Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/16590 K.2013/15538

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.05.2012 tarih ve 2011/138-2012/113 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, isim babası ve yazarı Işık Kansu ve çizer Murat Saygın tarafından yaratılan “Ankara Kedisi Misket” adlı karikatür dizisinin 24.09.2010 tarihinden bu yana Cumhuriyet Gazetesi’nin Ankara ekinde yayınlanmakta olduğunu, bu karikatür dizisinde Ankara'da yaşamın her alanında aksayan uygulamaların eleştirilmekte ve başkentin yaşadığı sıkıntıların anlatılmakta olduğunu,

davalı ... tarafından 24 Nisan-01 Mayıs günleri arasında gerçekleştirilecek "Dünya Çocuk Oyunları"nın maskotu olarak müvekkillerinin eser sahibi olduğu “Ankara Kedisi Misket” isimli karikatür karakterinin izin alınmaksızın 3 boyutlu hale getirilerek işlemek ve bu işleme eseri haksız kullanmak suretiyle müvekkilinin eserden doğan haklarına tecavüz edildiğini ileri sürerek; tecavüz'ün refi ve men-i'ne, her bir müvekkili için 5.000,00'er TL maddi, 15.000,00'er TL manevi tazminatın 06.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline hüküm olunmasını talep etmiştir.

Birleşen dosyada aynı davacı vekili; Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan eser tescil belgesi alınan ve sahibi ... olarak gözüken "Seymen Kedisi Misket" isimli eserin müvekkillerine ait "Ankara Kedisi Misket" isimli eserin işlenmesinden oluştuğunu ileri sürerek; eser sahipliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; müvekkili tarafından düzenlenen Dünya Çocuk Oyunları Organizasyonu işinin ihale ile Anket Ankara Kültür Tur. Etk. Org. Hizm. Tic. A.Ş'ye verildiğini, organizasyon kapsamında kullanılmasına karar verilen "Seymen Kedi Misket" isimli grafik eserin Kültür Bakanlığı kayıt-tescil belgesinden eser sahibinin ... olduğunun anlaşılması üzerine dava konusu edilen eserin telif hakları eser sahibi ... ile organizasyonu gerçekleştiren Anket A.Ş. arasında, "Telif Hakları Devir Sözleşmesi" düzenlendiğini, kullanılan eser için eser sahibinden FSEK kapsamında gerekli izin ve telif hakkının alınması sebebiyle eserin davacılarla bir ilgisinin bulunmadığını savunarak öncelikle davanın Anket A.Ş.'ye ihbarı ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan Anket A.Ş. vekili; müvekkili şirket tarafından ... ile 11.04.2011 tarihli telif hakları sözleşmesi ile " Seymen Kedi Misket " adlı grafik eserin tüm telif haklarının satın alındığını ve bedelin OutDoor Factory Açık Hava Fabrikası Rekl. Hizm. ve İnş. A.Ş’ye ödendiğini, bu nedenle davanın bu şirket ile ...'a ihbar edilmesi gerektiğini ileri sürerek müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar Olunan Açık Hava Fabrikası Medya Rek. Hizm. A.Ş. ve birleşen dava davalısı ... vekili.

Ankara BBB tarafından gerçekleştirilecek Dünya Çocuk Oyunları isimli organizasyonu üstlenen Anket A.Ş. tarafından müvekkili OutDoor Factory Açık Hava Fabrikası Medya Reklamcılık Hizmetleri A.Ş.'den organizasyonun maskotu olacak bir karakter yaratılmasının istendiğini, bahsi geçen şirketin söz konusu karakterin yaratılması görevini çalışanlarından ...'a verdiğini, ... tarafından yaratılan "Seymen Kedi Misket" isimli grafik eserin 07.03.2011 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca kayıt tescil edildiğini, ...'ın söz konusu esere ilişkin temsil, işleme, çoğaltma, yayma ve umuma iletim haklarını Anket A.Ş.'ye devrettiğini,

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca düzenlenmiş olan kayıt-tescil belgesinin eser sahipliğini tereddüde mahal vermeyecek şekilde kanıtladığını, söz konusu eser yaratılırken Ankara kedisinin temel karakteristik dış görünüşünün esas alındığını, bu özellikler dikkate alınarak çizim yapılması halinde çok farklı bir sonucun çıkmasının beklenemeyeceğini, bununla birlikte davacıya ait olduğu iddia olunan "Ankara Kedisi Misket'ten göz yapısı ve rengi, yüz ifadesi ve yüz yapısı, fiziki özellikleri ve çizim şekli yönünden oldukça farklı olduğunu,

ayrıca "Ankara Kedisi Misket'in Cumhuriyet Gazetesi'nin sadece Ankara ekinde yayınlanan bir karakter olduğu ve İstanbul'da ikamet eden ...'ın bu karakterden haberdar olmasının mümkün olmadığını, her iki karakterin de ismi olan “Misket”in Ankara'ya özgü bir halk oyununun ismi olduğunu, bu nedenle özel bir isim olarak nitelendirilemeyeceğini, bunun aksinin gerek Ankara kedisinin dış görünüşünün, gerek misket oyununa ait ismin davacılar tarafından sahiplenilmesi anlamına geleceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ... tarafından ortaya konulan 3 boyutlu eserin davacıların sahip olduğu grafik eserin işlenmesinden oluşmadığı, tamamen farklı ve sahibinin hususiyetini yansıtan bir eser olduğu, her ne kadar bilirkişi heyeti tarafından eserlerin kendileri değil de adlarının FSEK 83. md. kapsamında "eserin ad ve alametleri" nden doğan hakların ihlali anlamına gelebileceği söylenmiş ise de söz konusu iddia kapsamında açılmış bir davanın bulunmadığı, açılacak böyle bir davada ise eser adının orijinalliği, eser türlerinin ayniyeti, kullanılan adların topluma mal olmuş olup olmadığı,

yöresel özellikleri barındırıp barındırmadığı hususlarının ayrı ayrı tartışılması gerekmekte olduğundan, bu konuda bir karar verilemeyeceği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.