Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/4165 K.2013/20879

Taraflar arasında görülen davada Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/01/2012 tarih ve 2009/774-2012/22 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 19.11.2013 günü tebligata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait marketin davalı nezdinde yangın rizikolarına karşı sigorta teminatı altına alındığını, 06.01.2009 tariinde meydana gelen yangın sonucu işyerinin içinde bulunan emtialar ile birlikte hasar gördüğünü, hasar bedelinin tahsili için başlatılan takibe davalının haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sigortalı işyerinin davacı tarafından kasten yakıldığını ve işyerinin kapasitesi göz önüne alındığında iddia edilen miktarda malın işyerinde bulunmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait işyerinin büyüklüğü ve sunulan faturalar gözönüne alınarak yangın sonucu işyerinde 47.729,00 TL hasar meydana geldiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, anılan bedel üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, işyeri sigorta sözleşmesine dayalı tazminat için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Kural olarak geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğu gibi rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından ispat etmesi gerekmektedir. Ancak, sigortalı da rizikonun meydana geldiğini ve riziko sonucu oluşan zarar miktarını ispatlamalıdır. Özellikle ticarethanelerde ticari defterler, fatura, irsaliye gibi belgeler ve diğer kanıtlarla ispat külfeti yerine getirilmelidir.

Bununla birlikte, sigorta ettirenin olayın hemen sonrasında işyerinde bulunan mallarının mevcudiyetini mahkemece veya zabıtaca veyahut sigorta şirketine tespit ettirmek gibi bir zorunluluğu bulunmamaktadır. Buna rağmen, işyerinde meydana gelen yangın sonucu zararın ne olduğunun belirlenmesi için riziko öncesi işyerindeki mal mevcudunun ve riziko sonrası işyerinde kalan mal mevcudunun ne olduğunun da bilinmesi gerekmektedir.

Somut olayda, market olarak ticari faaliyette bulunulan davacıya ait işyerinde 06.01.2009 tarihinde yangın meydana geldiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık mevcut olmayıp, uyuşmazlık, yangın sonucu davacıya ait işyerinde oluşan zararın miktarı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, yangın sonucu oluşan zararın tesbiti için alınan bilirkişi raporunda davacının sunmuş olduğu faturalar gözönüne alınarak yangın öncesi işyerinde 15 ton un, 1 ton zeytin, 1 ton nohut, 2400 kg sıvı yağ, 2 ton şeker, 1500 kg pirinç ve 1500 kg piliç eti var kabul edilerek zarar hesaplaması yapılmış, alınan bu rapora karşı davalı tarafından, davaya konu marketin toptan satış yapmayan küçük bir market olduğu, vergi kayıtlarına göre bir önceki yıl satış rakamının 28.350,00 TL olduğu ve ayrıca davaya konu işyerinin asma kat ile birlikte toplam 58,50 m2 olduğu gözönüne alındığında riziko öncesi anılan miktarda malın bu işyerine bulunmadığına yönelik itirazlarda bulunmuş, mahkemece davalı vekilinin rapora karşı ciddi itirazları değerlendirilmeden karar verilmiştir.

Oysa, Mahkemece, davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı yapmış olduğu itirazlara karşı bilirkişi heyetinden ek rapor veya başka bir heyetten rapor alınarak itirazlarının giderilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.