Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/9890 K.2012/17245

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11.05.2011 tarih ve 2009/93-2011/81 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ... ile ilgili olarak iki adet makale yazdığını, davalılardan Beltaş Şirketi'nin, ... Retrospektif Sergisi nedeniyle ... adına bir kitap hazırladığını ve bu kitapta müvekkili tarafından yazılmış iki adet makaleyi izinsiz olarak aynen kullandıklarını, ticari amaçla kullanılması, işlenerek yabancı dile çevrilmesi müvekkilinin manevi ve mali haklarını ihlal ettiğini, makalelerin eserin bütünlüğünün bozularak yayınlandığını, ileri sürerek FSEK 68/1 maddesine göre üç kat hesabı ile 15.000 TL maddi, 3.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Beltaş A.Ş. vekili, müvekkili şirket bünyesinde faaliyet gösteren MKM de düzenlenen ... Retrospektif Sergisi nedeniyle ... adına bir kitap hazırlandığını, kitabın editörünün diğer davalı ... olduğunu, bu kitapta davacının makalelerinin yayınlanmış olmakla birlikte bunların Milliyet Sanat Dergisinin 1994 tarihinde yayınlanan bir sayısından ve RH+ Dergisinin 2005 sayısından alındığını, FSEK 35. maddesine göre gazete münderecatının serbestçe iktibas olunabileceğini, makalelerin bütünlüğünün bozulmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin ... kitabının editörlüğünü yaptığını, ...' nın bizzat kendisinin davacıya ait makaleleri getirerek kitapta yer almasını istediğini, bu yazıların yıllar önce yayınlanmış olması ve kültürel amaçla kullanılması nedeniyle, yazı sahibinin adına ve yazının yayınlandığı yere de yer verilerek bu yazıların kitaba eklendiğini, bu kitabın bir sergi kataloğu olup bedelsiz dağıtıldığını, istenen bedelin fahiş olduğunu, savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, dava konusu makalelerin haber niteliğinde olmayıp, akademik disiplin ve çalışma gerektiren özgün birer bilimsel makale olması nedeniyle serbestçe iktibasları mümkün olmadığı,

kitabı yayınlatan ve kitabı yayına hazırlayan editörün müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerektiği, davalılarca davacının iki ayrı makalesinin izinsiz olarak yayınlanması ve ayrıca İngilizceye de çevrilerek iki dilde yayının gerçekleştirilmesi nedeniyle çoğaltma ve yayma hakları ile işleme hakkının bir arada ihlali ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu' nun rayiç bedelin tespitine ilişkin 20.03.2002 tarih ve 2002/11-176 Esas,

2002/214 Karar sayılı içtihadında yer alan objektif ve subjektif kriterler de gözetilerek dava konusu her iki makalenin de bilimsel araştırma ve çalışma gerektiren nitelikte oluşu ve gerek 1. gerekse 3. bilirkişi heyetlerince hazırlanan raporlardaki açıklamanın da kanaat verici olması nedeniyle makale başına istenebilecek telif bedelinin 2.500 TL olabileceği, davacının FSEK 14. madde de yazılı manevi hakkının da ihlal edildiği gerekçesiyle davanın kabülüne,

FSEK 68/1 maddesi gereğince 3 kat hesabıyla takdiren 15.000 TL telif tazminatının ve takdiren 3.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren hesaplanacak Merkez Bankası kısa vadeli krediler avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekilleri temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.