Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/10648 K.2014/2360

Taraflar arasında görülen davada verilen 23/02/2012 tarih ve 2010/140-2012/58 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 11/02/2014 günü hazır bulunan davacılar vekili dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin 1961 yılında davalı üniversitenin kampüsüne ilişkin mimari projeyi hazırladıklarını, projeye uygun olarak bir kısım binaların, alt yapıların, peyzaj ve ağaçlandırma çalışmalarının müvekkilleri tarafından yapıldığını, zaman içinde ihtiyaç halinde yapılacak diğer binaların da projede belirtildiğini, projenin eser mahiyetinde olduğunu, müvekkillerinin de eser sahibi olduğunu, mimari proje üzerinde müvekkillerinin maddi ve manevi haklarının bulunduğunu,

geçen zaman içerisinde müvekkillerinin yazılı oluru ve izni alınmadan mimari projeye ve vaziyet planına aykırı biçimde mimari eserin bütünlüğünü ve estetik görünümünü bozucu binaların birbiri ile uyum ve ahengine uygun olmayan yapıların ve eklentilerin inşa edildiğini, vaziyet ve yerleşke planına aykırı şekilde çarşı, rektör evi, kapalı yüzme havuzu, kültür evi, lojman, misafirhane gibi yapıların yapıldığını, değişiklik ve eklentilerin inşasının herhangi bir zorunluluktan kaynaklanmadığını, bunların bir kısmının proje içerisinde yer almadığını, bir kısmının projede belirlenen yerin dışında farklı yerlere inşa edildiği,

bu durumun projenin özgünlük ve özelliğine zarar verdiğini, yeni yapılan binalar nedeniyle müvekkillerinden izin alınmadığını, projeye aykırı yapıların estetik görünümü bozucu vaziyette ve vaziyet planına aykırı olarak inşa edilmesi ile 66, 69 ve 70. maddeleri hükümlerine aykırı davranıldığını ileri sürerek, son 10 yılda yapılan yeni bina ve eklentilerin müvekkillerinin eserine tecavüz ettiğinin tesbiti ile eski hale getirilmesini ve 50.000,00 TL maddî ile 500.000,00 TL manevî tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

.../...

-2-

Davalı vekili, üniversitenin kuruluş yıllarında 12.000 öğrenciye hizmet vermek için yaptırılan bu planın hedefine 1980’lerde ulaştığını, sürekli büyüyen üniversitenin gereksinimlerinin zaman içerisinde mevcut kapasite ile karşılanamaz hale geldiğini, davacıların hazırladığı 1961 tarihli vaziyet planının gelişimin gerisinde kaldığını, planda yer alan bazı yapıların hiç hayata geçirilemediğini, inşa edilen binaların yerleşkedeki mimari bütünlük gözetilerek ve eser sahiplerinin şeref ve mesleki itibarlarına zarar verilmeksizin zorunluluklar nedeniyle gerçekleştirildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacılarınyerleşkesi olarak hazırladıkları mimari vaziyet planının eser vasfında olduğu, projenin kampusteki yollar, ortak alanlar ve mimari yapıların nerelerde inşa olunacağına yönelik genel vaziyeti gösterdiği,

doğrudan proje üzerinde herhangi bir uygulama, değişiklik ve benzeri eylemde bulunmaksızın, projede yapı görünen bir yere başka bir mimar tarafından yapı inşa ettirilmesinin vazıyet projesinin sahibine yönelik fikri bir hak ihlali olmadığı,aynı şekilde çok geniş bir alanı kapsayan bir proje içerisindeki boş alanlara inşaat yapılmasının alan içerisinde bulunan mimari yapılarla bütünlük oluşturmadığı yönündeki talebin de fikri hukuk tarafından korunamayacağı, davaya konu yapıların ve eklentilerin zaman içinde oluşan ihtiyaç nedeniyle zorunluluktan dolayı yapıldığı,

dolayısı ile davacılara ait vaziyet planı içerisinde bulunan alanlarda yapılan bina ve eklentilerin davacıların proje üzerindeki haklarına tecavüz oluşturmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.