Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/9814 K.2012/10958

Hasımsız olarak görülen davada Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.05.2011 tarih ve 2010/465 - 2011/277 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin lehtarı olduğu, Garanti Bankası Toros Şubesi'nde Nuriye Çetin adına açılı olan hesaptan keşide edilen beş adet çekin kaybolduğunu ileri sürerek sözkonusu çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, dava konusu çeklerden dört tanesinin dava dışı Gürsoy Ltd. Şti. tarafından ellerinde bulunduğu bildirildiğinden, bu çekler hakkında davacının çek iptali davası açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle bu çekler açısından davanın reddine, 8003716 nolu çek ise mahkemeye ibraz edilmediğinden bu çekin zayi olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, TTK’nun 730/20. maddesi delaletiyle 669 vd. maddelerine göre açılmış çek iptali isteminden ibarettir. Mahkemece, davadışı Gürsoy (Gülsoy) Ltd. Şti.’nin ellerinde bulunduğunu ileri sürdüğü çekler bakımından davanın reddine karar verilip bu çekler bakımından konulan ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dava açıldıktan sonra zayi olduğu ileri sürülen çek(ler)in mahkemeye getirilmesi halinde mahkemece ne yönde işlem yapılması gerektiği TTK’nun 675. maddesinde hükme bağlanmıştır. Davadışı Gülsoy Gıda Ltd. Şti. vekili, 2.8.2010 havale tarihli dilekçesiyle dava konusu dört adet çekin ellerinde bulunduğunu bildirmiş ise de dilekçesi ekinde çeklerden üçünün tasdiksiz fotokopisini sunmuş, 8003713 nolu çek aslının ise ilgili icra dosyasında mevcut olduğunu bildirmiştir.

Buna karşılık davacı vekili ise 8003712 ve 8003713 nolu çekler bakımından davadışı şirket aleyhine menfi tespit davası açtıklarını ileri sürmüş, Kayseri 5. İcra Dairesi’nden gelen cevabi yazının da 8003713 nolu çek bakımından davadışı şirket vekilinin beyanını doğruladığı gözlenmiştir. Bu durumda, 8003712 ve 8003713 nolu çeklerin davadışı Gülsoy Gıda Ltd.Şti.’nin elinde olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak, dava konusu çeklerden 8003714 ve 8003715 no.lu iki adet çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği, söz konusu çeklerin hamili olduğunu ileri süren Gülsoy Ltd. Şti.’nin bu çeklerin asıllarını dosyaya sunmadığı görülmüştür.

Bu durumda, davacı vekiline, bu çekler yönünden 31.12.2010 tarihli oturumda istirdat davası açılması için önel verilmiş olması yerinde olmayıp henüz muhataba ibraz edilmemiş olan 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından öncelikle elinde bulundurduğunu ileri süren davadışı Gülsoy Gıda Ltd.

Şti.’ne işbu çeklerin aslını yahut tasdikli örneklerini ibraz etmeleri için kesin önel verilmesi, ibrazı halinde ise bu kez TTK’nun 675. maddesinde yazılı olduğu biçimde, davacı yana istirdat davası açması için uygun süre verilip sonucuna göre bu çekler ile ilgili önleyici tedbir (ödeme yasağı) kararının kaldırılmasına ve/veya devamına karar verilmesi gerekirken, bu çeklerin gerçekten de davadışı şirketin elinde bulundurduğu hususu yasa maddesinde belirtildiği şekilde saptanmaksızın bu çekler bakımından da davanın reddiyle ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesi doğru olmamış,

davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulüyle yerel mahkeme kararının münhasıran 8003714 ve 8003715 nolu çekler bakımından davacı yan yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.