Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/13204 K.2012/19912

Taraflar arasında görülen davada İskenderun 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04/05/2011 tarih ve 2009/401-2011/483 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davacı arasında acentelik sözleşmesi tanzim edildiğini, davacının yetkili olduğu bölgede kargo gönderilerini alıp davalı şirketin bölge müdürlüğüne teslim edeceğini, gönderinin alıcıya tesliminden davalının sorumlu olduğunu, bu bağlamda dava dışı ... Ltd. firmasının 90 adet gönderisinin davalıya teslim edildiğini, sonrasında komisyon ücreti için faturanın tanzim edildiğini davalının takibe rağmen ödemede bulunmadığını ileri sürerek, itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, aralarındaki sözleşmenin 25. maddesinde tahsil edilmeyen alacaklardan dolayı komisyon ücreti talep edilemeyeceğinin düzenlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının komisyon alacağına dayanak gösterdiği faturaların iptal edildiği, fiilen tahsilatın olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme hükmü uyarınca tahsil edilemeyen alacaklardan dolayı komisyon ücreti talep edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, acente komisyon ücretinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davacının komisyon alacağına dayanak gösterdiği faturanın iptal edildiği, fiilen tahsilatın olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede tahsil edilmeyen alacaklardan dolayı komisyon ödenmeyeceğinin düzenlendiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının dava dışı ...

Ltd. firmasına ait 90 adet gönderiden dolayı komisyon ücretine hak kazanıp kazanmadığı, bu gönderi ücretlerinin davalı tarafından tahsil edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Davacı taraf, 90 adet gönderiyi davalıya teslim ettiğini, taşımadan davalının sorumlu olduğunu, dava dışı ...

Ltd. firmasının 1 adet gönderisinin davalı tarafından kaybedildiğini, bu nedenle anılan firmanın takas mahsup için hizmet bedeli iadesi adı altında fatura kestiğini ileri sürerek işbu davayı açmıştır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında davalının cari hesap kaydında 4.962,34 TL tutarlı faturanın iptal edildiğinin belirtildiği, aralarındaki mahsuplaşmanın ne şekilde yapıldığı hususunun dosyaya ibraz edilen belgelerden anlaşılmadığı, davalının fiili tahsilat yapmadığı belirtilmiştir. Oysa, davacı tarafın iddia ettiği

gibi dosyada mevcut ...

Ltd. firmasının davalıya hitaben düzenlediği 29.03.2008 tarihli yazıda, 18.10.2007 tarihinde İtalya’da gönderinin kaybedildiği, ekstradan zararları oluştuğunu belirterek buna ilişkin masraf dökümünün bildirildiği, yine aynı firmanın 10.12.2009 tarihli müzekkereye verdiği cevapta davalıya borçları olmadığını, bunun sebebinin davalının şirketlerine iade faturası düzenlemiş olması olduğunu belirttiği, davacının da bilirkişi raporuna itirazıyla birlikte dava dışı ...

Ltd. firmasının davalıya hitaben düzenlediği 15.09.2008 tarihli hizmet bedeli iadesi açıklamalı 4.962,34 TL bedelli faturayı ibraz ederek, yukarıda açıklandığı üzere davalı ile dava dışı firmanın gönderinin kaybolması nedeniyle takas mahsup işlemi yaptığını ileri sürerek ciddi itirazlarda bulunduğu halde, ibraz ettiği fatura değerlendirilmeden, gerçekten davalı ile dava dışı firma arasında gönderinin kaybolması nedeniyle takas mahsup işlemi yapılıp yapılmadığı araştırılmadan hüküm tesis edilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece davacı tarafın itirazları doğrultusunda dava dışı ... Ltd. firmasından davacının ileri sürdüğü iddialar sorularak, gerektiğinde davacı tarafın anılan firmanın defterlerini de delil olarak belirtmesi karşısında bu firmanın kayıtları incelenerek, taraflar arasındaki sözleşmenin 25. maddesi uyarınca gerçekten tahsil edilemeyen bir alacak mı bulunduğu, yoksa dava dışı firmayla gönderi kaybından dolayı takas mahsup işlemimi yapıldığı açıklığa kavuşturularak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.