Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/582 K.2013/1605

Taraflar arasında görülen davada ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02/02/2011 tarih ve 2008/50-2011/18 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı tarafından basımı ve yayımı gerçekleştirilen ... 23 Mart 2007 tarihli nüshasında ... Futbol Kulubü profesyonel futbolcusu ...'un fotoğrafını özel yıldızlar posteri yaparak sözleşme yapmaksızın ve önceden izin almaksızın yayınladığını, ... Spor Kulübü Yönetim Kurulu'nun 20.03.2000 tarihinde aldığı karar gereğince bu özellikte bir poster için 50.000 USD ödenmesinin gerektiğini ileri sürerek, şimdilik 5.000 USD’nın karar gününde aynen ödenmesi veya dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak TL karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, dava konusu fotoğrafın ...lı bir futbolcunun müsabaka esnasında oynarken aynı anda onlarca foto muhabirinin veya ajansın çektiği alelade bir fotoğraf olduğunu, fotoğrafın tamamen haber amaçlı çekildiğini, dava konusu fotoğrafın estetik değerden yoksun ve sahibinin bakış açısını yansıtan herhangi bir özellik içermediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı yanın takım posterinin gazete ekinde izinsiz olarak ve telif bedeli ödenmeksizin dağıtılmamış olması sebebiyle, davacı kulübün 20/03/2000 yönetim kurulunda belirlenen isim hakkı bedelinin somut olayda uygulanmasının mümkün olmadığı,

ancak davalı gazetece herhangi bir sözleşme yapılmaksızın ya da bir bedel ödenmeksizin veya izin alınmaksızın davacı takımın forması ile kalecisinin maç sırasında çekilen fotoğrafının üzerinde görüntünün farklı yerden alındığı izlenimi uyandıracak şekilde teknik işlem yapılarak diğer 3 büyük takımın oyuncuları ile birlikte, ancak onlardan ayrı olarak posterin 4/1'ini kapsayacak şekilde gazeteye eklenip, davacı takımın marka olarak taraftarları sebebiyle toplumda ulaştığı değerinden istifade etmek ve özellikle gazetenin tirajını yükseltmek ve dolayısıyla gelir elde etmek düşüncesiyle gazeteye bastığı ve satışını yaptığı,

FSEK'nun 86. maddesinde belirtildiği üzere eser mahiyetinde olmasa bile resim ve portreler izin almaksızın umuma arzedilemeyceğinden, somut olayda izinsiz ve sözleşmesiz olarak poster şeklinde basılıp yayınlanması sebebiyle dosyadaki deliller nazara alındığında takdiren 5.000 USD tazminatın davacı yanın tecavüze uğrayan mali hakkıya orantılı olduğu, gerekçesiyle davanın kabülüne, davacının fazlaya dair haklar saklı tutulmak suretiyle 5.000 USD tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Ancak, dava konusu fotoğrafın eser niteliğinde olmadığı ve davalı şirkete ait gazete çalışanları tarafından çekildiğine dair davalı savunmasının aksi kanıtlanamamıştır.

Dava konusu fotoğraf davacı tarafça tespit edilip çoğaltılmadığı gibi maddi tazminat talepli olarak işbu davada FSEK'nun 86. maddesinin tartışma yeri de bulunmamaktadır. Öte yandan 6762 sayılı 57/5. maddesine göre başkasının iş mahsülleri ile iltibas meydana getirmek hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareketlerdendir.

Davalı tarafça da davacı kulüpten izin alınmaksızın spor klübünün oyuncu ya da oyun anlarının taraftarları nezdinde oluşturduğu sevgi ve sadakat duygusundan yararlanacak şekilde poster halinde gazete nüshasında yayını, davacı kulübün uzun yıllara dayanan ve büyük masraflar gerektiren emek ve birikimlerinden davalının ekonomik anlamda haksız yararlanması sonucuna yol açacağından davalı eyleminin haksız rekabet olarak nitelendirilmesi, açıklanan bu gerekçe bakımından sonucu itibariyle doğrudur.

Ne var ki TTK'nun 57/5. ve 58. maddelerine dayalı olarak maddi tazminat isteminin hesaplanmasında alınan bilirkişi raporu bilirkişilerin uzmanlık alanları itibariyle yeterli ve Yargıtay denetimine elverişli değildir.

Bu bakımdan aralarında spor gazeteciliği alanında bir bilirkişisinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden TTK'nun 58. maddesi uyarınca talep edilen maddi tazminatın hesaplanması için yeniden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabülü doğru değildir.

Ayrıca 818 sayılı BK'nun 84. maddesi hükmü gözetilmeksizin uyuşmazlık konusu maddi tazminata döviz cinsinden hükmedilmesi de doğru görülmediğinden kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.