Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/1378 K.2013/2019

Taraflar arasında görülen davada ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen .../.../2011 tarih ve 2010/715-2011/918 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile yaptığı sözleşme uyarınca davalının ...-... Haziran 2010 tarihinde Tahran’da düzenlenecek organizasyona müvekkilinin yetkilisini götürmeyi, orada kendi faaliyet alanları ile ilgili ... firma ile görüştürmeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin sözleşme bedelini peşin ödemesine rağmen davalının edimini tam olarak yerine getirmediğini, taahhüt edildiği gibi ... firma ile görüşme yapılmadığını, kendi sektörleri dışında bir iki firma ile görüşüldüğünü, ... firma ile görüşme sağlanamaması halinde ödenen bedelin iade edileceğinin taahhüt edilmesine rağmen iade edilmediğini ileri sürerek, 6.369 TL’nin faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, davacının görüşeceği firmaların e posta yolu ile bildirilmesine rağmen davacının müşterilerle irtibata geçip ön görüşme yapmadığını, davacının organizasyona katılan diğer firmalarla görüştüğünü, organizasyonun olduğu tarihlerde İran’da rejim karşıtı izinsiz siyasi eylemler nedeniyle zaman zaman polis ve askeri birliklerin sokağa çıkma yasağı uyguladığını, bu nedenle de bazı İranlı firmaların güvenlik nedeniyle toplantıya katılmadıklarını, bu durum sözleşmede yer aldığı üzere mücbir sebep sayıldığından davacının katılım bedelini talep edemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacının İran’a götürüldüğü, orada çeşitli iş görüşmeleri yaptığı, organizasyonun yapıldığı tarihte davacı ile görüşmesi sağlanan kişilerin az olmasının sebebinin tanık beyanlarına göre organizasyonun yapıldığı sırada bazı siyasi gösteriler olduğu, bu olaylardan davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, davalının sözleşme çerçevesinde edimini yerine getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki 02.04.2010 tarihli sözleşmeden kaynaklanmaktadır. Davalı taraf sözleşme ile üstlendiği edimin ifasını o tarihlerde mevcut mücbir sebep nedeniyle gerçekleştiremediğini savunmuştur. Mahkemece de yukarıda yazılı gerekçe itibariyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin .... maddesinde mücbir sebep, grev, siyasi kriz gibi nedenlerle programın gerçekleştirilememesi halinde, alınan ücretin iade edilmeyeceği kabul edilmiştir. Ancak, sözleşmenin ifasını olanaksız kılan mücbir sebebin varlığını ispat külfeti bu durumu iddia eden davalı tarafa aittir. Duruşmada dinlenen davalı tanığı sözleşmede kararlaştırılan tarihte Tahran’da gerçekleşen bir olay nedeni ile sokağa çıkmanın tehlikeli olduğunu beyan etmiştir.

Dosyada mevcut deliller itibariyle sözleşmeyle taahhüt edilen organizasyona bir kısım İran uyruklu müşterilerin katıldığı anlaşıldığına göre anılan tarihte mücbir sebep olarak kabulünü gerektirir bir siyasi krizin ve sokağa çıkma yasağının bulunup bulunmadığı, böyle bir durum söz konusu olması halinde dahi davalının tüm iş bağlantılarını sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirdiği halde kararlaştırılan tarih ve yerde toplantının imkansız hale geldiğini kanıtlaması gerekir.

Bu bakımdan, belirtilen hususlarda ispat külfetinin davalı tarafa ait olduğu dikkate alınarak inceleme ve değerlendirme yapılmak gerekirken eksik inceleme neticesi yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.