edildiğini ve anılan kişinin olay sebebiyle Basın Konseyi tarafından cezalandırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu makalenin FSEK'nin 2. maddesi anlamında bir ilim ve edebiyat eseri olduğu, dava konusu makalenin davalılardan ... ile yapılan bir röportajda, makalenin internetten indirilip röportaja monte edilmek suretiyle önemli ölçüde birebir kullanıldığı, davacının mali ve manevi halarının ihlal edildiği, davalılardan ... Halı Tekst.

San ve Tic A.Ş'nin, davalılardan ...'nın işvereni olması dışında herhangi bir şekilde dava konusu eyleme iştirak etmediği, davalı ... ile bu kullanımı gerçekleştiren davalı ... A.Ş'nin, dava konusu intihal eyleminden ve ortaya çıkan zarardan öncelikli olarak sorumlu oldukları, davalı ... Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hiz.

A.Ş'nin de bu röportajı kendi sitesinde kullandığı, bu nedenle kusursuz sorumlu olduğu, FSEK'nin 68. madde gereğince telif tazminatına hükmolunabilmesi ve tecavüzün ref'i bakımından kusur şartının aranmadığı, ancak manevi tazminat için kusurun şart olduğu, bu nedenle bu davalının manevi tazminattan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalılar ..., ... A.Ş. ve ...

Medya Yayıncılık Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme A.Ş. hakkındaki davanın kısmen kabulüne, FSEK'nın 68/1 maddesi gereğince 5.000 TL rayiç bedel üzerinden 3 kat hesabıyla 15.000 TL telif tazminatının adı geçen davalılardan 15.02.2006 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, 5.000 TL manevi tazminatın ise davalılar ... ve ... A.Ş'den 15.02.2006 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalı ...

Medya Yayıncılık Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme A.Ş. yönünden manevi tazminat talebinin kusur ispat edilemediğinden reddine, davalılardan ... Halı Tekst. San. ve Tic. A.Ş. hakkındaki davanın ise husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar ... Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hiz. A.Ş., ... A.Ş, ... vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... A.Ş. vekilinin ve davalı ... Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hiz. A.Ş. vekilinin tüm tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, davacıya ait makalenin davalı ... A.Ş'nin diğer davalı ... ile yaptığı röportajda kullanılması ve bu röportajın davalılardan ... Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hiz. A.Ş'ye ait internet sitesinde yayınlanması nedeniyle, davacının eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarının ihlaline dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalı ..., davalı ...

A.Ş. ile röportaj yapmadığını, bu davalının o dönemdeki haber müdürü olan ...'in Halı-Kilim Sanatı tarihi konusunda haber yapmak istediklerini, bu konuda önerebileceği bir kaynak olup olmadığını sorduklarını, kendisinin de bu konuda çalışmaları olan davacının ismini verdiğini savunmuştur. Gerçekten de, yargılama sırasında tanık olarak dinlenen davalı ...

A.Ş'nin haber müdürü ... 'de, davalının savunmalarını doğrular şekilde davalı ... ile röportaj yapılmadığını, yapacakları bir haber için davalı ...'dan yardım istediklerini ve bu davalının kendilerine yapacakları haber konusunda çalışmalar yapan davacının ismini verdiğini, ancak haberin hazırlanması sırasında yanlışlık yapılarak davacının makalesinin davalı ...'ya aitmiş gibi yayınlandığını beyan etmiştir. Ayrıca, dosya içerisinde bulunan Davalı ... ve davalı ...

A.Ş'nin haber müdürü ... arasında geçen mail yazışmalarından da dava konusu işlemin seyrinin davalı ...'nın savunduğu ve tanığın beyan ettiği şekilde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklarını ihlal eden dava konusu işlemin davalı ...'nın iradesi dışında gerçekleştiğinin anlaşılmasına göre, bu davalı hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bu nedenle davalı ... yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3-Bozma sebep ve şekline göre davalı ... vekilinin tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

KARŞI OY YAZISI

Mahkemece, eser sahibi davacının eser üzerindeki 5846 sayılı Kanun'dan doğan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle talep gibi aynı Kanun'un 68. Maddesi uyarınca üç kat telif tazminatına hükmedilmiş ise de.

Kanun'un 68. maddesinin 1. Fıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlası”nın hak sahiplerince istenebileceği belirtilmiş olup, aynı Kanun'un 66/3. fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünü, kusurun olup olmadığını, varsa ağırlığını” takdir etmek durumunda bulunduğundan,

dava konusu olayda talep edilebilecek “en çok üç kat fazla” tazminatın miktarını, tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme yetkisinin mahkeme hâkimine ait olduğu, BK’nın 43/1. maddesinin de bu yetkiyi desteklediği ve her somut olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği, mahkemenin bu hususları tartışmadan doğrudan belirlenen rayiç bedelin üç katına hükmetmesinin isabetsiz olduğu ve Dairemizin iki nolu bozma sebebine ilave olarak hükmün bu nedenle de temyiz eden davalılardan ... ve ...

Medya Yay. Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hiz. A.Ş. yararına bozulması gerektiği kanaatinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.