Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/14565 K.2012/21268

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi (İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi) Mahkemesi’nce verilen 28.04.2011 tarih ve 2008/135-2011/151 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalıya izafeten Aydın Denzicilik Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait DESNA isimli geminin donatanının siparişi üzerine 25/12/2007 tarihinde 66.770,00 USD değerinde yakıt tedarik edildiğini, taraflar arasında imzalanan yakıt tedarikine ilişkin anlaşmaya göre borçlu tarafın ödemede geciktiği her gün için %0.5 oranında cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, 24.371,00 USD cezai şart tahakkuk ettiğini, müvekkillinin toplam alacağının 91.141,00 USD'ye tekabül ettiğini, yakıt tedarikinin bağlama limanı dışında gerçekleştirildiğini, müvekkilinin alacağının gemi alacaklısı ve buna bağlı kanuni rehin hakkı verdiğini ileri sürerek, 91.141,00 USD'nin temerrüt faiziyle birlikte tahsilini ve gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi yargılamaya katılmamış, davaya cevaplarını bildirmemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, yakıt veren firma olan davacı ile yakıt sözleşmesini imzalayan ve yakıt tedariki müşterisinin geminin zaman kiracısı olan ve donatan/işleten olarak davalı olarak gösterilen Reinford firması olduğu, gemiye yakıtın tedarik edildiği, yakıt bedelinin ödenmemesi nedeniyle cezai şart tahakkuk ettirileceğinin yakıt tedarik anlaşmasında belirlendiği,

zaman kiracısı tarafından talep edilen, gemi mührünü havi kaptan tarafından teslim alınan, zaruret halinde, ihtiyaçla mahdut olarak bağlama limanı dışında tedarik edilen yakıtın gemi üzerinde gemi alacaklısı hakkı ve buna bağlı kanuni rehin hakkı verdiği, kanuni rehin hakkına alacak bedeli ile birlikte davaya konu cezai şartın da dahil olduğu,

gemi maliki vekilinin yatırmış olduğu miktarın, vekalet ücreti ödememek için belki de haksız olunduğu veya alacağın kanuni rehinhakkı verdiği düşüncesi ile davacıya iade edildiği ve yapılan ödemenin HUMK m. 92 ve m. 95 hükümleri gereğince davayı kabul mahiyetinde olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne,

ödeme miktarı olan 81.090,00 USD'nin dava tarihi olan 21/04/2008 tarihinden itibaren ödeme tarihi 11/07/2008 tarihine kadar USD'ye verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile bu kısmın davalıdan alınarak davacıya verilmesi ile bakiye 10.051,00 USD'nin dava tarihinden itibaren USD'ye verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki Merkez Bankası Efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm olunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde DESNA isimli gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalıya izafeten Aydın Denizcilik Ltd. Şti. vekili ve gemi maliki vekili temyiz etmiştir.

1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, acente ve Aydın Marine-Mahmut Aydın'ın yargılama aşamasında davalı acentesi olmadığını bildirmemiş, adına çıkartılan tebligatı kabul etmiş olmasına göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2) Dava, yakıt tedarikine ilişkin anlaşma gereği bedel ve cezai şartın tahsiliyle, gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, dava konusu taleplerin kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davaya konu yakıt, bağlama limanı dışında gemi kaptanı tarafından değil, davalı tarafından alındığından mahkeme karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 1235. ve 1236. maddeleri gereğince gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanımaz. Bu itibarla mahkemece bu konudaki istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle hükmolunan alacak ve ferilerini karşılayacak biçimde gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.