Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/2239 K.2013/18403

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08.11.2012 tarih ve 2010/380-2012/596 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 06.05.2010 tarihinde davalılardan ...Lojistik İthalat ve İhracaat İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic.

A.Ş.'ye ait olan emtia'nın Türkiye'den Ukrayna'ya taşınması için müvekkili şirket ile anlaşma yapıldığını, taşıma ücretinin 3.200 USD olarak teslimat sırasında alıcı firma tarafından ödeneceğinin belirlendiğini, emtianın müvekkiline ait araca yüklenerek Ukrayna'ya giriş yaptığını, ancak Ukrayna Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan kontrolde taşınan emtiaya ait davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. tarafından tanzim edilmiş aynı seri numaralı, aynı tarihli, fakat taşınan emtianın toplam fiyatı farklı gösterilmiş iki adet faturanın ele geçirildiğini ve emtia ile araca el konularak yasal işlem başlatıldığını, çift fatura oluşturulması sebebiyle 1.283 Euro usulsüzlük cezası kesildiğini, bu arada alıcı firmanın emtiayı almaktan vazgeçtiğini ve müvekkili şirkete ait aracın davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic.

A.Ş.'nin talimatı üzerine Türkiye'ye dönmek zorunda kaldığını, yine taşınan emtianın davalının talimatıyla Gümrük Müdürlüğü'ne teslim edildiğini belirterek şimdilik taşıma ücreti için 3.000,00 TL'nin, kesilen usulsüzlük cezası için 1.000,00 TL'nin, şöför konaklama ve yiyecek ihtiyaç masrafları için 2.000,00 TL'nin, bekleme ücreti için 2.000,00 TL'nin ve kazanç kaybı sebebiyle 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Lojistik İthalat ve İhracaat İnş. San. Tic. Ltd. Şti., davanın reddini istemiştir. Davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekili, müvekkili ile davacı ve diğer davalı arasında herhangi bir yazılı ve sözlü sözleşme bulunmadığını, davacının diğer davalı şirket ile Ukrayna'daki alıcı firmaya karşı dava açması gerektiği, müvekkilinin aynı seri nolu iki adet faturayı tanzim ederek haksız kazanç elde etmeye çalıştığı iddiasının doğru olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, 06.05.2010 tarihli taşıma sözleşmesi gereğince davacının, malı taşınan ve farklı bedeller ihtiva eden mükerrer fatura düzenlemek suretiyle mağduriyete ve zarara sebebiyet veren davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic.

A.Ş.'den taşıma ücreti talep etmekte haklı olduğu, davacının diğer taleplerinin somut nitelikte, kesin ve inandırıcı belgelerle ispatlanamadığı gerekçesi ile davalılardan ...Lojistik İthalat ve İhracaat İnş. San. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki davanın reddine, davalılardan ...Sentetik Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. hakkındaki davanın kısmen kabulü ile, 3.200 USD taşıma ücretinin sözleşme tarihi olan 06.05.2010 tarihi itibariyle TL karşılığı 4.830,72 TL’nin 3.000,00 TL’sinin dava tarihi olan 02.08.2010’dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, bakiye 1.830,72 TL’nin ise ıslah talebinde faiz istenmemiş olduğundan faizsiz olarak davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, emtia taşıma sözleşmesi kapsamında tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yukarı yazılı gerekçeler ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, somut uyuşmazlıkta uygulanacak olan CMR Konvansiyonu'nun 11. maddesinde, ''Malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için, gönderici, lüzumlu belgeleri sevk mektubuna iliştirecek yahut da taşımacıya verecek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır. Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunda değildir.

Gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması, veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan, taşımacıya karsı sorumludur. ....'' düzenlemesine yer verilmiş olup, mahkemece gönderen davalı ...Sentetik Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. tarafından farklı bedeller ihtiva eden mükerrer fatura düzenlenmek suretiyle taşıyıcı davacının mağduriyetine sebebiyet verildiği kabul edildiğine göre, anılan madde kapsamında ispatlanması halinde bu durum sebebiyle davacının uğradığı zarar ve ziyandan davalı taşıtanın sorumlu tutulması gerekecektir.

Buna göre, davacı, davalı taşıtanın taşınan emtiaya ilişkin olarak tutarları farklı iki adet fatura düzenlemesi ve bu durumun Ukrayna Gümrüğü'nde ortaya çıkması sebebiyle 1.283 USD usulsüzlük cezası ödediğini belirterek buna ilişkin 18.05.2010 tarihli Ukrayna Gümrük tutanağını ve ceza ödeme dekontunu sunmuş olup, 02.07.2010 tarihli dekont üzerinde araç sürücüsünün imzası bulunduğu gibi, davalı tarafça ceza tutarının kendisi tarafından ödendiği de savunulmamıştır.

Yine, davacı usulsüzlük sebebiyle araca ve taşınan emtiaya el konulduğunu, yasal işlemlerin başlatıldığını, aracın uzun süre gümrükte beklediğini, bu arada alıcı firmanın malı teslim almaktan kaçındığını ve davacının talimatı ile emtianın Türkiye'ye geri getirildiğini iddia etmiş, bu kapsamda, şöförün pasaportu ve buradaki giriş çıkış kayıtlarına, 18.05.2010 tarihli gümrük ceza tutanağına, CMR belgesine, gümrük beyannamelerine, şöförün yurtdışında konaklama vs. masraflarına ilişkin araç şoförü tarafından imzalanmış harcırah hesaplama cetveli ve bordrosuna, tır karnesine delil olarak dayanmış ve bu belgeler dosya kapsamına sunulmuştur.

Buna göre, sunulan belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davalıya ait araca Ukrayna Gümrüğü'nde ceza kesildiği, ceza makbuzunun üzerinde davalı şoförünün imzasının bulunduğu, bu cezanın davalı tarafça ödendiğinin savunulmadığı, aracın bir süre gümrükte bekletildiği, bu hususun gümrük beyannameleri, araç şoförünün pasaport kayıtları, tır karnesi vs. belgelerden anlaşıldığı, bu dönemde araç şöförünün harcırahının davacı tarafça ödendiği, buna ilişkin düzenlenen bordroda araç şoförünün imzasının bulunduğu,

aracın davalının talimatı ile emtiayla birlikte Türkiye'ye geri getirildiği anlaşılmakta olup, bu kapsamda davacının talep ettiği gümrük bekleme ücreti, aracın Türkiye'ye geri dönüş ücreti, usulsüzlük cezası, davacı şoförünün konaklama giderlerinin tespiti yönünden taşıma konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı tarafına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.