Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/15901 K.2014/16752

Taraflar arasında görülen davada ...(Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15/04/2013 tarih ve 2012/177-2013/137 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 04/11/2014 günü hazır bulunan davacı şirket temsilcisi ... davacı şirket vekili Av. ... ve davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Çin'den ithal ettiği çelik emtiasının ...Gümrüğüne geldiğini, 16.11.2009 tarihinde tescilinin yapıldığını, gerekli muayene ve diğer işlemler sonucu geçici gümrük depolama alanına boşaltıldığını, teslim için tüm resmi işlemlerin tamamlandığını, davalının gerekçe göstermeden teslime yanaşmadığını ileri sürerek ve ıslah isteminde bulunarak, eşyanın teslimine, olmadığı takdirde eşyanın bedeli 157.633.82 USD ile 69.358.87 TL kar mahrumiyeti ve 1.000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin Gümrük Kanunu, Gümrük Yönetmeliği ve Liman İşletmeleri Tarifesi hükümlerine göre eşyayı sahibine teslim etmekle yükümlü olduğunu, davacının yıllardır gümrükten mal çektiğini, uyuşmazlık konusu emtiayla ilgili olarak konişmento üzerinde yer alan gemi adıyla diğer bilgilerin kayıtlarda tutmadığını, davacının gerekli düzeltmeyi yapmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, teslim alınmasından boşaltma limanında gönderilene teslim edilmesine kadar malın zilyetliğinin taşıyana ait olması nedeniyle, malların gemiden tahliyesinden sonra alıcısına teslim edilene kadar gümrüklü sahadan çıkmasından önce herhangi bir hasarın oluşması halinde, bu zarardan taşıyan sorumlu olacağı, bu nedenle gemiden tahliye edilen ancak henüz gönderilene teslim edilmemiş mallar üzerinde tasarruf hakkının taşıyanda bulunması nedeni ile gönderilenin bu konşimentoyu doğrudan liman idaresine ibraz ederek malın teslimini isteyemeyeceği,

limanın buradaki hukuki durumunun taşıyanla arasındaki ifa yardımcısı olduğu, teslimin iki taraflı bir muamele olup taşıyanın varma limanında zilyetliği nakil sureti ile yükün vasıtalı veya vasıtasız zilyetliği gönderilene geçmesini sağladığı,

bu nedenle taşıyanın iradesi olmaksızın tek taraflı teslim yapılamayacağı, yük liman idaresinde bulunduğu sürece taşıyanın hâkimiyet alanında sayılacağı, davacının yükün teslimini esas alan taleplerinde muhatabın ancak taşıyan olabileceği, taşıyanın talimatı olmadan Liman İdaresinin yükü teslim edemeyeceği, davacının söz konusu talepleri hak sahibi olduğunu ispat ederek taşıyana karşı ileri sürmesi gerektiği, onun ifa yardımcısı konumundaki Liman İdaresine dava açmasının kabul edilemeyeceği, dava konusu talep hakları bakımından Liman İdaresi pasif taraf sıfatı bulunmadığı, malı taşıyıcının rızası dışında teslim eden

Liman İdaresi’nin de bu halde hukuki ve cezai sorumluluğu bulunduğu, taşıyanın onayı olmadan, taşıyanın menfaatini koruma yükümlülüğü bulunan ve teslim emri olmaksızın teslimatı gerçekleştiremeyecek olan liman idaresinin sorumluluğu söz konusu olacağı, deniz yoluyla taşımalarda taşınan malın bir limandan diğer limana taşınması sonucunda gemide teslim (FIO) kaydı yoksa gemi varma limanına ulaştığında taşıyan veya acentesi, liman idaresine başvurarak taşınan yükün boşaltma limanında gönderilene (vasıtalı- vasıtasız zilyetliğine geçirilmesiyle) teslimini sağlayacağı,

yani boşaltmayı takiben gönderilen hazır değilse teslim edilecek mal liman idaresine bırakılacağı, işletme taşıyanın yardımcısı konumunda olduğundan, mal gönderilene teslim edilene kadar taşıyan adına ve hesabına liman tarafından muhafaza edildiği,

TTK m.1061 ve devamına göre taşıyan yükü taşınmak üzere teslim aldığı andan itibaren varma limanında yükü gönderilene teslim ettiği ana kadar yükün ziya ve hasarından sorumlu olacağı, liman işletmesi taşıyandan aldığı talimat doğrultusunda malı kime teslim etmesi gerekiyorsa malı ona teslim edebileceği, davacının konşimentoyu ibraz etmeden konşimentoyu temsil eden malların kendisine teslimini isteyemeyeceği, bu nedenle tazminat talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacının ithal ettiği emtianın konişmento tahtınta gemiyle taşınarak ...Limanı'na gelmiş olmasına, gümrük işlemlerinin tamamlanarak korumak ve muhafaza edilmek üzere davalı ...'nin işlettiği depoya teslim edilmiş bulunmasına, taşınan emtiayı tam ve sağlam şekilde davacıya teslimle yükümlü dava dışı taşıyanın ifa yardımcısı konumundaki davalının, gümrük idaresi dışında taşınanı temsil eden konşimento ve eklerini bağımsız şekilde kontrol etmesinin gerekmesine,

taşınan malın teslimi bakımından kendisine husumet yöneltilmesinin mümkün olmasına, ibraz edilen konişmentodan kaynaklanan def'ileri ve itirazları ileri sürmesinde bir yanlışlık bulunmamasına, dava dışı taşıyanın teslime yönelik muvafakatın varlığının ispat edilememesine göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.