Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/13392 K.2013/15923

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18.02.2011 tarih ve 2009/161-2011/41 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile davalılardan şirket vekili ve ... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 17.09.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılardan...Müzik Üretim Yay. İlet. Sist. Dağ. Paz. Tic. Ltd.

Şti. vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. Duygu Öğreten dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "İstanbul City Of The Sultans" isimli ingilizce olarak hazırlanan eserindeki fotoğraflardan bazılarının davalılardan ... tarafından hazırlanan diğer davalılar tarafından çoğaltarak satışa arzedilen "Boğaziçi Kendini Anlatıyor" adlı kitapta yer aldığının tespit edildiğini, davacıya ait toplamda 4 adat fotoğraf eserinin 5 defa izinsiz kullanıldığını, davalıların böylelikle müvekkilinin FSEK.ndan kaynaklanan maddi ve manevi haklarını ihlal ettiklerini ileri sürerek, şimdilik müvekkilinin uğradığı net zararın FSEK 68 ve 70. maddeleri çerçevesinde ayrı ayrı tespitini, şimdilik 1.000,00 TL. maddi ve 10.000,00 TL. manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte tahsilini ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalılardan...Müzik Üretim Yay. İlet. Sist. Dağ. Paz. Tic. Ltd. Şti., ... ve ... vekili, müvekkillerinden Kenan ve ... açısından davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, müvekili şirket ile davalı ... arasında 27/09/2005 tarihinde davaya konu "Boğaziçi Kendini Anlatıyor" isimli kitabın meydana getirilmesi konusunda eser sipariş sözleşmesi imzalandığını, bu eserde kullanılacak fotoğraflar ile görsel dokümanların, davalı ... tarafından sağlandığını ve kendisine ait arşivden ve artık anonim hale gelmiş belgelerden yararlanıldığını, davacının eser sahibi olmadığını, kaldı ki söz konusu fotoğrafların eser niteliğinde olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., iddiaların doğru olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davacı fotoğrafların eser sahibi değil ise de, derleyerek işlemesi sebebiyle FSEK'nın 8. maddesi anlamında işlenmiş eser sahibi olduğu, davacının manevi haklarının ihlal edildiği, her bir fotoğrafın asgari 500,00 TL edeceği davalı şirket yetkilisi olduğu anlaşılan ve şahsen sorumlulukları bulunmayan davalılar ... ve ...'e husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın davalılardan ... ve...Müzik Üretim Yayınları İletişim Sistemleri Dağıtım Paz. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne diğer davalılar yönünden ise reddine ve hükmün ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalılardan şirket vekili ve ... temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin davalılardan Kenan ve ...'e yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı şirket ve davalı ...'in temyiz itirazlarına gelince; dava, davacı tarafından meydana getirilen “İstanbul City Of The Sultans” adlı kitaptaki fotoğraflardan bazılarının davalı ... tarafından hazırlanıp davalı şirket tarafından yayınlanan "Boğaziçi Kendini Anlatıyor" isimli kitapta izinsiz olarak kullanıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Dava konusu kartpostallarda yer alan fotoğrafların 1890-1920 yılları arasında çekildiği ve 5846 sayılı FSEK 4. maddesi hükmünce güzel sanat eseri niteliğinde oldukları, aynı kanunun 27. maddesi kapsamında koruma süresi dolduğundan herkesin kullanımına açık eserler mahiyetinde bulundukları hususunda esasen taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Mahkemece benimsenip hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği üzere davacı, dava konusu fotoğrafların kartpostal mahiyetindeki orijinal kopyalarının fiziki mülkiyetinin sahibi olup, bu fotoğraflar üzerinde 5846 sayılı FSEK hükümleri uyarınca eser sahipliği sıfatı bulunmamaktadır.

Öte yandan, davalı ... tarafından hazırlanıp davalı şirketçe basılıp, çoğaltılan “Boğaziçi Kendini Anlatıyor” adlı kitapta davacı tarafından meydana getirilip piyasaya arzedilen “İstanbul City Of The Sultans” isimli kitaptaki dava konusu fotoğrafların aynen alınarak kullanıldığı bilirkişi raporu ile belirlenmiştir. Bu saptama karşısında, fiziki mülkiyeti davacıya ait olan ve yine davacı tarafından meydana getirilen anılan kitapta da aynen kullanılan dava konusu fotoğrafların davacının izni olmaksızın davalı tarafça çoğaltıldığının kabulü gerekir.

Ancak, mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporundan hareketle, davacının "Boğaziçi Kendini Anlatıyor" isimli kitabının derleme eser niteliğinde olduğu kabul edilerek, bu kitaptaki dava konusu fotoğrafların davalılarca izinsiz kullanılması eyleminin davacının derleme eser sahipliği sıfatı nedeniyle FSEK'nın 8. maddesi delaletiyle 68. maddesi hükmünün ihlali niteliğinde olduğu kabul edilmiş ise de.

5846 sayılı FSEK'nın 1/B-d bendi ve 6. madde hükümleri uyarınca derleme eserde korunan bu eseri meydana getiren kişinin düşünce yaratıcılığı olup, sözkonusu eserde yansıtılan düşünce yaratıcılığının bir başkası tarafından yaratılan başka bir derleme eserde haksız olarak kullanılması halinde eser sahibine anılan yasanın 66 vd. maddeleri uyarınca tecavüzün ref'i, men'i ve tazminat hakkı vereceği kuşkusuzdur.

Oysa, somut uyuşmazlıkta davalı tarafça yalnızca kartpostal mahiyetindeki fotoğraflar davacının hazırladığı kitaptan izinsiz olarak alınmak suretiyle kullanılmış olup, davacının derleme eseri üzerindeki düşünce yaratıcılığının veya bu kitaptaki davacıya ait güzel sanat eserlerinin davalılarca izinsiz iktibas edildiği hususunda bir iddia, tespit ve saptama bulunmamaktadır.

Bu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, mahkemece hukuki nitelendirmenin hakime ait olduğu da nazara alınarak, davalı ... ve davalı şirketin eyleminin davacının derleme eser sahipliğinden kaynaklanan 5846 sayılı FSEK 68. ve 70. maddelerine dayalı mali ve manevi haklara tecavüz niteliğinde olmayıp, aynı kanunun haksız rekabet başlığı altında düzenlenen 84. maddesi kapsamında kalacağının kabulü ile uyuşmazlığın bu çerçevede ele alınıp sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken çekişmenin hukuki nitelemesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı ... ve davalı şirket yararına bozulması gerekmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin, davalı şirket vekilinin ve davalı ...'in diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.