Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/1641 K.2013/18438

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret (Kadıköy 4. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 10.05.2012 tarih ve 2009/556-2012/592 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... firması arasında glikoz fabrikası ekipmanlarının Almata/Kazakistan'a taşınması hususunda taşıma sözleşmesi aktedildiğini, müvekkilinin taşıma işinin ifası için davalı ...

Lojistik firmasıyla alt taşıma sözleşmesi imzaladığını ve bu davalıya 38.400,00 USD navlun ödemesi yaptığını, sırasıyla davalı ...firması, Büs firması, ... firması ve ... firmaları arasında alt taşıma sözleşmesi yapıldığını, emtianın son taşıyıcı ... firması tarafından yüklenerek 30.04.2008 günü yola çıktığını, son taşıyıcı ... firmasının 30.04.2008 günü, taşıma sözleşmesinden doğan navlun alacağı ödenmediği gerekçesiyle hapis hakkını kullanarak,

navlun bedeli ödeninceye kadar taşımayı durduracağını gönderici ... firmasına bildirdiğini, taşımayı Gürbulak sınır kapısında durdurduğunu, müvekkilinin yaptığı araştırmada Büs firmasının, Ci... firmasına, Ci... firmasının da son taşıyıcı ... firmasına navlun ödemesinde bulunmadığı hususunu tespit ettiğini, müvekkilinin, işin zamanında yerine getirilmesi ve başkaca zarar doğmaması için son taşıyıcı olan ... firmasına 46.000,00USD navlun ödemesinde bulunmak zorunda kaldığını ileri sürerek, 38.400,00 USD'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Lojistik Uluslararası Taş. ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir. Davalı ...Gıda Tekstil ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. vekili, davanın ancak gönderici tarafından açılabileceğini, husumetten davanın reddi gerektiğini, hapis hakkının gönderene karşı kullanılabileceği, taşımacı konumunda olan davacının hapis hakkından .../...

-2-

bahisle ödeme yapmasının yerinde olmadığını, davacının basiretli tacir gibi davaranmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, son ve fiili taşıyıcı durumundaki ... firmasına navlun ücretini ödemekle Ci... Tur firmasının yükümlü olduğu, davacının vekaletsiz iş görme kapsamında navlun borcunu ödediği, davacının davayı Ci... Tur firmasına yöneltmesi gerektiği, davalıların taşıma sözleşmesi kapsamındaki konumları ve taşımanın genel seyri dikkate alındığında davacının yaptığı ödemenin doğumuna yol açacak bir kusurlarının dahi bulunmadığı, vekaletsiz iş görme çerçevesinde ödenen navlun ücretinin ödenmesinden dolayı her iki davalının sorumlu tutulamayacağı, davacının iddiasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, navlun bedeli istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, gönderici Cemsan firması ile davacı arasında taşıma sözleşmesi aktedildiği, sırasıyla ..., Ercan, Büs, ... ve ... firmalarının alt taşıma sözleşmeleri ile taşıma işini üstlendikleri, davacının akidi olan davalı ... firmasına navlun ödemesinde bulunmasına rağmen, fiili taşıyıcı ... firmasının kendisine navlun ödemesi yapılmadığı gerekçesiyle hapis hakkını kullanarak, gönderici Cemsan firmasına başvurması üzerine, davacının taşıma işinin gerçekleşmesi için fiili taşıyıcı ... firmasına tekrar 46.000,00USD' navlun ödemesinde bulunduğu ihtilaf konusu değildir.

Uyuşmazlık, davacı asıl taşıyıcının, kendisinin akidi olan davalı ... firması ve bu firmanın akidi olan diğer davalı ...firmasından, davalı ... firmasına yaptığı 38.400,00USD'lik navlun ödemesini talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Asıl taşıyıcı olan davacının, kendi akidi olan ... firmasına navlun ödemesinde bulunduktan sonra ayrıca fiili taşıyıcı ... firmasına da navlun ödemesinde bulunması nedeniyle mükerrer ödeme sözkonusu olup, davacının bu mükerrer ödemeyi kendi akidi olan ... firmasından talep etmesi gerekir. Mahkemenin, navlun bedelini ödemekle fiili taşıyıcı ... firmasının akidi olan ... firmasının yükümlü olduğu, davacının davasını ihbar olunan ... firmasına yönetmesi gerektiği, vekaletsiz iş görme çercevesinde yapılan navlun ödemesi nedeniyle davacının davalı ... firmasından talepte bulunamayacağı yönündeki gerekçesi yerinde değildir. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile davalı ... firmasına yönelik olarak verilen kararın bozulması gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin davalı ...firmasına yönelik temyiz itirazlarına gelince; yukarıda da belirtildiği üzere, davacının kendi akidi davalı ... firması olduğundan, davalı ...firması ile aralarında sözleşmesel ilişki bulunmaması nedeniyle davacının fiili taşıyıcı ... firmasına yaptığı navlun ödemesinden kaynaklanan mükerrer ödemeyi akdi ilişki olmayan ...firmasından talep edemez.

Bu gerekçeyle davalı ...firmasına yönelik davanın reddi gerekirken, navlun bedelini ödemekle fiili taşıyıcı ... firmasının akidi olan ... firmasının yükümlü olduğu, davacının davasını ihbar olunan ... firmasına yönetmesi gerektiği, vekaletsiz iş görme çercevesinde yapılan navlun ödemesi nedeniyle davacının davalı ...firmasından talepte bulunamayacağı şeklindeki yazılı gerekçeyle davanın reddi yerinde değilse de, sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK 438/son maddesi uyarınca gerekçesi düzeltilerek onanması gerekmiştir.