Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/17760 K.2014/18015

Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09.07.2013 tarih ve 2012/27-2013/202 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 20.11.2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. K. B..l ve davalılardan C. M.. vekili Av. F. Y.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilince Türkiye’de üretilen RAM makinesinin yaratılan çizimlerinin hiçbir emek ve sermaye harcanmaksızın davalılarca ele geçirilip makine imalatına başlandığını ileri sürerek, davalıların eyleminin haksız olduğunun tespiti ile men’ini, haksız rekabet sonucu yaratılan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, hükmün ilanını, (450.000) TL maddi ve (50.000) TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, 1960 yılından bu yana RAM makinelerinin yurt dışından ithalatının yapıldığını, çizimlerin tamamının yabancı menşeli olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemize ait 21.07.2011 tarihli ilama dayanılarak, davalıların haksız rekabet eylemi sonucunda davacının mahrum kaldığı kâr tutarının, davalı tarafın yaptığı 629.707 TL'lik satışın %3,3'ü şeklinde, toplam 20.780 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davalıların dava konusu eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespit ve men'ine, hüküm özetinin ilanına, 20.780 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması, hüküm özetinin ilanı, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkindir.

Dairemiz bozma ilamında, davalıların eyleminin haksız rekabet teşkil ettiği belirtilmiş, ancak bu tespitin yanında, mahkemece davalıların her birinin sorumluluğunun değerlendirilmesi de istenmiştir. Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde, bozma ilamının gereği yerine getirilmemiş, bozma ilamında istenen inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.

Bu durum karşısında mahkemece, davalıların tek tek hangi eylemleri nedeniyle ve hangi gerekçeyle haksız rekabet fiilinden sorumlu tutulduklarının araştırılıp karar yerinde tartışılması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak tüm davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

2-Kabul şekli bakımından da mahkemece davacı yararına haksız rekabet nedeniyle hükmedilen tazminat miktarı, davalı ACC Makine A.Ş'nin 2003 yılında zarar ettiği gerekçesiyle, davacının aynı dönemde elde ettiği kâr oranı belirlenip, anılan davalının aynı dönemde satışını yaptığı ram makinesi sayısına göre, davacının kâr oranı üzerinden elde edilmesi gereken kâr tutarının tespit edilmesi suretiyle bulunmuştur.

Oysa bu kabul şekli haksız rekabet kurumunun özelliklerine uygun olmadığı gibi Dairemizin bu konudaki emsal kararlarına da uygun değildir. Nitekim davacı vekili de müvekkili şirketin o dönemde fabrika yatırımı yaptığı ve kâr oranının bu nedenle düşük olduğu itirazında bulunmuştur.

Ayrıca haksız rekabette bulunan davalının fiilen elde ettiği kâr tutarına göre tazminat hesabının yapılması, bu davalının kötü yönetilmesinin kusurundan davacının sorumlu tutulması sonucunu doğuracağı için bu nedenle de doğru değildir.

O halde mahkemece davalı tarafın satışını yaptığı makine sayısına göre, bu satışlardan elde edilmesi mümkün kar tutarının, anılan makinenin o dönemdeki maliyet ve satış fiyatlarına göre belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması dahi doğru olmamış, kararın kabul şekli bakımından da bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir. 3-Bozma neden ve kapsamına göre, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.