Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/5886 K.2013/5362

Taraflar arasında görülen davada ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.02.2012 tarih ve 2011/290-2012/120 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı ... Turz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar, ... Turizm San. Tic. Ltd. Şti. ile ...'e ait hesaplardan düzenlenen ve çelik kasa içinde tutulan çekler ile, şirkete ait koli içindeki 2000 yılından 2010 yılına kadarki Serbest Meslek Makbuzları, bütün muhasebe evrakları, gelir gider evrakları, mal alış faturaları, yevmiye envanter kebir, fatura satış koçanları ve yazarkasaya ait eski Z raporlarının ... Kırtasiyesinde meydana gelen hırsızlık neticesi çalındığını ileri sürerek, çeklerin iptali ile, 2000 yılından 2010 yılına kadar belirtilen bütün muhasebe evraklarının geçersizliğine ve zayiine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, kaybolan çeklere ilişkin keşidecilerin mahkemeye başvurmasında hukuki yararları bulunmadığı, dava dilekçesinde 2000-2010 yılı arasındaki tüm muhasebe evraklarına ilişkin zayi kararı verilmesi istenmişse de bu belgelerin neler olduğunun belirtilmediği,

bu kapsamda çalındığı iddia edilen kayıtların gerçekten de saklanması gereken defter ve belgelerden olup olmadığı bilinemediği gibi davacıların bu kayıtların saklanmasında gerekli özeni göstermedikleri, söz konusu belgeleri koliler içine istifliyerek açıkta bıraktıkları, söz konusu yerde hırsızlık olayının meydana gelebileceğini öngörmeleri gerekirken bu konuda gerekli tedbirleri almadıkları, yine ...'nın 68. maddesi uyarınca söz konusu defter ve belgelerin zayii olma sebeplerinin tahdidi olarak sayılıp, hırsızlık sebebi ile de zayii kararı verilebileceği hususunun düzenlenmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ... Turizm San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir. Dava, dava tarihinde yürürlükte olan 6762 Sayılı ...'nın 68/4. maddesi uyarınca ticari defterlerin zayii istemine ilişkindir. Mahkemece yukarada yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, dava tarihinde yürürlükte olan 6762 Sayılı ...'nın 68/4. maddesi "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin salahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini istiyebilir." hükmünü haiz olup, "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere bu maddede öngörülen haller sınırlı sayıda değil, örnekseme yoluyla belirtilmiştir.

Mahkemenin, hırsızlığın bu madde kapsamında belirtilen sebeplerden olmadığı yönündeki kanaati hatalı olduğu gibi, dava dilekçesinin "Dava Konusu" kısmında, hangi defter ve belgeler yönünden zayii talep edildiği sayılarak belirtilmiş olmakla, talebin belirsiz olduğu yönündeki gerekçe de yanlıştır. Yine zayii konusu belgelerin işyerindeki koliye konulması halinde ...

68. maddedeki ihtimamın gösterildiği anlaşılmakla, delillerinin değerlendirilip sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru görülmemiş, davacı ...Turizm San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı ...Turizm San. Tic. Ltd. Şti. yararına bozulması gerekmiştir.