Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/16500 K.2012/19281

Taraflar arasında görülen davada Ankara 19. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/11/2010 tarih ve 2010/146-2010/387 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı aracı şirket olan Türksan Uluslararası Nak. ve Tic.

Ltd.Şti ile müvekkili şirket arasında davalı Vakfa ait 4 adet prefabrik evin 2 adet tır ile Ankara Gölbaşı ilçesinden Irak/Kerkük şehrine taşınması konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkili şirket tarafından malların 2 adet tırla Adana Gümrüğü'ne kadar götürüldüğünü, gümrükte beyanname açılabilmesi için gerekli olan malın faturası ile diğer bilumum evrakların sunulmaması, mal sahibi ve ihracatçı sıfatıyla davalı Vakıf adına gümrük işlemleri yapmaya yetkili bir şahsın gelmemesi,

vekaletname de vermemesi nedeniyle mal yüklü tırların gümrükten geçemediğini, bu nedenle müvekkili şirketçe tırların Mersin Parkı'na çekildiğini, prefabrik evleri TTK'nda bulunan hapis hakkını kullanarak tır garajında ücret ödemek suretiyle muhafaza altına aldığını, müvekkili şirkete 11.08.2006-24.08.2009 tarihleri arasında her bir prefabrik ev için günlük 10.00 TL'den 1108 gün karşılığı toplam 44.320 TL bedel tahakkuk ettirildiğini, kira bedelinin müvekkil şirket tarafından üstlenildiğini, söz konusu kira bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline,

takibin devamına ve %40'tan az olmamak üzere icra inkar tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımı, yetki ve görev yönünden reddi gerektiğini, taşıma sözleşmesinde taşıyıcının Türksan Nak. İhr. Ltd. Şti, göndericinin davacı şirket olduğunu, müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, bu konuda kesin hüküm bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı şirket ile (dava dışı) Türksan Uluslar arası Nakliyat İht. İhr. İnş. Turz. Ltd. Şti. arasında 01/08/2006 ve 04/08/2006 tarihli taşıma sözleşmeleri düzenlendiğini, davacının bu sözleşmelere dayanarak ödediği garaj kira bedellerinin tahsili amacıyla davalı hakkında itirazın iptali davası açmışsa da bu sözleşmelere dayanarak sözleşme bedelinin ve tırların bekleme ücretinin tahsili amacıyla daha önceden açtığı davada verilen ve Yargıtay tarafından onanan kararda belirtildiği üzere taraflar arasında taşıma sözleşmesi bulunmadığı gerekçesiyle pasif husumet nedeniyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, CMR Konvansiyonu uyarınca taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle taraflar arasında taşıma sözleşmesi bulunmadığı, davacının taşıma sözleşmesini dava dışı Türksan Uluslararası Nak. İth. İhr. İnş. Turz. Ltd. Şti ile yaptığı dolayısıyla davada davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa ki taşımanın CMR Konvansiyonuna tabi bir taşıma olduğu hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığından uyuşmazlığın çözümünde CMR Konvansiyonun uygulanması gerekir. CMR Konvansiyonunun 14. maddesinde yük teslim yerine varmadan önce mukavelenin sevk mektubunda öngörülen koşullara göre uygulanmasının imkansız hale gelmesi durumunda taşımacının CMR Konvansiyonunun 12. maddesi gereğince yüke tasarruf etmesi gereken kişiden talimat istemesi gerekmektedir.

Yine CMR Konvansiyonu'nun 12. maddesi uyarınca gönderici yüke tasarruf etme hakkına sahiptir ve aynı Konvansiyonun 16. maddesine göre bu tasarruf etme hakkıyla ilgili gönderici ve taşıyıcının yükümlülükleri düzenlenmiştir.

Bu durumda yukarıdan beri açıklanan CMR Konvansiyonu hükümleri dikkate alınarak davalı göndericinin hukuki durumu ve sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekirken davanın yazılı gerekçeyle husumetten reddi doğru görülmemiş davacı vekilinin temyiz itirazlarınını kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.