Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/13324 K.2013/13199

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18/04/2012 tarih ve 2010/616-2012/131 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait iş makinasını Lübnan’dan taşıyarak Ankara’da davacıya teslim ettiği halde taşıma bedelini tahsil edemediğini, başlatılan icra takibine davalı tarafça haksız itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve inkâr tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı vekili, taşınan iş makinasının dava dışı ...’a kiralandığını, davacının Lübnan-Türkiye arasındaki taşımayı gerçekleştirip faturayı müvekkiline gönderdiğini, anılan faturanın davacıya iade edildiğini, müvekkili ile dava dışı ... arasındaki anlaşmaya göre nakliye masrafının ...’a ait olduğunu, davacının nakliye bedelini de adı geçenden tahsil ettiği halde talepte bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, gümrük belgesinden 28.03.2010 tarihli taşıma senedine dayalı olarak dava dışı ... tarafından davalıya gönderilen iş makinasının Ankara Tır Gümrüğü’ne vardığı, taşıma senedinin incelenmesinde de taşımayı talep edenin ... taşıyanın Hacıoğlu Ltd. Şti., alıcının ...Ltd.

Şti. olduğu ve bedelinin CİF kaydı olarak düzenlediği, CİF (Cost, Insurance, Freight) satışın mal bedeli, sigorta ve navlun bedeli ödenmiş olarak taşıma kuralı olduğu, CİF teriminin CFR’yi de kapsayacağı, yani satıcının belirlenen varış limanına malı gönderebilmek için gerekli tüm giderleri ve navlunu ödemek zorunda olduğu, bu anlamda taşımanın, Lübnan’dan Türkiye’ye yapıldığı gözetildiğinde anılan kayda göre taşıma ücretinin sorumlusunun taşıtan ... olduğu,

davacının taşıma ücreti talebini ...’a yöneltmesi gerektiği, davacının, davalının sözlü veya yazılı talimatı ile taşımayı gerçekleştirdiğini ve taşıma ücretinin davalıca üstlenildiğini ispatlayamadığı, taşıma ile ilgili dava dışı ...’a bilgi verilmiş olmakla dolaylı da olsa ...’un muhatap alındığı, aksine sunulan gümrük belgesi ile dayanağı senetteki CİF kaydı gözetildiğinde davalıdan ücret talep edilemeyeceği değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, navlun bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, taşımaya konu makinanın CİF kaydı ile davalıya gönderildiği, CİF satış kurallarına göre navlun bedelinin gönderene ait olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davada satış değil, kiralanan malın iadesi nedeniyle yapılan bir taşıma söz konusudur ve taşınan mal gönderilen tarafından teslim alınmıştır.

Her ne kadar taşıma, CMR hükümlerine tabi bir taşıma ise de, CMR Konvansiyonu'nda navlun alacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından iç hukuk kuralları gözetilmelidir. Olay tarihinde yürürlükte olan TTK'nın 790. maddesine göre, taşınan eşyanın şart edilen yerde kabulünden sonra taşıma senedine göre kararlaştırılan taşıma ücretinin gönderilen tarafından ödenmesi gerekir.

Bu itibarla, gönderilen davalının navlun bedelinden sorumlu olduğu gözetilmek suretiyle, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.