Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/1903 K.2013/18763

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03.11.2011 tarih ve 2006/786-2011/438 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22.10.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 06.01.1995 tarihinde yaptığı sözleşme ile temsilcisi bulunduğu “Ester C.” isimli Vitamin üzerindeki haklarını belli bir komisyon karşılığında davalıya devrettiğini , müvekkilinin sözleşme edimini yerine getirdiğini, davalının ise aradan 4 yıl geçtiği halde ruhsat işlemlerini dahi başlatmadığını, ruhsatın alınma süresinin 2-3 ayı geçmediğini, müvekkillinin aynı vitamini başka firmalara devir için teklifler aldığını, ancak kabul etmediğini,

davalı ile yapılan görüşmelerin sonuç vermemesi üzerine davalıya Beyoğlu 16. Noterliği'nden 09.10.1998 tarihli ihtarnameyi keşide ederek davalıdan sözleşme hükümlerini yerine getirmesini talep ettiğini, davalının kusurlu davranışının müvekkiline olan zararın 500.000 USD’nı geçtiğini ileri sürerek davalının sözleşmeye aykırı hareketi nedeniyle tahsil edemediği komisyona karşılık olmak üzere şimdilik 100.000 USD'nin davalıdan faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının belirttiği vitaminin ruhsatının 2-3 ayda alınabilecek bir olay olduğunu belirtmesine karşılık davayı açmak için 4 yıl beklediğini, davacının sözleşme edimlerini derhal yerine getirmediğini, davacının sözleşmeye göre alınacak ruhsat için gerekli dökümanı müvekkiline teslim etmediğini, tarafların arasındaki yazışmaların devam ettiği sırada mamulün kullanım hakkının Bilim İlaç A.Ş.'ye verdiğini savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraflarca temyizi üzerine Dairemizin 2006/1899-6859 sayılı kararı bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporuna göre taraflar arasında dava dışı İnter-Corp. isimli firma tarafından üretilen Ester-C isimli vitaminin distribütörlük yetkisinin davacı tarafından davalıya devredildiğine ilişkin 06.01.1995 tarihli sözleşme düzenlendiği, sözleşme gereğince davalının da bu devir nedeni ile komisyon ücreti ödeme borcu yüklendiği, somut olaydaki dava konusunun da bu komisyon ücretinin davalıdan tahsiline yönelik olduğu,

taraflar arasında dava dışı 3. kişi olan İnter-Corp. isimli firma tarafından üretilen Ester-C isimli vitaminin distribütörlük yetkisinin devredildiğine ilişkin düzenlenen 06.01.1995 tarihli sözleşmenin 4/b maddesinde taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin şarta bağlandığı, bu şartın davacı tarafından davalıya devir edilen distribütörlük anlaşmasının davalı ile dava dışı 3. kişi olan İnter-Corp arasında düzenlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmış olup, dava dışı 3. kişi İnter-Corp.

Firması ile davalı arasında distribütörlük anlaşması düzenlendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge ve bilgi sunulmadığı gibi davalının dava dışı İnter-Corp firmasına gönderdiği 03.03.1997 tarihli yazıdaki beyanda, 06.01.1995 tarihli sözleşmenin 4/b maddesinde adı geçen distribütörlük anlaşması olarak nitelendirilemeyeceği, dava dışı İnter-Corp.

Firması'nın Ester-C’nin satış lisansını 06.11.1997 tarihli ruhsat ile dava dışı Bilim İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye verdiği, dolayısı ile taraflar arasındaki 06.01.1995 tarihli sözleşmenin 4/b maddesinde adı geçen şart gerçekleşmediğinden ve ilacın satış yetkisi de bir 3'üncü kişiye verildiğinden davacının komisyon alacağının doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacının dava dışı Inter-Cal Corp. Firması tarafından üretilen Ester-C isimli ilacın distribütörlük yetkisinin davalıya devri nedeniyle oluşan komisyon ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, Yargıtay’ın bozma ilamına uyulması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğar. Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince karar vermesi yükümlülüğü meydana gelir. Mahkemenin hem bozma kararına uyması, hem de sonraki hükmünün bozmada gösterilen esaslara aykırı bulunması, usule uygun sayılmaz ve bu husus başlı başına bozma sebebi sayılır. Yine mahkeme uygulaması açıkça temyiz nedeni yapıldığı halde bu itiraz yerinde görülmemiş ve değinilen uygulama bozma kapsamı dışında bırakılmış ise hükmün bu yönü ile taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşur.

Davaya konu olayda, mahkemece verilen ilk kararda taraflar arasındaki sözleşmenin 4/b. maddesinde davalının bu sözleşmeyi kendisi ile dava dışı Inter-Cal Corp. arasında yeni sözleşmenin yapılması koşulu ile kabul ettiği, dava dosyasındaki belgelerden bu koşulun gerçekleştiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, taraf vekillerinin temyizi üzerine Dairemizin 13.06.2013 tarihli kararı ile “Mahkemece, içinde ilaç sanayicisi, eczacı bulunan bir bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınmak suretiyle öncelikle davalının taahhüt ettiği faaliyetin imalata mı,

yoksa ithalata mı yönelik olduğu tartışmasız biçimde ortaya konulduktan sonra, ürünün niteliği üzerinde durularak ruhsat verecek makamın ve olağan ruhsat süresinin belirlenmesi ve bundan sonra dava tarihi itibarıyla davacının komisyon ücreti alacağı bulunup,bulunmadığının ve miktarının tespiti ve bu hususta dosyada mevcut bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler ve hatalı tespitlerin giderilmesi ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken,

dava tarihi itibarıyla muaccel olamayacağı anlaşılan 1999-2000-2001 yıllarına ait komisyon ücreti alacağına hükmedilmesi hatalı olduğu gerekçesiyle kararın açıklanan nedenlerle taraflar yararına bozulmasına” karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak bu kez taraflar arasındaki 06.01.1995 tarihli sözleşmenin 4/b maddesinde adı geçen şart gerçekleşmediğinden ve ilacın satış yetkisi de bir 3'üncü kişiye verildiğinden davacının komisyon alacağının doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin 4/b. maddesindeki koşulun gerçekleştiği kabul edilerek Dairemiz bozma kararında belirtilen biçimde inceleme yapmak üzere uzman bilirkişilerden oluşturulacak bir kuruldan denetime elverişli rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, usulü kazanılmış hakları bertaraf edici bu yönü ile yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.