Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/3727 K.2011/4014

Taraflar arasında görülen davada Tarsus 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29.07.2010 tarih ve 2010/60-2010/60 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati haciz talep eden vekili, aleyhlerine ihtiyati haciz istenilenlerin talep dışı Duymed Ltd.Şti.'nin müvekkili bankadan kullandığı genel kredi sözleşmelerinin müşterek borçluları ve müteselsil kefilleri olduklarını, borcun ödenmesi için kat ihtarı gönderilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek, 432.857,09 TL için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, aleyhine ihtiyati haciz istenilenlere hitaben gönderilen hesap kat ihtarının usulüne aykırı tebliğ edilmesi nedeniyle muacceliyet koşulunun oluşmadığı ve muaccel olmayan borçlar için mal kaçırıldığına dair delil bulunmadığı gerekçesiyle, istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati haciz talep eden vekili temyiz etmiş, temyiz dilekçesinin bir kısım borçlulara tebliğ edilememesi üzerine, ilanen tebligat yapılabilmesi için ihtiyati haciz talep edenden 1.000,00 TL'nı 7 günlük sürede yatırması aksi halde temyizden vazgeçmiş sayılacağı hususu bildirilmiş, ilanen tebligat ücretinin yatırılmaması nedeniyle kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

Bu kararı da ihtiyati haciz talep eden vekili temyiz etmiştir.

1- Tebligat Kanunu’nun 10/1. maddesi uyarınca, “tebligat, tebliğ yapılacak kişiye bilinen en son adresinde yapılır”, bu maddeye 6099 sayılı yasa ile eklenen ikinci fıkrası ise, “bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır” hükmünü içermektedir.

Tebliği alacak kişi adresinde bulunamamışsa, yeni adresin tebliğ memuru ve tebliği çıkaran kuruluş tarafından, Tebligat Tüzüğü’nün 13. maddesinde belirtilen usule göre araştırılması gerekir. Bu soruşturmaya rağmen ikametgahı, oturduğu yer veya işyeri bulunamamış ise, o kişinin adresi meçhul kabul edilerek, Tebligat Kanunu’nun 28. ve Tebligat Tüzüğü’nün 46. maddeleri uyarınca ilanen tebliğe karar verilebilir. Ancak belirtilen soruşturma biçimi sınırlayıcı değildir.

Nitekim anılan Tüzük hükmünün 3. fıkrasında durum açıklığa kavuşturulmuş, tebliği çıkaran merciin lüzum görmesi halinde özel kuruluşlardan da adres soruşturması yapabileceği vurgulanmıştır. Bu kuruluşların içinde, nüfus ve tapu idareleri, belediyeler ve sivil savunma gibi kuruluşlar da vardır. Adres araştırmasının sadece zabıta ile sınırlı tutulması, savunma hakkının kısıtlanmasına yol açacak bir durum yaratabilir.

Zira, HUMK’nun 73. maddesi uyarınca, taraflar usulüne uygun olarak iddia ve savunma için çağrılmadıkça, haklarında hüküm kurulamaz. İlanen tebligat, en son başvurulacak bir çaredir. O nedenle adres araştırmasının titizlikle ve kararlılıkla yapılması bir zorunluluktur.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece aleyhine ihtiyati haciz istenen ... ve ...'a gönderilen ihtiyati haciz isteminin reddine dair karar ve temyiz dilekçesinin bila tebliğ dönmesi üzerine doğrudan ilanen tebligat yapılacağı, ilan için gerekli 1.000,00 TL masrafın 7 gün içinde ödenmesi, aksi halde kararın temyiz edilmemiş sayılacağına dair ihtarname ihtiyati haciz isteyene tebliğ edilmiş, ilan masrafının ödenmemesi üzerine kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, mahkemece, aleyhine ihtiyati haciz istenenlere yapılacak tebligatın yukarıda anılan düzenlemeler çerçevesinde yapılması gerekirken, bu işlemler yerine getirilmeden doğrudan ilanen tebligat yoluna gidilmesi ve bu hususta muhtira tebliği sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

2- Bozma neden ve şekline göre, ihtiyati haciz isteyen vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine şimdilik gerek görülmemiştir.