Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/9030 K.2012/17272

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 12. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21/12/2010 tarih ve 2010/742-2010/1425 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin hamili bulunduğu çeklerin çalınması nedeniyle açılan çek iptali davasının yargılaması sırasında, davaya konu çekin davalıda olduğunun anlaşıldığını, ancak çekteki ciranta imza ve kaşesinin müvekkiline ait olmadığını, keşide tarihinin değiştirildiğini, iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olan ve TTK’nun 704. maddesi uyarınca çeki haksız olarak elinde bulunduran davalının, anılan çeke dayalı olarak icra takibi yaptığını ileri sürerek, dava konusu çekin istirdadı ile müvekkiline iadesine, çek hakkında ödeme yasağı konulmasına, icra takibinin dava sonuna kadar durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, daha sonra çek bedeli icra dosyasına ödendiği için 4.143,21 YTL’nın istirdadını talep etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacı namına 6354500 nolu 2.500.000.000 TL bedelli çekin düzenlendiği, diğer çeklerle birlikte dava konusu çekin zayi edildiği ve iptal davası açıldığı, davalı tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığı, çek bedelinin icra dosyasına 4.143,21 YTL olarak ödendiği, ödemeden sonra icra mahkemesince çekteki ciranta imzasının ve keşide tarihinin tahrif edildiğinin belirlendiği ve takibin iptaline karar verildiği gerekçesiyle davacının icra dosyasına yaptığı 4.143,21 YTL ödemenin istirdadına dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş, mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyularak usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmıştır.

Davalı vekili bozma sonrası, icra dosyasına para yatıran kişinin davacı değil, dava dışı Egemar Müh. Danış. San ve Tic. Ltd. Şti olduğunu, bu nedenle davacının icra dosyasına başka bir borçlu tarafından yatırılan paranın istirdadını talep edemeyeceğini belirterek aktif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan tüm delillere göre, istirdadı istenen çek bedelinin icra dosyasına dava dışı Egemar Müh. Danış. San ve Tic. Ltd. Şti tarafından ödendiği, davacı tarafından yapılmayan ödemenin istirdadının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dava, davalının icra takibi yoluyla bedelini tahsil ettiği çekin, çalıntı olması nedenine dayalı çek bedelinin istirdadı davasıdır. Dava başlangıçta çek istirdadı davası olarak açılmış, ancak daha sonra, davalı hamilin çek bedelini icra dosyasında keşideciden tahsil etmesi nedeniyle bedelinin istirdadı davasına dönüştürülmüştür.

Mahkemece, icra dosyasındaki ödemenin keşideci tarafından yapıldığı gerekçesiyle çek bedelini davacının istirdadının mümkün olmadığı, bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, öncelikle çek bedelini tahsil eden davalı hamilin davaya konu çekin yetkili hamili olmadığı, davalı hamil muntazam ciro silsilesine göre iktisap etmişse çeki iktisapta kötüniyetli olduğu veya ağır kusuru bulunduğu hususlarının usulüne uygun delillerle ispatı imkanının davacıya tanınması, aktif dava ehliyetinın buna göre belirlenmesi,

ondan sonra çek bedelinin davalıdan tahsili hususunun değerlendirilmesi gerekirken, mahkemece tüm deliller değerlendirilmeden eksik incelenme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.