Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/4930 K.2014/10839

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/12/2012 tarih ve 2009/407-2012/742 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 06/06/2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. N.. U.. U.., davalılardan Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. M.. S.. ve davalılardan T.. M.. vekili Av. H..

G.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek Karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından yurtdışından ithal edilen krem peynir üretiminde kullanılmakta olan eritme tuzu niteliğindeki gıda katkı malzemesinin davalı TC Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı'nın gözetimindeki diğer davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti'ye ait antrepoda muhafazası sırasında 26/12/2008 tarihinde yağan yağmur nedeniyle, Ayamama Deresi'nin taşması ile antrepoyu su basması sonucunda gıda katkı maddelerinin hasarlandığını, davalılardan Hazine'nin söz konusu antrepoda bulunan memuru vasıtasıyla denetim, özenle saklama ve koruma mükellefiyetini yerine getirmesi gerekirken bu görevi yerine getirmediğini, eşya sahibi ile gümrük idaresi arasında yasadan kaynaklanan zorunlu bir ardiyecilik ilişkisinin olduğunu, Gümrük Kanunu uyarınca yurda girişi yapılacak malların gümrükten çekilmesine kadar geçecek süre içinde devletin gözetimi altında bulunması gerektiğini,

Gümrük Sundurmaları ve antrepoların Gümrük Kanunu 51 ve 100. maddeleri gereği devletin gözetimi altında ve kanunda düzenlenen rejim altında hizmet veren yerlerden olduğunu bu nedenle gümrük sundurması ve antrepolarda bulunan malların hasarlanması olayında idarenin hizmet kusurundan kaynaklanan sorumluluğunun olduğunu, davalı şirketin ise kendisine teslim edilen ürünlerin zarar görmesi nedeniyle sorumlu olduğunu ileri sürerek, 39.785,00 Euro’nun TL karşılığı olan 84.439,68 TL’nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkili şirketin işletmeciliğini yaptığı antreponun dava konusu emtianın güvenli şekilde muhafazasını sağlayacak bütün şartlara sahip olduğunu, gerekli şartları taşıyıp taşımadığına Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün karar verdiğini ve Gümrük Müsteşarlığı'nca antrepo olarak kullanımına uygunluk belgesine sahip olduklarını, dava konusu zararın meydana gelmesine sebebiyet veren Ayamama Deresi'nin çok yoğun olmayan yağışlarda bile taştığını, derenin ıslah edilmesinin İSKİ'nin sorumluluğunda bulunduğunu bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Gümrük Müsteşarlığı vekili, davaya idare mahkemeleri tarafından bakılması gerektiğini, Gümrük Kanunu'nun 95. maddesi gereğince mevcut depoların yeterli olmadığı hallerde gümrük idareleri tarafından antrepo açılmasına ve işletilmesine müsaade verildiğini, eşyanın muhafaza edilmesinden antreponun sorumlu bulunduğunu bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti’nin iskan ve imar ruhsatı alınmamış, sel taşkını alanı içinde bulunan yerde antrepo yapmak suretiyle ve gerekli koruma önlemleri almaması nedeniyle meydana gelen zarardan tamamen sorumlu olduğu, söz konusu zararın fazla yağıştan kaynaklanmasından dolayı davalı tarafından mücbir sebep olarak ileri sürülmüşse de, zararın mücbir sebeple oluşmadığı, tamamen davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin ihmali davranışları sonucunda usulüne uygun yapılaşma yapmaması ve ruhsatını almamasından kaynaklandığı, davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti’nin sorumlu olduğu, davacı tarafça, meydana gelen olaydan dolayı antrepo işletme yönetmelikleri kapsamında özellikle 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 109. maddesi kapsamında davalı Gümrük İdaresi'ninde sorumlu bulunduğunu belirterek dava açılmış ise de, dava konusu itibariyle tamamen kusur sorumluluğuna dayanmış olması, haksız eylem neticesinde meydana gelen zararın tazminine yönelik olup, meydana gelen olayda kusurun işleten sıfatı ile Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic.

Ltd. Şti'ye ait olmasından dolayı davalı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı'na atfı kabil bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle, davalı T.C. Başbakanlık Gümrük Müşteşarlığı'na yönelik açılmış olan davanın reddine, davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'ye açılan davanın kabulü ile 84.439,68 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalı Ö.. Zeytincilik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekili ile mümeyyiz davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Ancak her ne kadar mahkemece yapılan yargılama sonunda, davalı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı hakkında açılan davanın esasına girilerek davanın reddi yönünde hüküm kurulmuşsa da, davacı tarafça açılan davanın, davalı kamu kurumunun yasal mevzuattan kaynaklanan denetim ve gözetim görevini yerine getirmemesi iddiasına dayalı olarak, hizmet kusuru hukuki sebebinden kaynaklandığı, adı geçen davalı hakkında açıdan davaya bakma görevinin idari yargıya ait olduğu, bu nedenle davanın yargı yolu bakımından reddinin gerektiği dikkate alınmaksızın, davanın esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün re'sen bozulması gerekmiştir.