Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/1302 K.2012/9233

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21/10/2010 tarih ve 2006/389-2010/231 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, ...

Dershanesinde öğretmen olarak çalışan müvekkilinin aynı zamanda davalılara ait yayınevinde davalılardan ... ile birlikte bir çok kitabın basımını gerçekleştirdiğini, bu kapsamda Lise 1 Matematik Ders Kitabı, Lise 2 Matematik Ders Kitabı, Geometri 1, Geometri 2, Üniversiteye Hazırlık Matematik Set 1, Üniversiteye Hazırlık Matematik Set 2, Matematik 1,2,3, Geometri 1,2, Fen Liseleri Soru Bankası, Matematik Geometri Soru Bankası, Matematik Set 3, Matematik Geçmiş Yıllar ÖSS Soru ve Cevapları, 9. Sınıf Matematik Ders Kitabı ve 10. Sınıf Matematik Ders Kitabı isimli eserlerin yayınından dolayı müvekkiline herhangi bir telif ücreti ödemediğini,

sadece öğretmenlik ücretleri ödenen müvekkiline 2003 yılında usulen ve gerekli olduğu ifade edilerek telif haklarının devri ile ilgili sözleşmeler imzalatıldığını, müvekkilinin söz konusu sözleşmeleri serbest iradesiyle imzalamadığı gibi sözleşmelerin gerekli şartları taşımaması dolayısıyla geçerli olmadığını, dava konusu eserler üzerindeki çoğaltma ve yayma haklarının ihlal edildiğini, ayrıca 9. Sınıf Matematik Ders Kitabı ve 10. Sınıf Matematik Ders Kitaplarında müvekkilinin bilgisi dışında değişiklikler yapıldığını,

ancak bu eserler bakımından henüz yayının gerçekleşmemesi sebebiyle mali ve manevi haklara yönelik bir tecavüzün bulunup bulunulmadığının bilinemediğini belirterek dava konusu eserlere ilişkin olarak haksız çoğaltma ve yayım eylemleri sebebiyle FSEK'nun 68. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla 100.000 TL'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 9. Sınıf Matematik Ders Kitabı ve 10. Sınıf Matematik Ders Kitapları ile ilgili mali ve manevi haklara bir tecavüzün bulunup bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen dosya kapsamında,

aynı vakıaları tekrar ederek müvekkilinin şahsi eserleri olan 9. Sınıf Matematik Ders Kitabının konuların yerleri ve kapakları değiştirilerek, müvekkili ismine yer verilmeksizin 9. Sınıf Matematik-Geometri Soru Bankası.

10. Sınıf Matematik Ders Kitabının değiştirilerek ve müvekkili ismine yer verilmeksizin 10. Sınıf Matematik-Geometri Soru Bankası ve Matematik Geometri Soru Bankası isimli eserinin de değiştirilerek ve ismine yer verilmeyerek 11. Sınıf Matematik Geometri Soru Bankası adıyla işlenip çoğaltılıp kamuya sunulduğunu, iddia ederek maddi ve manevi hakları ile ilgili olarak fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydıyla 1.000 TL maddi ile 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

Davalılar vekili, asıl dosya ve birleşen dosya kapsamında, davacının taleplerini tüzelkişiliğe yöneltmesi gerektiğini, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, anılan eserlerin sahiplerini bir araya getiren kişinin müvekkili şirket olduğunu, davacının çalışması karşılığı öğretmenlik görevi ile ilgili olanlar dışında kendisine telif ücretlerinin de ödendiğini, FSEK'nun 10/son ve 18. maddesi hükümleri uyarınca anılan eserlerin mali haklarının kullanılma yetkisinin müvekkili şirkete ait olduğunu, eserlerin haksız biçimde çoğaltılıp yayılmasının sözkonusu olmadığını, nitekim davalının 2003 yılında müvekkili lehine taahhütname verdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, öncelikle ihlal olup olmadığının tespitine yönelik karar alınarak sonrasında ref, men ve tazminata yönelik dava açılmasının mümkün olmayıp, esasen davacının tespite yönelik taleplerine konu eserlerin dava tarihinde kamuya sunulmamış olduğu, bu kapsamda tespite yönelik taleplerin reddinin gerektiği, dava konusu eserlerin eser birliği niteliğinde olup, bütün yazarları davalı şirketin biraraya getirdiği,

eserlerin 12.06.1995 tarihine kadar sahibi, anılan tarihten 2001 yılına kadar malî haklarının sahibi ve 2001 yılından sonra da malî haklarının kullanılma yetkisinin sahibinin yasa gereği kendiliğinden davalı şirket olduğu, davalı eylemlerinin süreklilik arz etmesi ve sözleşme ilişkisi kurulması ihtimali dikkate alındığında 10 yıllık zamanaşımı süresinin söz konusu olacağı, bu kapsamda davanın yasal süresi içinde açıldığı,

davalı şirketi diğer davalıların münferiden temsile yetkili olduğu ve çoğaltma ve yayma fiillerini gerçekleştirdiği ileri sürülen şirket dışındaki davalılara husumet yöneltilebileceği, Matematik-Geometri Soru Bankası isimli eserde FSEK'nun 16. ve 15. maddelerinde belirtilen eserin bütünlüğünü koruma hakkı ve adın eserde gösterilmesi biçimindeki manevi hakların ihlal edildiği gerekçesi ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile FSEK'nun 70/1 maddesi uyarınca 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalılar vekilleri temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.