Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/2092 K.2013/18451

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/02/2011 tarih ve 2006/141-2011/25 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 22/10/2013 günü tebligata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ...Dem. Çel.

A.Ş arasında 01.09.2003 tarihinde Ukrayna Berdyansk Limanı'ndan Türkiye Mudanya'ya 24.000 metrik ton kilin taşınması için navlun sözleşmesi imzalandığını, bu taşıma için 'Mustafa Kemal' adlı geminin tahsis edildiğini, sözleşmede ayrıca müvekkilinin izni alınmadan tahsis edilen geminin malikinin değiştirilmeyeceğinin kararlaştırıldığını, bu davalının sözleşme kapsamında üç sefer yaptığını, daha sonra izinsiz geminin malikinin değiştirildiğini, yeni malikin gemiyi taşımada hazır etmediğini, müvekkilinin metrik ton başına 3 ABD Doları navlun farkı ödeyerek başka bir gemiyle taşımayı tamamlattırdığını, davalı akidin sözleşmeye uymadığını,

müvekkilinin zararına neden olduğunu, bu hakkın gemi alacağı hakkı bahşettiğini, diğer davalının geminin yeni maliki bulunduğunu ileri sürerek, 13.9904.97 ABD Dolarının davalılardan faiziyle tahsiline, yeni ismi 'Betül' olan 'Mustafa Kemal' gemisi üzerinde rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Dem. Çel. A.Ş vekili, müvekkili ...Dem. Çel. A.Ş'ye husumet düşmeyeceğini, davacıyla navlun sözleşmesi imzalamadığını, geminin maliki, donatanı veya işleticisi olmadığını, ancak davacının taraf olduğu navlun sözleşmesi uyarınca tahakkuk edecek navlun, detention, sürestarya, ölü navlun v.s alacakların temlik yoluyla ifasını talep, ifayı kabul ve ahzu kabza yetkili üçüncü şahıs konumunda bulunduğunu, esasen dayandığı üçüncü şahısla yaptığı sözleşmeyi davacının ihlal ederek müvekkilinin de zararına neden olduğunu savunarak, davanın reddini istemişlerdir. Diğer davalı vekili, davanın reddini savunmuştur. .../...

S.2

Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, 01.09.2003 tarihli çarter parti ve ek taşıma şartları kapsamında gemi brokeri sıfatıyla hareket eden Trans. Ltd. ile davacı arasında 24.000 metrik ton kilin 'Mustafa Kemal' gemisiyle taşınması hususunda anlaşma sağlandığı, bu geminin 05.09.2003 tarihinde maliki tarafından davalı Begüm Den.Taş. Ltd.

Şti'ne satıldığı ve mülkiyetinin devir edildiği, 09.09.2003 ve 24.09.2003 tarihinde taşımanın kısmen ifa edildiği, konşimentolarda taşıyan hakkında hüküm bulunmadığı, gemi işletme yüklenicisinin edimi kısmen ifa ettiği, düzenlenen faturalar kapsamında navlun bedeli ile sürestarya ücretinin davalı ...Dem. Çel. San.

A.Ş'ye davacı tarafından ödendiği, bu davalının anılan alacaklar itibariyle dava dışı gemi maliki firmanın kendisini yetkilendirdiğini savunduğu, ancak hizmet ve mal sunanın fatura düzenleyebileceği, bu faturaların da geminin eski malikince düzenlenmediği,

TTK'nın 1099 maddesi uyarınca konşimentoda taşıyanın belirtilmemesi halinde donatanın taşıyan sayılacağı, her ne kadar çarter parti ve eklerinde davalı ...firmasının imzası yok ise de düzenlenen faturalar ve davacının yaptığı ödeme dikkate alındığında taşıyan sıfatının bulunduğunun kabulünün gerektiği, sözleşmeyi kısmen ifa ettiği, davacının bakiye emtiayı metrik ton başına 3 USD fark ödeyerek taşıttığı, bu zararından taşıyan davalının sorumlu olacağı, alacağın TTK'nın 1235/7. maddesi uyarınca gemi alacaklısı hakkı ve buna bağlı olarak kanuni rehin hakkı verdiği,

bundan dolayı yeni malikinin de kanuni rehin hakkına katlanmakla yükümlü bulunduğu gerekçesiyle 11.683.13 USD'nin davalı ...firmasından tahsiline, diğer davalı adına kayıtlı eski adı 'Mustafa Kemal' yeni adı 'Betül' olan gemi üzerine alacak ve fer'ilerini kapsayacak şekilde kanuni rehin hakkı tesisine karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili ile katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacının, davalı ...firmasının taşımayı taahhüt ettiği kil emtiasının bakiyesini dava dışı başka bir firmaya taşıttığı, bu nedenle anılan davalıya ödemesi gereken navlun ücretinden daha fazla ücret ödemek zorunda kaldığı hususu dosya kapsamıyla sabittir. Bakiye taşınan emtia, taşımayı tamamlayan dava dışı firma tarafından düzenlenen ve davacının ödemesine mesnet teşkil eden navlun faturasına göre 4.650.00 M/T, konşimentoya göre ise de 4.634.991 M/T'dir. Davacının talep edebileceği tazminat, navlun faturası ve bu faturada yapılan indirim de dikkate alınarak hesaplanmıştır. Ancak, bu hesaplama tarzı yerinde görülmemiştir. Davacı zararının fiilen taşınan bakiye emtia miktarına, başka bir anlatımla ikinci taşımaya mesnet konşimentoda açıklanan emtia miktarına göre belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durum karşısında, davacının zararının hesaplanmasında dava dışı firmaya fiilen taşıttırdığı emtia miktarı dikkate alınıp, yine dava dışı bu firmanın navlun faturasında yaptığı indirimin fiilen taşınan miktara tekabül eden yansımasının da mahsubuyla davalı ...firmasından talep edebileceği tazminatın buna göre belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.