Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/1883 K.2012/13204

Taraflar arasında görülen davada Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 12/10/2011 tarih ve 2010/665-2011/509 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı Toprak Sigorta A.Ş. (yeni unvanı Euro Sigorta A.Ş.) vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 11/09/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. .... ile davalı Euro Sigorta A.Ş. vekili Av...... ile müdahil İbrahim Kaplanoğlu vasisi ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait fabrikanın davalı ... şirketi nezdinde yangın sigorta poliçesiyle sigortalı olduğu dönemde çıkan yangın sonucunda uğradığı hasar bedelinin, usulüne uygun müracaata rağmen ödenmediğini ileri sürerek, şimdilik (199.129.764.921) TL'nın 16.01.2002 olay tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı TMSF vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.

Davalı Toprak Sigorta A.Ş. vekili, davacıya 02.05.2002 tarihinde (44.920.000.000) TL hasar ödemesi yapılarak ibraname alındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İbrahim Kaplanoğlu vasisi, davacı yanında davaya müdahale talebinde bulunarak, ibranamenin iptalini istemiştir.

Mahkemece, Dairemize ait 21.09.2010 tarihli ilama dayanılarak, davalı ... şirketi vekilinin eksik sigorta savunmasına rağmen onu tevsik edecek herhangi bir somut delil sunamadığı, davalı ... şirketinin ispat yükü kendisine düştüğü halde bu iddiasını ispatlayamadığı, enflasyon klozu uygulanmış sigorta bedelleri nazara alındığında eksik sigortanın mevcut olma ihtimalinin çok fazla bulunmadığı,

davacı vekili tarafından davalı tarafa yemin teklifinde bulunulmadığı gerekçesiyle, davalı Toprak Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, (96.204,61) TL’nın 29/04/2002 tarihinden itibaren işleyen ticari reeskont faizi ile birlikte davalı Toprak Sigorta A.Ş. (yeni unvanı Euro Sigorta A.Ş)’den tahsiline, diğer davalılara yönelik açılan davanın husumetten reddine dair verilen ilk karar kesinleştiğinden, yeniden karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

Kararı, davalı Toprak Sigorta A.Ş. (yeni unvanı Euro Sigorta A.Ş) vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Toprak Sigorta AŞ. (Euro Sigorta A.Ş.) vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Ancak dava, yangın sigortası sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Dairemiz bozma ilamında eksik sigorta araştırması yapılması gerektiğine işaret edildiğine ve mahkemece bozma ilamına uyulduğuna göre, artık bozma ilamında belirtilen şekilde bir araştırma yapılarak, davalı ... şirketinin eksik sigorta savunmasının incelenmesi gereklidir.

Mahkemece bu konuda görüşüne başvurulan bilirkişi ise bir hukukçu olup, dava konusu poliçede belirtilen bina, demirbaş ve teçhizat teminatlarının olay tarihinde ulaştığı değerler konusunda görüş bildirmeye yetkili değildir. Oysa uyuşmazlıkta eksik sigortanın bulunup bulunmadığının değerlendirilebilmesi için sigorta teminatı verilen menfaatlerin rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerlerinin belirlenmesi gereklidir.

Dairemize ait önceki bozma ilamında, davalı ... şirketi vekilince, dava konusu fabrikanın davacı tarafından özelleştirme yoluyla Devletten satın alındığının ve tüm makinelerin devir teslim tutanağında belirtildiğinin savunulduğu bildirilmek suretiyle, davalı vekilinin bu savunmasının kanıtlanması halinde, aradan geçen uzun zamana rağmen, sigorta teminatı verilen makine ve teçhizatın tespitinde, bu belgeden yararlanılabileceğine işaret edilmiştir.

Ayrıca bozma ilamının ilk bendinde davacının uğradığı zarar miktarının, poliçe genel şartlarına göre olay tarihindeki kıymetleri esas alınmak suretiyle usulüne uygun bir şekilde tespit edildiği bildirilip, davalı ... şirketinin bu hususa ilişkin temyiz itirazları reddedildiğinden, artık bu konuda yeni bir araştırma yapılmasına da gerek yoktur.

Bu durum karşısında mahkemece, aralarında bir inşaat mühendisi, bir makine mühendisi bir de sigorta hukukçusu bulunan heyetten yeni bir bilirkişi raporu alınarak, poliçede yazılı sigorta bedellerinin, rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle ulaştığı değerler tespit edilmek suretiyle, davalının eksik sigorta savunmasının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.