Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/7247 K.2013/6814

Taraflar arasında görülen davada ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 30...2011 tarih ve 2011/88-2011/111 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili banka ile davalı şirket arasında ....07.2004 tarihinde davalı şirketin müşterilerine, yetkili bayileri aracılığıyla taksitli ticari traktör ve ekipman kredisi kullandırılmasına ilişkin bir protokol imzalandığını, davalının ... .... Noterliği aracılığı ile çektiği ....06.2008 tarihli ihtarname ile protokolü feshettiğini bildirdiğini, müvekkilinin protokolün 7.... maddesi gereğince ... ile ...'e kullandırdığı traktör kredisinden dolayı davalıdan ....215 TL alacağı bulunduğunu ileri sürerek, anılan meblağın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı bankanın protokolün 7/.... maddesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, icra yoluyla satılan traktörlerle ilgili bilgiyi ve icra dosyalarını müvekkiline bildirmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Protokolün 7.... maddesinde; “kredi kullanan kişinin bankaya olan kredi borcunu ödeyememesi durumunda bankanın icra takibinin kesinleşmesinden sonra traktör veya ekipmanın satışını isteyebileceği, satış ilanının, satıştan makul bir süre önce banka tarafından davalıya bildirileceği, davalının bizzat kendisi veya bayileri veya firmanın göstereceği üçüncü şahıslar aracılığı ile traktör veya ekipmanın icra müdürlüğünde hazır bulunmasını sağlayarak kasko bedelinin en az %60 üzerinden pey sürerek ihaleye katılacağı,

firma veya bayileri veya firmanın göstereceği üçüncü şahıslar tarafından satışa iştirak edilmediği ya da traktörün bir başka alıcı tarafından daha düşük bedelle satın alınması halinde firmanın ilk durumda kasko bedelinin %60'ını, ikinci durumda ise kasko bedelinin %60 ile satış bedeli arasındaki farkı bankaya ödeyeceğinin kabul ve taahhüt edildiği”, bu hükmün, davalı firma açısından bir garanti sözleşmesi niteliğinde olduğu, anılan hükmün banka açısından sadece bir bildirim yükümlülüğü getirdiği, bunun teknik anlamda bir mükellefiyet olduğu,

bankanın söz konusu mükellefiyeti yerine getirmemiş olmasının ilgili hukuki sonucun doğmasına etki etmeyeceği, bu nedenle bankanın bildirim mükellefiyetini yerine getirmediği durumlarda dahi davalının protokolün 7.... maddesinde ... garanti (ödeme borcunu) yükümlülüğünün devam ettiği, buna göre bankanın kredi müşterilerinden ... ile ...'e ait rehinli traktörlerin satışı sonucu elde edemediği kredi alacağını davalıdan talep etme hakkının bulunduğu, bankanın her iki krediden dolayı toplam ....215 TL alacağı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacı banka ile davalı şirket arasında ....07.2004 tarihinde imzalanan davalı şirketin müşterilerine yetkili bayileri aracılığıyla taksitli ticari traktör ve ekipman kredisi kullandırılmasına ilişkin bir protokolün 7.... maddesinin ihlali nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Sözkonusu protokolün “Temerrüde Düşme ve Geri Alım Garantisi” başlıklı 7... maddesinde “Alacağın muaccel olması halinde Geri Satım Modeli uygulanacaktır.

Kredi kullanan kişinin bankaya olan kredi borcunu ödeyememesi durumunda banka tarafından icra takibinin kesinleşmesinden sonra traktör veya ekipmanın satışı istenebilecektir. Satış ilanı, satıştan makul bir süre önce banka tarafından firmaya bildirilecektir.

Firma bizzat kendisi veya bayileri veya firmanın göstereceği üçüncü şahıslar aracılığı ile traktör veya ekipmanın icra müdürlüğünde hazır bulunmasını sağlayarak ihaleye katılacak kasko bedelinin en az %60 üzerinden pey sürerek ihaleye katılacaktır.

Firma veya bayileri veya firmanın göstereceği üçüncü şahıslar tarafından satışa iştirak edilmediği ya da traktörün bir başka alıcı tarafından daha düşük bedelle satın alınması halinde firma ilk durumda kasko bedelinin %60'ını, ikinci durumda ise kasko bedelinin %60 ile satış bedeli arasındaki farkı bankaya ödemeyi kabul ve taahhüt eder” hükmü düzenlenmiştir.

Bu hüküm ile riskin gerçekleşmesi halinde davalı firmaya ihaleye katılma yükümlüğü getirilmiş, ihaleye katılmama halinde bunun yerine başka bir edimin geçmesi kabul edilmiştir. Ancak, firmanın ihaleye katılmasını sağlamak üzere davacı banka için de öngörülmüş bir yükümlülük bulunmaktadır. O yükümlülük de, icra takibinin kesinleşmesinden sonra traktör veya ekipmanın satışı istenip, satış ilanının satıştan makul bir süre önce davalı firmaya bildirilmesidir.

Davacı bankanın ihbar yükümlüğünü yerine getirmemesi halinde davalı firmadan buna ilişkin edimleri talep edememesi gerekir. Dosya kapsamında yapılan incelemede davacı bankanın bu ihbar yükümlüğünü yerine getirdiğine dair bir belgeye rastlanmamıştır. Davacı banka da ihbar yükümlüğünü yerine getirdiğini iddia ve ispat etmemiştir.

Bu bakımdan mahkemece, taraflar arasındaki protokolün 7... maddesi bu kapsamda değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.