Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/13206 K.2014/2470

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15/05/2012 tarih ve 2010/93-2012/75 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen11/02/2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av.Burhan Özkaya ile davalılardan asil D.. K.. ve diğer davalı T. Yay. Eğitim Danış. ve Sağlık Hiz. Tic. Paz. Ltd. Şti. vekili Av. Z. Y. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 10 yılı aşkın süredir TUS soru kitapları yayınladığını, TUS ile ilgili bilimsel toplantılar düzenlediğini, Türkiye’de ilk resmi TUS kursunu açan bir kuruluş olup, müvekkilinin dava dışı T. Eğitim Yönetim Geliştirme Yay. Org. Ltd. Şti'ye ait olan telif haklarını süre, yer ve muhteva bakımından sınırlama olmaksızın devraldığını, davalılardan D.. K..’nun “Biyokimya Konu Kitabı” adlı eserinin telif haklarını T. Ltd.

Şti.'ye süresiz olarak devrettiğini, davalı şirketin telif hakları müvekkiline devredilen söz konusu eseri izinsiz olarak basarak yayınladığını, bu şekilde davalıların müvekkilinin telif haklarına aykırı davrandıklarını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açılan davada yargılama sırasında yapılan ıslah sonucu FSEK'in 68. maddesi uyarınca taraflar arasında sözleşme yapılmış olması durumunda talep edilebilecek olan tutarın 3 katı olmak üzere 72.906,00 TL maddi tazminatın ve 10.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile yapılan tecavüzün ref'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin FSEK'e aykırı bir işlemde ve eylemde bulunmadıklarını, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı eser sahibi D.. K..'nun yazdığı “Biyokimya Konu Kitabı” adlı eserin haklarını 2004 yılında imzaladığı bir sözleşme ile TUMER adlı dava dışı şirkete devrettiği, bu şirketin de haklarını davacı TUS-DATA şirketine devrettiğinin anlaşıldığı, davalı D..

K.. ile dava dışı TUMER arasındaki sözleşmenin FSEK'in 52. maddesine aykırı bir sözleşme olup, BK anlamında bir yayın sözleşmesi olduğu, davalının kitabının dava dışı TUSEM tarafından yayınlandığı ve davalının kitabının 3. şahsa devir yetkisini de verdiği ve bugüne kadar geçersiz olan, ancak basılmakla fiili uygulama nedeni ile “eser sahibi tarafından geçersizliği ve bundan sonra basımının yapılmaması ve sözleşmenin sona erdiğini” belirten bir ihtarname gönderinceye kadar bu sözleşmenin geçerli olduğu,

bu vakte kadar sessizliğini bozmayan ve davacı tarafa veya dava dışı TUMER’e sözleşmenin bittiğini bildirmeyen davalının daha sonradan bunu ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanımı olduğu, davacının dava dışı TUMER'den hakları devralarak hak sahibi olduğu, kitabın her ne kadar eser sahibi de olsa davalı D..

K.. ile yayıncı tarafından basılıp çoğaltılıp yayılmasının davacının şimdilik uhdesinde bulundurduğu, çoğaltma ve yayma haklarını ihlal ettiği, davacının FSEK'in 68. maddesi kapsamında tazminat talep edebileceği, ancak bu maddeye dayalı talebi nedeniyle akdi ilişki kurma iradesini belirtmiş olduğundan tecavüzün ref’ini isteyemeyeceği, yine FSEK’e dayalı manevi tazminatın eser sahipleri ya da mirasçıları tarafından istenebilecek bir tazminat türü olması nedeniyle davacının FSEK’e dayalı manevi tazminat da talep edemeyeceği sonucuna varılarak,

davanın kısmen kabulü ile toplam 72.906,00 TL telif tazminatının dava tarihi olan 07.05.2010 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, manevi tazminat ile tecavüzün ref'ine ilişkin taleplerin ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve uyuşmazlık konusu kitapların davalılardan D.. K.. tarafından meydana getirilen aynı eser niteliğinde olduğunun belirlenmiş bulunmasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davalı D.. K.. ile dava dışı T. Eği. Yön. Gel. Yay. Org. Ltd. Şti. (T.) arasındaki "Aralık 2004 tarihli Sözleşme" ile dava konusu "Biyokimya Konu Kitabı" adlı eserin çoğaltma ve yayma hakkının T.'e devri kararlaştırıldığından, bu sözleşmenin dava tarihinde yürürlükteki 818 sayılı BK'nın 372. vd. maddeleri uyarınca neşir sözleşmesi olduğuna dair mahkemenin kabulü yerindedir.

Davacı tarafın dayandığı ve süresiz olarak düzenlenen "Aralık 2004 tarihli Neşir Sözleşmesi"nde baskı adedi belirlenmediğine göre, BK'nın 375. maddesi uyarınca devir alan T.'in çoğaltma ve yayma hakkı (1) baskı ile sınırlıdır.

Dosyada mevcut 26/06/2006 tarihli Eser İşletme Belgesi ve bilirkişi raporuna göre, bu hakkı T.'den devir alan davacı şirketin "Biyokimya Konu Kitabı" adlı eserden (3) baskı ve toplam 7500 adet çoğaltma yapmak üzere bandrol aldığı ve bu kitapların halen piyasada 50 TL fiyatla satıldığı anlaşılmaktadır.

Az önce de açıklandığı üzere, BK'nın 375. maddesi uyarınca esasen bir baskı ile çoğaltma ve yayma hakkı sınırlı olan davacının; dava konusu eserden (3) baskı ile toplam 7500 adet çoğaltma yapmasına davalı eser sahibi D..

K.. tarafından karşı çıkıldığına dair herhangi bir savunma da ileri sürülmediğinden, davacı şirketin dava dışı T.'den devir almak suretiyle söz konusu 7500 adetlik çoğaltılan baskılar için geçerli hak sahibi olacağının, ancak aynı eserin bundan sonraki baskıları bakımından ise mali haklarının yasa gereği ve herhangi bir ihtara gerek olmaksızın kendiliğinden davalı eser sahibine avdet ettiğinin kabulü gerekir.

Bu bakımdan, dava konusu kitapların davalı şirket tarafından çoğaltılıp yayınlanmasının 5846 sayılı FSEK'in 68. maddesi kapsamında davacının mali haklarının ihlalini oluşturduğuna ilişkin mahkeme gerekçesi isabetli değildir.

Ne var ki, 818 sayılı BK'nın 374. maddesi uyarınca da, yayıncının yaymaya hakkı olduğu baskılar bitmedikçe eser sahibi veya halefi eserin tamamında veya bir kısmında yayıncının zararına tasarrufta bulunamaz.

Bu durumda, davalı eser sahibinin izni ile diğer davalı şirket tarafından çoğaltılarak yayınlanan dava konusu "Biyokimya Ders Notu I" ve "Biyokimya Ders Notu II" isimli kitapların, davacı şirket tarafından piyasaya sunulan "Biyokimya Ders Kitabı" adlı kitapların varlığı nedeniyle yayıncı olan davacı aleyhine bir tasarrufi işlem niteliğinde olup olmadığı ve davacının bundan kaynaklanan bir zararının doğup doğmadığının araştırılarak uyuşmazlığın bu çerçevede çözümü gerekirken, mahkemece soyut uyuşmazlıkta uygulama imkanı bulunmayan 5846 sayılı FSEK'in 68. maddesine göre davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.