Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/11789 K.2014/18413

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/10/2012 tarih ve 2009/251-2012/247 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl davada davacı-birleşen davada taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, davalı ile dava dışı K...Firması arasında 29.03.2001 tarihinde sözleşme yapıldığını, buna göre K...Şirketi'nin liman sahasında Akaryakıt İstasyonu açması ve işletmesi için arazinin davalıya verildiğini, buna karşılık davalının da 12 ay boyunca ayda 17.500,00 DM ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, K..Şirketi'nin 05.04.2001 tarihinde davalıdan olan alacaklarını müvekkiline temlik ettiğini, temlikin davalı tarafından da kabul edildiğini, davalının 2001 yılı Temmuz ve Ağustos ayları ödemelerini yaptığını,

kalan 10 aylık kira bedeli olan 89.744 EURO'yu ödemediğini ileri sürerek bu meblağın ihtarname tarihi olan 26.11.2001 tarihinden itibaren işletilecek Bankaların 1 yıllık döviz mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faizi ve sözleşmenin 4.7 maddesi gereği 29.03.2001 tarihinden itibaren 0,75 gecikme cezası ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dışı Kumpet Şirketi'nin davacı ile yaptığı alacağın temliki sözleşmesinin muvazaa sebebi ile geçersizliği konusunda dava açıldığını bildirmesi üzerine, kira parasını kime ödeyecekleri konusunda tereddüde düştüklerini, bu nedenle mahkemelerden tevdi mahalli tayin ettirdiklerini, parayı buraya yatırdıklarını, Ro Ro gemilerinin artık K..

A.Ş. limanı değil de Ambarlı Limanı'na yanaşması ve buna bağlı olarak gümrüksüz Akaryakıt İstasyonundan yakıt alma hakkına sahip tırların Ambarlı Limanı'na gitmeye başlamaları nedeniyle akaryakıt satışı yapamayacaklarından sözleşmenin temelinden çökmesinden dolayı tek taraflı olarak feshedildiğini, bu sözleşmeye dayalı olarak bedel talebinde bulunulamayacağını, davacıya ödenmesi gereken bir borç bulunmadığını, fazla ödediklerinin iadesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada, davalı şirket ile Uluslararası Nakliyeciler Derneği arasında düzenlenen 29.03.2001 tarihli sözleşme ile UND'nin sözleşmede kararlaştırılan meblağı aylık periyotlar halinde K...Anonim Şirketi'ne ödemeyi üstlendiğini, ancak 05.04.2001 tarihinde K...A.Ş'nin sözleşmeden doğan tüm hak ve gelirlerini 3 yıl süreyle müvekkili S...

Anonim Şirketi'ne devir ve temlik ettiğini, bu temlikin davalı UND tarafından da kabul edildiği, temlik sözleşmesinin dayanağını teşkil eden sözleşme gereğince davalı UND'nin 12 ay boyunca ayda 17.500,00 DM ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, Temmuz ve Ağustos 2001 ayları borcunun ödendiğini, ancak Eylül 2001'den itibaren borcun ödenmediğini, gönderilen ihtarnamenin de sonuç vermediğini, UND aleyhine açılan davanın yargılaması sırasında verilen karar gereğince davalı K...A.Ş. aleyhine işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını, zira UND tarafından bir kısım bankalara depo edilen paranın müvekkili şirkete ödenmediğini öne sürerek,

müvekkili şirkete ödenmesi gereken ancak dava tarihine kadar ödenmemiş bulunan bedellerden, tevdi mahallerine yatırılmış bulunan meblağların şimdilik 78.125,53 TL'sinin işlemiş faiz ve fer'ileriyle birlikte müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı K... Petrol Turizm Deniz Nakliye ve Kumanyacılık A.Ş. vekili, davacı şirket hakim ortak ve yöneticilerinin, müvekkili K... A.Ş'nin 210.000 DM garanti ve litre başına 0.035 DM değerindeki hakkını bedelsiz olarak diğer yetkili ve yöneticisi oldukları aile şirketleri davacı S... Anonim Şirketi'ne devir ettiklerinin sabit olduğunu, bu nedenle de bedelsiz olarak yapılan bu temlikin bağışlama olarak kabul edilmesi gerektiğini, Anonim Şirketlerin bağışlama yapamayacaklarını, Anonim Şirket yetkililerinin böyle bir işlem yapma yetkileri bulunmadığını, bu nedenle 05.04.2001 tarihli anlaşmanın yok hükmünde olduğunu, tevdi mahallinde dava konusu paraların müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini öne sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, asıl dosyada davalı Uluslarararası Nakliyeciler Derneği'nden 29.03.2001 tarihli sözleşmeden kaynaklanan ve 14 aylık süreye denk düşen 81.667 DM karşılığının talep edebileceğinin tespiti ile, bu miktara mahsuben 35.000 DM’nin daha önce davacıya iki taksit halinde ödendiği, kalan 46.667 DM karşılığı 30.862,38 TL'nin ise tevdi mahalli tayini kararı gereğince 24.12.2001 tarihinde T.C Ziraat Bankası Levent Şubesi'ne ödenmiş olduğu,

davalı UND'nin bunun dışında bir sorumluluğu bulunmadığı ve dava açılmasına da sebebiyet vermediği gerekçesiyle, aleyhindeki davanın reddine, T.C Ziraat Bankası Levent Şubesi'ne 24.12.2001 tarihinde yatırılan paranın 30.862,38 TL'lik kısmının ve bu kısım için bankaca işletilmiş faizinin davacı ....Mermer Fabrikası San. ve Tic.

Anonim Şirketi'ne ödenmesine, fazla kısmının ise davalı Uluslarararası Nakliyeciler Derneği'ne ait olduğunun tespitine ve anılan davalıya iadesine, yine İstanbul 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012 /193 D.İş sayılı dosyasından verilen tevdi mahalli tayini kararı gereğince Vakıfbank Sirkeci Şubesi'ne ödenen 16.553,96 TL'nin ve Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2002 /161 D.İş sayılı dosyasından verilen tevdi mahalli kararı gereğince Ziraat Bankası Levent Şubesi'ne ödenen 17.537,98 TL'nin de davalı UND'ye ait olduğunun ve faizleri ile birlikte anılan davalıya iadesi gerektiğinin tespitine, birleşen dosya davalısının,

davacıya ödenmeyen 30.862,38 TL'lik kısım yönünden dava açılmasına ve ödemenin gecikmesine sebebiyet verdiği anlaşılmakla hakkındaki davanın kısmen kabulüne, tevdi mahalli kararı gereğince diğer davalı UND tarafından bankaya depo edilmiş paranın 30.862,38 TL'lik kısmının faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, fazla kısmının davalı UND'ye ait olduğu ve anılan davalıya iadesi gerektiğinin tespitine, bu konudaki çekişmenin bu şekilde önlenmesine karar verilmiştir.

Kararı asıl davada davacı, birleşen davada taraf vekilleri temyiz etmiştir.

(1) Asıl dava, alacak istemine ilişkin olup, Dairemiz bozma ilamına uyularak, davacı tarafından K.. Pet. Tur. Deniz Nak. ve Kum. Tic. A.Ş. aleyhine dava açılmış ve bu dava asıl dava ile birleştirilmiştir. Asıl davada, davacı S.. A.Ş. temlik sözleşmesi gereğince kendisine ödenmesi gereken bedelin ödenmediğini ileri sürerek, bu bedelin davalı UND'den tahsilini istemiş, davalı UND ise K...

A.Ş'nin gönderdiği ihtarnameler üzerine bedeli tevdii mahalline ödediğini, ayrıca temlik sözleşmesine konu işlemin temelinden çöktüğünü savunmuş; birleşen davada ise davacı Dairemiz bozma ilamı uyarınca davalı K...A.Ş'ye dava açmış, davalı K..A.Ş. ise davacı S... A.Ş'ye yapılan temlikin yok hükmünde olduğunu, tevdii mahalline yatırılan paraların müvekkiline ödenmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, tevdii mahalli kararlarının alınarak paraların depo edilmesine K..'in sebep olduğu, temlikin usulsüz olduğunun mahkeme kararı ile tespit edilerek, Kumpet'in şirket zararının tahsil edildiği, kendisine yapılacak ikinci bir ödemenin sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı, temlik sözleşmesinin feshine ilişkin bir mahkeme kararının bulunmadığı, UND'nin ödemelerini tevdii mahalline yapmakta haklı olduğu, dolayısıyla davalı UND'nin iddia ettiği ifa imkansızlığı ortaya çıkana kadar alacağın davacı S..

A.Ş'ye ödenmesi gerektiği belirtilmiş, davalı UND'nin ifa imkansızlığı savunması yönünden ise 09.01.2004 (davalı UND'nin akaryakıt satış yetkisinin başka kuruma devredilmediği yönünde) ve 23.08.2002 (sadece RO-DER isimli kuruluşa bu yetkinin verildiği şeklinde) tarihli yazı cevapları esas alınarak ifa imkansızlığının oluştuğu kabul edilerek, asıl davada davalı UND'nin önceden ödenen iki taksit tutarı ve tevdii mahallerine ödenen toplam tutarlar dışında başkaca bir sorumluluğunun bulunmadığı,

birleşen davada ise davalı K...'in davacıya ödenmeyen tutar yönünden dava açılmasına ve ödemenin gecikmesine sebebiyet verdiği gerekçesiyle, UND tarafından tevdii mahalline depo edilen paranın davacıya ödenmesine, fazla kısmın UND'ye ait olduğunun ve UND'ye iadesi gerektiğinin tespitine, çekişmenin bu şekilde önlenmesine karar verilmiştir.

Yukarıda özetlendiği şekilde, uyuşmazlığın temelini oluşturan alacağın temliki sözleşmesi geçerli olup, birleşen davanın davalısı K..A.Ş. tarafından, kendi şirketinin yöneticileri aleyhine açılan sorumluluk davasında, davalıların aynı zamanda davacı S.. A.Ş'nin de ortakları oldukları, şirketi zarara uğrattıkları gerekçesi ile tazminatın davalı yönetici ortaklardan tahsiline karar verilmiş, davalı K..A.Ş. alacağını tahsil etmiş olup, ayrıca temlik sözleşmesinin feshine ilişkin bir mahkeme kararı da bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle birleşen davanın davalısı K.. A.Ş'nin esasa ve buna bağlı olarak vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

(2) Asıl ve birleşen davada davacı S..A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, her ne kadar mahkemece davalı UND'nin 14 aylık dönemden sorumlu olduğu, sonrasında ortaya çıkan ifa imkansızlığı sebebiyle UND'nin sonraki döneme ilişkin herhangi bir ödeme yükümlülüğünün kalmadığı belirtilmiş ise de, ifa imkansızlığının bulunduğu şeklindeki gerekçeye esas alınan 09.01.2004 ve 23.08.2002 tarihli yazılar arasında çelişki bulunup, bu çelişki giderilmeksizin davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün asıl ve birleşen davada temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.