Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/878 K.2013/3571

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../11/2011 tarih ve 2006/212-2011/452 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı Mert Sig. Ar. Hiz. Ltd. firmasının acenteleri olduğunu, sözleşmenin feshi sonrası kendilerine 67.393,... TL borçları bulunduğunu, aynı firmanın ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nde haklarında açmış olduğu takibe itiraz davasında ....680 TL kazandığını, bu alacağı davalıya temlik ettiğini, davalının Mahmudiye İcra Müdürlüğü'nde haklarında ilamlı takipte bulunduğunu, icra dosyasında yukarıda belirttikleri alacakları yönünden BK'nun 167. maddesi uyarınca takas talebinde bulunduklarını ileri sürerek, davalının Mahmudiye İcra Müdürlüğü'nde yaptığı takibe ilişkin olarak takas beyanları uyarınca borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının muaccel ve kesinleşmiş alacağı bulunmadığını, takas definin menfi tespit yoluyla ileri sürülemeyeceğini, icra dosyasına davacının ödemede bulunduğunu, davanın konusuz kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı alacağının davanın devamı sırasında ödendiği, takasa konu alacağın sona erdiği, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, davacı taraf dava dışı Mert Sig. Ar. Hiz. Ltd. firmasının kendilerine acentelik sözleşmesinden kaynaklanan borcu bulunduğunu, anılan firmanın da kendilerinden icra inkar tazminatından dolayı alacağı olduğunu, bu alacağın davalıya temlik edildiğini, temlik alan davalının ise haklarında icra takibi yaptığını ileri sürerek, takas beyanları uyarınca borçlu olmadıklarının tespitini istemiştir. Mahkemece, yukarıda anılan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacının, acentesi Mert Sig. Ar. Hiz. Ltd. firmasından ... alacağına ilişkin olarak lehine verilen hüküm Dairemizin ilamı ile onanmış, davalı ise temlik aldığı alacakla ilgili olarak icra takibinde bulunmuş, yargılama devam ederken davacı icra takibi tehdidiyle ödeme yapmak zorunda kalmış olup, bu durumda menfi tespit istemi kendiliğinden istirdat davasına dönüşmüştür.

Nitekim, davacı tarafta dilekçesinde icra takip dosyasına paranın ödenmesi nedeniyle istirdat isteminde bulunduklarını beyan etmiştir.

818 Sayılı BK’nun BK'nın 118. maddesi iki şahıs karşılıklı bir miktar meblağı ve yek diğerine mümasil başka malları birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise, iki taraftan her biri borcunu alacağı ile takas edebileceği gibi, alacaklardan biri münazaalı olsa bile takas dermayan olunabilir ve 167.maddesi ise borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir hükümlerine haiz olup, anılan maddeler uyarınca davacının temlik alan davalıya karşı takas defini ileri sürmesi mümkündür.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca yargılamaya istirdat davası olarak devam edilerek, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle takasa konu alacağın ödenmekle sona erdiğinden bahisle, karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.