Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/6323 K.2013/9425

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03/10/2011 tarih ve 2008/602-2011/488 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkili ... ile Axa Oyak Sigorta A.Ş. arasında acentelik sözleşmesi imzalandığını, söz konusu acentelik sözleşmesi gereği davacı ... tarafından davalı lehine ipotek tesis edildiğini, müvekkili ...'ın sözleşme gereğini tümüyle yerine getirdiğini, davacı şirkete hiçbir borcu kalmadığını, ardından acentelik sözleşmesinin fesh edildiğini ileri sürerek, taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının sözleşmeden kaynaklanan borçlarını ödemediğini, verilen barter çeklerinin ödeme sayılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı ... ile davalı ... arasındaki acentalık sözleşmesinden kaynaklanan prim borçlarının teminatı olarak ...’a ait taşınmazın ipotek verildiği, taraflar arasındaki acentalık ilişkisinin sona erdiği, davacı ...’ın prim borçlarının %50'sini nakit, geri kalan %50'lik kısmının ise barter çekleri ile davalıya ödediği, davalının çekleri barter sistemi kapsamında kullanma imkanına sahip olduğu, davalının prim alacağına mahsuben barter çeki ile ödemeyi kabul etmesi ve çekleri almasının ifa uğruna edim olup, alınması ile borçlunun borcundan kurtulduğu,

mevcut sona eren acentalık sözleşmesi kapsamında davacının davalıya borcunun bulunmadığı, dolayısıyla ipoteğinin dayanağının kalmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, gayrimenkul üzerinde davalı lehine verilen 30.000 TL bedelli ipoteğin tapu kaydından terkinine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir. Davacı ... ile davalı arasında 21.10.2003 tarihinde imzalanan acentelik sözleşmesinin 23 Ocak 2007 tarihinde fesh edildiği, dava konusu ipoteğin ise fesh edilen bu sözleşmenin teminatını oluşturmak üzere verildiği, taraflar arasında tartışmasızdır. Çekişme acentelik faaliyetlerinden kaynaklanan prim alacakları nedeniyle davacı ...'ın davalıya borcu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. .../...

Davacı ... ile davalı barter sistemi içinde yer almakta ve acentenin prim borçlarının bir kısmı barter çekleri ile ödenmektedir. Barter çeki ile yapılan ödemeler ifa yerine gecen ödemelerdir. Ayrıca barter sistemindeki üyeler ve sistemden çıkan üyeler barter çekini iade ile nakit ödeme talebinde bulunamazlar. Bu nedenle öncelikle, davalının kabul ettiği ve elinde bulunan barter çeklerini iade ederek karşılığında, sistemden ve acenteden nakit para isteme olanağı yoktur.

Bu nedenle davalının elinde bulunan barter çeklerinin davacı acentenin borcundan indirilmesi gerekir. Bunun yanında bilirkişi raporundan davalının 192.934,00 TL alacağına karşılık elinde 168.936 TL'lik barter çeki bulunduğu, böylece davalının halen 23.998 TL prim alacağının olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında davalı lehine oluşan 23.998 TL prim alacağının neden kaynaklandığı hususunda tarafların beyanı ve ek bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, kabul edilmeme nedeni belirtilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.