Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/13648 K.2013/11499

Taraflar arasında görülen davada ... 34. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02/05/2012 tarih ve 2011/17-2012/81 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı .... Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait nakliye konusu ürünlerin, taşıma edimini yükümlenen davalılarca, teslimat yerine kararlaştırılan tarihte değilde gecikmeyle teslim edilmesinden dolayı müvekkili şirketin uğradığı 26.345 USD maddi-müspet zarar ile 1.000 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, taşımanın normal taşıma süresi içerisinde gerçekleştirildiğini, biran için aksi düşünülse bile, gecikmenin "yurt dışı taşıma"nın bürokratik sürecinden kaynaklandığını, diğer yönden; "hak sahibinin" kusurundan da kaynaklandığını, bu durumda CMR'nin 17/2. maddesi icabı müvekkilinin sorumlu olamayacağını, bir an için sorumlu olabileceği düşünülse bile, "sınırlı sorumluluk ilkesi"nin geçerli olabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, yetki ve zaman aşımı itirazında bulunmuş, esas yönünden de, müvekkili şirket ile davacı firma arasında akdi ilişki bulunmadığı gibi, diğer davalılar ile müvekkili şirket arasında dahi akdi ilişki kurulmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ....... Ltd. Şti. cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı ...'in esas taşıyıcı olarak yükleme tarihini 06/03/2006 olarak beyan etmek suretiyle davacıya bir yükleme teyidi gönderdiği, bu durumda CMR Konvansiyonu'nun 4. maddesi gereği taşıma senedi düzenlenmesiyle nakliye mukavelesinin davacı ile davalı ... arasında bağıtlanmış olduğu, davalı ... ... Ltd.

Şti.'nin CMR senedini kabul ettiğine dair herhangi bir bulgu bulunmadığı için CMR 3 kapsamında diğer davalı ....

Şti.'nin taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimseler kapsamında alt taşıyıcı olarak kabul edilmesi gerektiği, davalı Bellüşler'in ise akdi ilişkinin süjesi olmadığı, davalı taşıyıcının CMR 29 maddesinde öngörülen kasti fena hareketi ispat edilemediğine göre CMR'nin değişik 23. maddesi uyarınca sınırlı olarak sorumlu olduğu miktar üzerinden karar verilmesi gerekeceği, bu durumda taşıma ücreti olan 8.800,00 USD ile sorumlu olabileceği gerekçesiyle ...

Tic. Ltd.Şti hakkında açılan davanın pasif husumet ehliyeti nedeniyle reddine, davalı ... Ltd. Şti.'nin CMR'nin 3. maddesi anlamında alt taşıyıcı olması ve asıl taşıyıcı aleyhine dava açılmış olması nedeniyle bu davalı hakkında açılan davanın da dava şartı nedeniyle reddine, davalı ....

Şti. hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 8.800 USD'nin bu davalıdan tahsil olunarak davacıya verilmesine, anılan meblağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a icabına göre değişen oranlarda faiz uygulanmasına, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı davalı .... Şti. vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı .... Şti. vekilinin aşağıdaki bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2- Dava, geç teslimden kaynaklanan zararın taşıma sözleşmesi kapsamında davalı taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak, mahkemece zarar tutarı konusunda itibar edilen 24/08/2009 tarihli muhasip bilirkişi ek raporunda dava dışı mal alıcısı tarafından mal bedelinden yapılan kesintinin davacı kayıtlarına göre 34.784,51 TL, döviz alım belgelerine göre ise 5.720 USD olduğu, CMR'nin 23/5. maddesinde öngörülen sınırlı sorumluluk miktarının ise taşıma ücreti olan 8.800 USD olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece, davacının gerçek zararının ne miktar olduğu üzerinde durulmaksızın, taşıma ücreti olan 8.800 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de, CMR'nin 23/5. maddesi gereğince davalı taşıyıcı gecikme halinde gönderenin zarar ve ziyanını taşıma ücretini geçmemek üzere temin eder. Taşıma ücreti her halükarda verilmesi gereken bir miktar olmayıp mahkemece gözetilecek bir üst sınırdır.

Bu nedenle davacının alması gereken mal bedelinden 5.720 USD kesinti yapılmış ise hükmedilecek miktar da bu olmalıdır.

Bu itibarla, mahkemece, gerekirse ilgili bankaya da bir müzekkere yazmak ve yine gerektiği taktirde bilirkişiden ek raporda alınmak suretiyle davacının gerçek zararı belirlenerek taşıma ücretini geçmemek üzere zararın tazmini yönünde hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.