Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/18520 K.2014/6799

Hasımsız olarak görülen davada Muş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/10/2013 tarih ve 2012/311-2013/434 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin lehdarı ve hak sahibi olduğu, keşidecisi Ö. Tavukçuluk olan Garanti Bankası'na ait 28/02/2013 keşide tarihli 10.000,00 TL meblağlı ... keşide tarihli 10.000,00 TL meblağlı .. 30.04.2013 keşide tarihli 5.000,00 TL meblağlı ...numaralı hamiline yazılı çekleri ve yine keşidecisi L. Eğitim Öğretim Yayın Dağıtım Pazarlama ve Ajans Hizmetleri Ltd. Şti. olan kira karşılığı olarak müvekkilin emrine düzenlenen 31.12.2012 keşide tarihli 10.000,00 TL meblağlı 7941, 31.01.2013 keşide tarihli 10.000,00 TL meblağlı ... numaralı çekleri kaybettiğini ileri sürerek, öncelikle çeklerin ödenmesinin önlenmesi için çeklere ödeme yasağı konulmasına ve belirtilen çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

D.. T.. vekili, müvekkiline ait bulunan Garanti Bankası'nın 30.04.2013, 31.03.2013 ve 28.02.2013 ödeme tarihli ve ..... numaralı çeklere mahkemece ödemeden men yasağı konulduğunu öğrendiklerini, dava konusu çeklerin bir yıllık öğrenim ücretinin karşılığı olduğunu ve okula verilmek üzere davacı tarafından kendi isteğiyle müvekkiline verildiğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının talebinin lehtarı olduğu ... ve ... numaralı çeklerin iptali istemine ilişkin olduğu, talebe binaen TTK gereğince ilanlar neticesinde D..

T..'nun ..ve ... numaralı çeklerin davacı tarafından bir hukuki münasebet nedeni ile kendisine verildiğini beyanla ödeme yasağının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, ayrıca talebe konu çeklerin de ibraz edildiği, davacının talebinin zayi nedeni ile çeklerin iptaline ilişkin olduğu, zayi olma kavramının hukuken kıymetli evrakın objektif olarak ele geçirilemeyecek şekilde elden çıkması, örneğin; yırtılması, yanması,

sele kapılması veya kaybolması olarak tanımlanabileceği, bu tanımdan da anlaşılacağı üzere yetkili hamilin elinden kıymetli evrakın rızası hilafında çıkması veya kullanılamaz hale gelmesi şartının arandığı, ancak talepte bulunan D..

T..'nun beyanlarından dava konusu çeklerin davacı tarafça bir hukuki münasebet nedeni ile devredilmiş olabileceğinin anlaşıldığı, bu hukuki ihtimal sebebi ile davacı tarafa dava konusu çeklerin istirdadına yönelik Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde dava açması için 26.09.2013 tarihli celsede iki haftalık kesin süre verildiği, davacı tarafın ise iade davasını verilen kesin süre içerisinde açmadığı,

bu hallerde Kanun'un ibraz edilen çekleri ibraz edene geri vermeyi emrettiği, dava konusu .. ve .. numaralı çekler her ne kadar ilanlar neticesinde ibraz edilmemiş ise de diğer üç çekin ibraz edilmiş olması ve bu çekler hakkında süresinde davacı yanca bir iade davası açılmamış olması,

ilaveten taraf anlatımları sonucunda davacının ailevi ilişkileri nedeni ile çekleri rızası dahilinde vermiş olabileceği ve iptal gerekçesinde samimi olmadığı kanaatinin oluştuğu, hakların kullanılması ve borçların ifasında iyiniyetli davranılması prensibi gereği bu çekler hakkında da açılan davanın reddine, 08.02.2013 keşide tarihli .. numaralı 10.000,00 TL bedelli, 31.03.2013 keşide tarihli .... numaralı 10.000,00 TL bedelli, 30.04.2013 keşide tarihli ... numaralı 5.000,00 TL bedelli çeklerin D..

T..'ya iadesine, çekler üzerindeki ödeme yasağının kaldırılması için ilgili yerlere müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Çek iptali davası hasımsız açılır. İlan üzerine çeki elinde bulunduran kişinin, çeki mahkemeye getirmesi, bu kişiyi davada taraf kılmaz. Somut olayda, verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmaması ve çekler üzerindeki ödeme yasağının kaldırılması neticesinde çeklerin ibraz eden D.. T..'ya iadesine karar verilmesi de anılan kişiye davalı sıfatı kazandırmayıp, karar başlığında çeki elinde bulunduranın davalı olarak yazılması ve lehine vekalet ücretine karar verilmesi doğru olmayıp, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.