Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/14917 K.2013/14279

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret (İstanbul 1. Denizcilik İhtisas) Mahkemesi’nce verilen 05/04/2012 tarih ve 2008/9-2012/108 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı-karşı davacı-birleşen dosya davalısı vekili ve katılma yoluyla davacı-karşı davalı-birleşen dosya davacısı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı- birleşen dosya davacısı-karşı davalı vekili, asıl dosya kapsamında müvekkilinin donatanı olduğu DAVUT 1 gemisinin Mersin'den yüklediği soda yükü ile İzmit seferini yaptığı esnada 11/08/2007 günü ana makine arızası nedeniyle seyre devam edemediğinden dava dışı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü römorkörü ile limana çekildiğini, yapılan protokol gereğince gemi ve yükü için 60.000 USD kurtarma yardım ücreti ödendiğini, kurtarma ücretinin yüke ilişkin kısmı ve tahliye limanında doğan detantionla ilgili olarak davalı ile protokol yapıldığını,

yüke isabet eden 34.000 USD müşterek avarya garame payı için davalı yük ilgilisi tarafından teminat mektubu verildiğini, ancak garame payının ödenmediğini, bu kapsamda icra takibi başlatılmış ise de, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazının iptaline, takibin devamına, alacağa yıllık % 10 USD faiz işletilmesine,

% 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen dosya kapsamında, aynı taşıma sebebiyle 6 gün 5 saat olarak toplam 12.000 USD demoraj alacağının doğduğunu, bu kapsamda icra takibi başlatılmış ise de, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, karşı dava yönünden, detention alacağı ile demoraj ücretinin farklı olduğunu, davalı tarafça ödenen 10.000 USD bedelin detantion alacağına ilişkin olup, taraflar arasındaki sulh protokolü kapsamında bu bedelin ödendiğini belirterek karşı davanın reddini istemiştir.

Davalı-birleşen dosya davalısı-karşı davacı vekili, asıl dava ve birleşen dava yönünden, taraflar arasında akdedilen protokol kapsamında geminin yükünü boşaltarak serbest kalması için talep edilen borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla ihtirazi kayıt ile 10.000 USD demoraj ücreti ödediğini ve 34.000 USD tutarında banka teminat mektubu verildiğini, yine müvekkilinin ihtilafın sonlandırılması arzusu ile bakiye 27.299 USD ödemede bulunduğunu, talep edilen bedelin fahiş olduğunu belirterek asıl dava ve birleşen davanın reddi ile davacı aleyhine %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiş, karşı dava olarak,

DAVUT 1 gemisi yönünden 3.299 USD demoraj ücretinin doğduğunu, ancak müvekkilinin yükün tahliyesi için 23/08/2007 tarihinde 10.000 USD ödemek zorunda kaldığını belirterek demoraj ücreti düşüldükten sonra kalan 6.701 USD alacağın 23/08/2007 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline ve gemi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davalısı Camuzlar Su Ürün. Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, asıl davada itirazın iptali davası açılmadan önce davalı-borçlu Soda Sanayi A.Ş.'nin 07.01.2008 tarihinde "fazla ödenen demoraj payı düşüldükten sonra" demek sureti ile 27.299 USD'yi davacının hesabına yatırdığı, davacının bakiye 6.701 USD asıl alacak üzerinden itirazın iptali davası açması gerekirken, 34.000 USD üzerinden dava açmasının uygun görülmediği,

yük sahibi Soda Sanayi A.Ş'nin kendiliğinden, hiçbir irade fesadına uğramaksızın 27.299 USD ödemesi kapsamında "fazla ödenen demorajın düşümü ile" savunmasında bulunulmuş ise de, taraflar arasında imzalanan 17.08.2007 tarihli protokol ile "4 günlük detantion 10.000 USD bedelin 23.08.2007 tarihinde davacı hesabına kayıtsız şartsız yatırmış olması kapsamında demoraj ücretinin fazla olduğu yolundaki savunmasına itibar edilemeyeceği, yine yük sahibi Soda Sanayi A.Ş.'nin 34.000 USD kesin banka teminat mektubu verdiği dikkate alındığında kurtarma yardımından hissesine düşen miktarın 34.000 USD olduğunun kabulü gerekeceği, alacağın likit olduğu,

davalının icra takibinden önce temerrüde düşürülmediği; karşı dava yönünden, Soda Sanayi A.Ş.'nin yük sahibi olarak karşı davalının hesabına protokol çerçevesinde 10.000 USD'yi yatırdığı, yine zaruret hali gibi iradeyi fesata uğratan bir halin karşı davacı tarafça savunulmadığı, tacir sıfatına haiz karşı davacının protokol dahilinde yaptığı ödeme sebebi ile bunun istirdadını isteyemeyeceği; birleşen dava yönünden, demoraj alacağı sebebiyle başlatılan icra takibi yönünden birleşen dosya davalısı Camuzlar Ltd.Şti.'nin itirazının bulunmadığı,

taraflar arasındaki protokol kapsamında 4 günlük demoraj ücreti olarak 10.000 USD'nin kararlaştırıldığı, 23.08.2007 tarihinde yatırılan 10.000 USD bedeli davacının ihtirazı kayıtsız kabul ettiği, tahsilata rağmen demoraj ücretinin 12.000 USD olduğundan bahisle icra takibine girişilmesinin isabetli olmadığı gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulü ile,

6.701 USD asıl olacak yönünden itirazının iptaline, 6.701 USD'nin 21/09/2007 takip tarihinden itibaren Kamu Bankaları'nca ABD Doları'na verilen en yüksek yıllık faiz oranı tahakkuku ile fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığı olarak tahsiline, 3.088,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, davalı tarafça talep edilen icra inkar tazminatı talebinin reddine, karşı dava ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı- karşı davacı- birleşen dosya davalısı vekili ve katılma yoluyla davacı- karşı davalı-birleşen dosya davacısı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve mahkemece alınmış bulunan bilirkişi raporunda mümeyyiz davalı tarafından ödenen 10.000 USD'nin detantion alacağı karşılığı olduğu ve kadri marufunda bulunduğunun belirlenmiş olması karşısında mahkeme kararının gerekçesinde bu ödemenin demuraj karşılığı olduğunun belirtilmesinin neticeye müessir bulunmamasına,

davacı tarafın ayrıca demuraj bedeli ödenmesi hususunda bir temyiz itirazının olmamasına ve her ne kadar protokolün ihtirazi kayıtla imzalanması nedeniyle mahkemece mümeyyiz davalının banka teminat mektubu vermesinin mümeyyiz davalı kabulü olarak nitelendirilmesi doğru değil ise de, mümeyyiz davalının davacıya gönderdiği 26.12.2007 tarihli ihtarnamede açıkça ödemesi gereken müşterek avarya bedelinin 34.000 USD olduğunu kabul etmiş bulunması nedeniyle gerekçedeki anılan yanlışlığın da neticeye müessir bulunmamasına göre, mümeyyiz davacı ve mümeyyiz davalı vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.