Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/4225 K.2013/4977

Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12.11.2010 tarih ve 2006/269-2010/576 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 12.03.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin dava dışı ...GMBH şirketine ihraç ettiği 25.040 kg sağlam iç fındığın taşınmak üzere davalı şirkete teslim edildiğini, ancak taşıma sırasında davalı yanın kusuru neticesinde malların taşındığı konteynırlardan fındıklara yabancı kimyevi madde kokusu sinmesi nedeni ile iç fındıkların alıcı tarafından kabul edilmeyerek geri gönderildiğini ve geri gelen mal nedeni ile müvekkilinin uğradığı toplam zararın 42.490,85 TL, 1309 Euro ve ....987,50 USD olduğunu ileri sürerek toplam 49.334,14 TL’nın temerrüt tarihi ........2006 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin taşıyan veya donatan sıfatını haiz olmadığını, davanın öncelikle husumet nedeni ile reddi gerektiğini, yine dava konusu taşıma ile ilgili konşimentoda ve navlun mukavelesinde tahkim şartı mevcut olduğundan görevsizlik kararı verilmesini, esas yönünden ise ...dan ...'e karayolu ile gelen ve ...'den Hamburg’a deniz yolu ile taşınan iç fındık emtiasına yabancı madde kokusu sinmesinde müvekkiline atfı kabil bir kusuru olmadığını, iç fındığın davacı tarafından temin edilen konteynırlara yine davacı tarafından yüklenip istif edildiğini, nef’i ve hasarın alıcıya geçtiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, tahkim şartının konşimentoda yer almaması ve navlun sözleşmesinin de verilen kesin mehile rağmen yeminli tercüman bilirkişi marifeti ile yapılmış Türkçe tercümesinin davalı tarafça verilmemiş olması nedeni ile davalı vekilinin tahkim itirazının reddine karar verildiği, iç fındıklarda gözlenen yabancı kokunun malın konteynıra yüklenmesinden sonra ve taşıma süresince fındıklara bulaştığı, naftalinin kimyasal bir madde olup, kimyasal madde taşınan bir konteynırda gıda maddesi taşınmasının usule ve uygulamaya aykırı olduğu,

davada davalı acenteye karşı ... dava açmadığı, doğrudan doğruya acentenin sorumluluğuna dayanarak işbu davayı açtığı, acentenin gerek konteynırı sağlayan gerekse yükleyen sıfatı ile taşıma konusu fındıkların zarara uğramasında kusurlu olduğu, davanın hukuki sebebinin ...'nun 1061 ve takip eden maddeleri değil, BK’nun 41 ve takip eden maddelerinde söz konusu edilen haksız fiil hükümlerine dayandığı, yardımcının verdiği zararlardan dolayı taşıyan dahi sorumlu olmakla birlikte (...

1062) bu davanın taşıyana karşı değil yardımcı kişi olan acenteye açıldığı, tacir olan davalının fındık yüküne elverişli olmayan konteynırı tahsis etmekle kusurlu olduğu, 01.02.2006 tarihli gözetim raporunda fındıklara kimyevi kokunun sindiğinin ifade edildiği, ...

Gümrük Müdürlüğünün 22.01.2008 tarihli yazısında da bu durumun açıkça belirtildiği, yapılan muhtelif giderler yönünden 40.982,85 TL, navlun bedeli 1.309 Euro ve ithalatçı firma gideri ....987,50 USD zarar olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile iade edilen fındık bedeli olan 40.982,85 TL’nın temerrüt tarihi olan 18.03.2006 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

navlun bedeli 1.309 Euro ile ....987,50 USD ithalatçı firma giderinin 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince kamu bankalarınca Euro ve USD üzerinden açılan 1 yıl vadeli mevduata uygulanan temerrüt tarihi olan 18.03.2006 tarihinden itibaren faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mülga 6762 sayılı ...'nun 119 maddesine göre acente, aracılıkta bulunduğu işlemleri müvekkili namına yaptığından bu işlemler dolayısıyla doğrudan doğruya sorumluluğu bulunmamaktadır.Acenteye dava açıldığı takdirde de asıl borçluya ... dava açılması gerekmektedir.

Burada acente yasanın özel bir hükmünden doğan temsil yetkisini kullanan durumunda bulunduğundan, müvekkilleri adına akdettikleri veya aktine aracılık ettikleri sözleşmelerden doğan hak ve borçlar müvekkile ait olacağı gibi bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar dolayısıyla acente sıfatıyla müvekkili namına açtıkları veya gene bu sıfatla aleyhlerine açılan davalarda acente hakkında değil müvekkil hakkında karar vermek gerekecektir.

Bir başka deyişle hak sahibinin hakkını acenteden almasına olanak verecek şekilde karar verilemez. Dosyada bulunan dava konusu taşımaya ait konşimentoda davalı acente olarak yer aldığı gibi dava dilekçesinden davanın taşıma aktine istinaden açıldığı anlaşılmakta olup, davalı konteyneri asıl taşıyıcı adına temin etmiş bulunmaktadır.

Bu itibarla mahkemece davanın reddi gerekirken yazılı gerekçelerle kabulü doğru görülmemiş kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.