Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/12135 K.2014/1064

Taraflar arasında görülen davada Reyhanlı Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.04.2013 tarih ve 2012/95-2013/271 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin dava dışı A. Gıda A.Ş'nin İsviçre'den ithal ettiği tereyağlarının nakli esnasında meydana gelebilecek hasarların % 30'unu teminat altına aldığını, tereyağlarının bir kısmının davalı şirket tarafından taşındığını, taşınan bu tereyağlarının davalı şirkete hasarsız teslim edilmesine rağmen taşınan emtianın bir kısmının davalı yedinde iken hasarlandığını, müvekkilinin bu sebeple sigortalı şirkete ödeme yaptığını ve ödedikleri miktarın rucuen kendilerine ödenmesi için icra takibi başlattıklarını, davalı tarafın haksız şekilde takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, haksız itirazın iptali ile davalı taraf aleyhine tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın haksız olduğunu, zira hasarın yükleme, boşaltma sırasındaki hatalara ve fiziki temaslara bağlı olduğunu, ellerinde malın teslim alınırken hasarlı teslim alındığına ilişkin tutanaklar bulunduğunu, tüm bunların ötesinde taşıyıcının yükü römorka yüklenmiş şekilde teslim aldığını, bu haliyle taşıma esnasında bir hasar oluşmuş ise bunun kendilerinden değil yanlış yüklemeden kaynaklandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu tereyağlarının taşıyıcı davalıya hasarsız teslim edildiği, buna rağmen ürünlerin gönderildiği yere hasarlı olarak teslim edildiği, davalı şirket çalışanları tarafından tek taraflı düzenlenen tutanaklara itibar etmeye imkan bulunmadığından hasarın davalının taşımasından kaynaklandığı, zarar gören tereyağının toplamda 2.350 kg olduğu, tereyağlarına ilişkin satış faturasında belirtilen 4.200 Amerikan Doları birim fiyatı üzerinden hesaplama yapıldığında zararın 14.816,84 TL olduğu ve sigortacının bu zararın % 30'undan sorumlu olduğu,

bu zararı sigortalıya ödeyen davacının davalı taraf aleyhine başlattığı takibin kısmen haklı olduğu, davalı tarafın sadece taşınan malda meydana gelen hasardan sorumluluğu bulunduğuna göre, davacı şirket tarafından yapılan % 10'luk artırımın sigortalıya yapılan bir lütuf ödemesi olarak değerlendirildiği ve bu miktar yönünden davacının rücu hakkının bulunmaması nedeniyle alacağın bu miktarı için takibin haksız görüldüğü gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalı borçlunun itirazının kısmen iptali ile 4.445,05 TL asıl alacak ve 277,91 TL işlemiş faiz olmak üzere 4.722,96 TL yönünden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

borçlunun itirazında kısmen haklı görülmediğinden asıl alacağın % 40'ı oranında hesaplanan 1.778,02 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşıma ilişkisinden kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir.

Davaya konu uyuşmazlıkta, davalı vekilince, hasarın yükleme ve istif hatasından kaynaklandığı ve yüklemenin müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığı savunulmuş, mahkemece hasarın davalının taşımasından kaynaklandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Gönderenin, taşıması üstlenilen emtianın yükleme ve istifini yanlış yapmış olması halinde taşıyıcının tazminatla sorumlu tutulması düşünülemezse de, yükleme ve istif hatasının, ayrıca bir araştırmaya gerek duyulmaksızın kolaylıkla fark edilebileceği hallerde, gözetim yükümlülüğü gereği taşıyıcının göndereni uyarması gerekmektedir. Gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen taşıyıcının bu nedenle meydana gelen zarardan kusuru oranında sorumluluğu söz konusudur.

Somut uyuşmazlıkta, gerek bilirkişi raporu gerekse de mahkeme karar gerekçesinde, yüklemenin kime ait olduğu, hasarın meydana gelmesinde yükleme hatasının etkisinin bulunup bulunmadığı, yeterince tartışılıp değerlendirilmiş değildir.

Bu durumda, öncelikle yüklemenin kim tarafından yapıldığı, yükleme ve istif hatasının bulunup bulunmadığı, tazminat talebine konu hasarın yükleme ve istif hatasından mı yoksa taşıma kusurundan mı kaynaklandığı, eğer zararlı sonuç istif hatasından kaynaklanmışsa, davalı taşıyanın yükleme işlemine nezaret sorumluluğu yönünden kusurunun bulunup bulunmadığı,

varsa davalı taşıyıcının müterafik kusur oranının belirlenmesi hususlarına yönelik olarak aralarında taşıma uzmanı bilirkişinin de bulunduğu heyetten hüküm kurmaya ve denetime elverişli rapor alınarak oluşacak kanaate göre sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.