Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/3627 K.2014/10441

Taraflar arasında görülen davada İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29.11.2012 tarih ve 2010/478-2012/268 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 03.06.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. C.. F.. ile davalı vekili Av. A.. Ü.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin üç ayda bir yayınlanan "Marble Trend" isimli derginin sahibi olduğunu, basılan dergilerin bedelsiz olarak dağıtılıp gelirinin dergiye alınan reklamlardan sağlandığını, mermer sektöründe dünyada yapılan en önemli fuarlardan birisi olan ve Çin'de düzenlenen Xiamen Stone Fuarı için müvekkilinin çıkardığı dergininde davetli olduğunu, Türkiye'den 50 firmanın katıldığını, 100 ayrı firmadan da ziyaretçiler bulunduğunu, bu fuara çıkarılan özel baskının Türk firmalarının stantlarına bırakıldığını, ayrıca derginin fuara katılan Türk firmalarının tanıtımı için öneminin büyük olduğunu,

davalı şirketin Fedex'in Türkiye Lisansörü olup, Çindeki Xiamen Fuarı için basılan özel sayıdan 280 adedinin 25/02/2010 tarihinde Fedx isimli kargo ile Xiamen’e gönderilmek için teslim edildiğini, 05/03/2010 tarihinde orada teslim edilmesi gerektiğinin özellikle belirtildiğini, 06-09/03/2010 tarihleri arasında yapılan fuara gönderilen dergilerin müvekkilinin standığına teslim edilmediğini, böylelikle müvekkilinin yeterli sayıda dergi dağıtamadığından maddi manevi büyük zarara uğradığını ileri sürerek, 30.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 60.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, içerik beyanı davacı tarafından doldurulan hava taşımacılığı konşimentosunda, kargonun ağırlığının 120 kg tutarının ise 70 USD olarak belirtildiğini, Çin Gümrüğü'nün ise ağırlığı 120 kg olan kargonun tutarının 70 USD olamayacağını belirtip kargonun çıkışını vermediğini, gümrükteki bu sorunun davacının doldurmuş olduğu konişmentodan kaynaklandığını, maddi ve manevi tazminat isteme koşullarının oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davacı tarafından Çin'de düzenlenen ulusalararası X.. S.. Fuarına davalı kargo şirketi ile gönderdiği M..

T.. isimli derginin konşimentoda belirlenen teslim tarihinde bildirilen adrese teslim edilmediği, Çin Gümrüğü'ne ulaşan dergilerin gümrükte takıldığı, Çin Gümrüğü'ndeki sıkıntıyı proforma fatura ile çözebilen davalı temsilciliğinin bu düzeltmeyi gönderenin teslim tarihinin sınırlı olmasına rağmen geciktirdiği, gecikmenin temsilciliğin kusuru ile duruma müdahale edememesinden kaynaklandığı, fuara katılmak için 13.263,13 TL masraf, ayrıca dergiden elde etmesi gereken 32.562,00 TL reklam geliri olmak üzere davacının toplam 45.825,13 TL zarara uğradığı,

manevi tazminat istemi koşularının ise oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere,mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin temyizine gelince;Dava,uluslararası hava taşıma sözleşmesine dayalı taşınan dergilerin alıcısına süresinde teslim edilmemesinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminatın davalı taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkin olup, davacı tarafından gönderilen dergilerin davalı tarafından uluslararası hava yolu ile taşındığı,ancak taşınan dergilerin belirlenen sürede Çin'de düzenlenen fuara teslim edilemediği taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

Ayrıca, dava konusu eşyanın hem proforma faturasında hemde konşimentosunda "ticari değeri yoktur. Yanlızca gümrük amaçlı değeri vardır. Numuneler satılık değildir. Sergi içindir" ibarelerinin bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmakta olup, diğer uyuşmazlıklar yanında taraflar arasındaki asıl uyuşmazlık, davacının uğramış olduğu maddi zararın diğer bir deyişle davalıdan isteyebileceği tazminat miktarının ne olması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, dış ticaret uzmanı, ithalat-ihracat uzmanı ve gümrük kaçakçılığı uzmanı olduğu anlaşılan bilirkişi kurulundan alınan rapor benimsenerek yazılı şekilde maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, mahkemece, davalı vekilinin başta zarar miktarı olmak üzere sonuca etkili ve esaslı itiraz noktalarını içeren 08.11.2012 tarihli dilekçesi üzerine ek rapor alınmamış, itiraz noktaları üzerinde durulmamış olup, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu esasen hüküm kurmaya ve bu hükmü denetlemeye elverişli nitelikte de değildir.

O halde, mahkemece, HMK'nın 266. vd. maddeleri uyarınca tazminat miktarı başta olmak üzere içinde uluslararası hava taşıması konusunda uzman bir bilirkişininde bulunduğu başka bir bilirkişi kurulundan davalı vekilinin itirazlarınıda karşılayan yeni bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yetersiz bilirkişi kurulu raporuna dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre taraf vekillerinin vekalet ücretine ilişen temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.