Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/16119 K.2013/13961

Taraflar arasında görülen davada Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06.09.2012 tarih ve 2012/85-2012/550 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı bankadan verilme, 22.12.2002 keşide tarihli, 8.500,00 TL bedelli, keşidecisi Balkanlar Gıda Ürün. Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. olan çeki dava dışı...dan alacağı karşılığında ciro ile iktisap ettiğini, ibrazında karşılıksız çıktığını, tahsil için takip başlatılmışsa da sonuç alınamadığını, keşidecinin yetkilisi hakkında 3167 sayılı Yasa'ya muhalefet suçundan ceza verilmesinin ardında şirket yetkilisi Ahmet Çorak'ın imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüp yargılamanın iadesi yoluna gittiğini, mahkemece ilgilinin iddialarının doğru bulunmasıyla beraat kararı verildiğini,

basiretli bir tacirden beklenen hassasiyeti göstermeyen davalının sorumlu oluğunu ileri sürerek 8.500,00 TL'nin keşide tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin çek karnesi verirken tüm yükümünü yerine getirdiğini, asıl özenli davranmayan tarafın ödeme gücü araştırması yapmadan çek alan davacı olduğunu, müvekkiline başvurulabilmek için keşideci ve cirantalar hakkında takip yapılıp borçlular hakkında aciz vesikası alınmış olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının keşidecisi Balkanlar Gıda Ürün. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile cirantalar Necati Yılmaz ve ...Elektronik Ltd.

Şti. hakkında icra takibi yaptığı, muhataplara ulaşamadığı için alacağını tahsil edemediği, davacının ayrıca aciz vesikası almasına gerek bulunmadığı, dava dışı Ahmet Çorak hakkında açılan ve nihayetinde beraatle sonuçlanan Ödemiş 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/101 Esas nolu dosyasındaki bilgilerden anlaşılacağı üzere kimliği tespit edilemeyen kötü niyetli bir kişinin Ahmet Çorak'ın nüfus cüzdanı bilgileri ile sahte bir nüfus cüzdanı hazırladığı, bu cüzdan yardımıyla noterlik işlemleri, sicil işlemleri ve banka hesap işlemleri yapıp sahte bir şirket kurararak davalı bankadan çek karnesi aldığı,

sahteciliğin anlaşılmasının bankanın sorumluluğunda Olduğu, davacının da çeki devir aldığı kişi veya şirket hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı, bu durumda davacının zararın %30'undan ve davalı bankanın zararın %70'inden sorumlu tutulmasının hakkaniyetli olacağı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5.845,00 TL'nin 23.12.2002 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sahte belgelerle açılan çek hesabı uyarınca düzenlenen çeke dayalı alacak istemine ilişkindir. Davaya konu çek incelendiğinde, davacının çeki ...Elektronik Tur. Nak. Gıd. Kır. Oto. Inş. Teks. Amb. Çel. Mam. Elek. Paz. San. Tic. Ltd. Şti'nden ciro yoluyla aldığı, bu itibarla aralarında akdi ilişkinin bulunduğu anlaşılmıştır.

İcra takibinde anılan şirkete gönderilen ödeme emrinin tebliğ edilememesi, yapılan zabıta araştırmasından da bir sonuç alınamaması üzerine takibe devam edilmediği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında davacının davalı ...Elektronik Tur. Nak. Gıd. Kır. Oto. Inş. Teks. Amb. Çel. Mam. Elek. Paz. San. Tic. Ltd.

Şti'nin ticaret sicilindeki adresinin araştırılıp bildirilecek adresine davetiye çıkartılması veya çekte cirosunun bulunduğu yerdeki adresine Tebligat Kanunu'nun 35'inci maddesi uyarınca tebligat yapılıp mal varlığı araştırılarak, herhangi bir mal varlığının bulunmaması durumunda davalı bankadan tazminat istenebilmesi mümkün olduğu halde, gerekli araştırmanın yapılmaksızın bankaya müracaat edilmesi karşısında davanın erken açıldığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, davacı çeki...dan aldığını beyan etmekte olup, icra takibinde bu kişiye tebligat yapılmış olmasına ve tebligatın usulüne aykırı olduğuna dair bir şikayetin bulunmamasına rağmen, anılan borçlu hakkında haciz işlemlerine devam edilmeksizin banka hakkında tazminat isteminde bulunulması doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan eksiklikler yerine getirilmeksizin açılan dava erken açılan dava mahiyetinde bulunduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.