Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/617 K.2013/21310

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18.09.2012 tarih ve 2010/206-2012/198 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl dosya davacısı TKS Tosya Ağaç Kaplama ve Yonga Levha San. Tic. A.Ş. vekili ile birleşen dosyalar davacısı Çağ Orman Ürünleri ve Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı TKS Tosya Ağaç Kaplama ve Yonga Levha San. Tic.

A.Ş. vekili, müvekkili şirketin kapı kasası üretmekte olduğunu, davalı şirkete ait TR 2009/08083Y kod numarası ile TPE nezdinde tescilli bulunan faydalı modelin yenilik ve korunma koşullarını taşımadığını, 30 Eylül 2009 tarihli olarak TÜYAP Kongre ve Fuar Merkezi'nde yapılan fuarda dava konusu faydalı modelin müvekkilleri tarafından sergilendiğini, bu sırada davalı firma yetkilisi tarafından müvekkillerine ait ürünün fotoğraflarının çekilmek suretiyle faydalı model başvurusuna konu yapıldığını, dava konusu faydalı modelde yenilikmiş gibi bahsedilen pervaz kanalının herhangi bir kapıda zaten mevcut olduğunu,

yine kasa üzerindeki kasa lambasının da piyasada kullanılan hemen her kapının kasasında bulunduğunu, ayrıca TPE nezdinde tescilli faydalı modelin resimlerinin dava dışı BEST firmasına ait olduğunu, ince papel plakaların aynı yönde lamine edilmesinin de zaten bilindiğini, bu nedenle hükümsüz kılınması gerektiğini ileri sürerek davalı adına tescilli bulunan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2010/224 esas sayılı dosyada davacı Çağ Orman Ürünleri ve Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekili; müvekkilinin kontrplak, MDF ve her türlü orman ürünü, ahşap malzeme imalat ve satışıyla uğraştığını, bu bağlamda TPE nezdinde 29.10.2009 tarihinden geçerli olmak üzere TR 2009/08083 Y numaralı faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, davalının söz konusu faydalı model belgesiyle korunan ürünün aynısını taklit etmek suretiyle satışa arz ettiğinin öğrenildiğini, Ankara 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2010/41 D.İş sayılı dosyasıyla bu durumun tespit edildiğini belirterek müvekkili faydalı model haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, men ve ref'ine 10.000,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Ankara 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2011/81 esas sayılı dosyada; davacı Çağ Orman Ürünleri ve Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekili, müvekkilinin TPE nezdinde tescilli 2009/8083 Y numaralı "papellerle güçlendirilmiş kapı kasası" başlıklı faydalı model belgesinin sahibi olduğunu; davalının bu buluşla aynı istemleri taşıyan faydalı modeli 2009/9854 Y sayısı ile TPE'de tescil ettirdiğini; belirterek yeni olmayan bu tescilin 551 sayılı KHK'nin 165. md. uyarınca hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı şirket vekili, müvekkiline ait faydalı modelin yeni olduğunu, dava konusu faydalı model ile korunan kapı kasasının ilk piyasaya arz edenin müvekkili olduğunu, seri üretim ve montaj kolaylıklarının sağlandığını, bu sayede müvekkili firmanın satışının arttığını, Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2010/41 D.

İş sayılı dosyasnda hazırlanan bilirkişi raporu ile davacının müvekkilinin faydalı modelden doğan haklarına tecavüz edildiğinin tespit edildiğini, davacı tarafın müvekkillerine ait faydalı modelin başvuru tarihinden sonra 2009/09854 sayı ile faydalı model başvurusunda bulunduğunu, bu başvurunun tarifnamesinin ve resimlerinin müvekkilinin faydalı modelinin taklidi olduğunu, anılan başvurunun henüz tescil edilmemiş olması nedeniyle hükümsüzlük davasının açılmadığını ancak tescil edilince davanın açılacağını, davacının müvekkili ürünlerini taklit etmesi nedeniyle işbu davayı ikame etmesinin kötü niyetli olduğunu gösterdiğini,

bu sayede tecavüz fiillerinin devamının amaçlandığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı TPE vekili, tescil edilmiş bir faydalı modelin hükümsüzlüğü talepli davada müvekkiline husumet yönetilmesinin mümkün olmadığını, enstitünün faydalı model belgesinin tescil sürecindeki yetkisinin temel olarak başvuruları şekli şartlar açısından incelemek olduğunu, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik yönünden bir inceleme ve değerlendirme yapma görevinin olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2010/224 Esas ve 2011/81 Esas sayılı dosyalarda davalı vekili; müvekkilinin davacı faydalı modeli ile iltibas yaratmaya çalışmadığını, davacıdan daha önce piyasaya sunduğu ürünü pazarladığını, tam tersine davacının müvekkili ürününü kopya ettiğini, müvekkilinin bu ürününün de faydalı model koruması altında olduğunu, faydalı model belgesi alınması için 28.12.2009 tarihinde 2009/09854 numaralı "MDF-Lamine panel kompozit kapı kasası" faydalı model belge başvurusunda bulunduğunu, koruma altındaki bir ürünün iltibas yarattığından söz edilemeyeceğini, anılan faydalı modelin yeni olduğunu; hükümsüz kılınması nedenlerinin bulunmadığını belirterek, her iki davanın da reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; tescil edilmiş bir faydalı modelin hükümsüzlüğü istemiyle açılan davada TPE'ye husumet düşmeyeceği gerekçesiyle asıl davada TPE aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, dava konusu 2009/08380 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğe dayanak 2005/4140 sayılı faydalı modelden farklılaştığı tek özelliğin 2005/4140 sayılı faydalı modeldeki ince MDF plakaların kullanılmaması olduğu, ancak dava konusu faydalı modelde bu mdf plakaların kullanılmamasının nedeni veya buluşa kazandırdığı teknik özelliklerin anlatılmadığı;

her iki faydalı modelin tarifnamesi incelendiğinde çözümünü amaçladıkları teknik sorunların birbiri ile aynı olduğu; dava konusu faydalı modelde papellerle beraber MDF'nin kullanılmaması ile elde edilen teknik gelişmeden de bahsedilmediği;

eksiltilen unsurun teknik bir katkısı olmadığı sürece ne şekilde yeni bir unsur olarak kabul edilmek gerektiğinin tarifnamede belirtilip ortaya konulmadıkça, sonraki davalı faydalı modeline yeni olma özelliği sağlamayacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı adına tescilli TR 2009/08380 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne,2011/81 esas sayılı dava ve 2009/09854 sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü talebiyle ilgili olarak asıl davaya konu ve daha önce TPE kayıtlarına giren TR 2009/08083 Y numaralı Faydalı Model Belgesi'nin, TR 2009/09854 Y numaralı Faydalı Model Belgesi'nin 1. isteminde açıklanan tüm unsurları kapsadığı zira.

TR 2009 09854 Y numaralı Faydalı Model Belgesi'nin 1. isteminde (d) unsuru olarak belirtilen panel levhaların detay özelliklerine yer verilmediği, bu durumda yenilik değerlendirmesi yapılırken her türlü panel levhanın 1. istemin kapsamı içinde değerlendirilmesi gerektiği TR 2009 08083 Y numaralı Faydalı Model Belgesi'nin 1. isteminde kapı kasası MDF üst ve alt tabakalarının açıklandığı; aynı zamanda, TR 2009 080803 Y numaralı Faydalı Model Belgesi'nin 2. sayfasında papel plakaların lif yönlerinin birbirine paralel olarak lamine edildiğinin açıkça belirtildiği;

resimlerde de kapı kasası, MDF üst tabaka, MDF alt tabaka, lif yönleri paralel lamine edilmiş panel levhalar görülebildiği; sonuç olarak TR 2009 09854 Y numaralı Faydalı Model Belgesi'nin gerek TR 2009 08083 Y numaralı Faydalı Model Belgesi ve 8083 sayılı faydalı Model Belgesi'nin yeniliğini ortadan kaldıran 4140 sayılı Faydalı Model Belgesi ve aynı nitelikteki Ege Ahşap Profil Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. ve ait 2002 yılına ait katalogu karşısında yeni olmadığı hükümsüz kılınması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne davalı TKS adına tescilli TR 2009/09854 Y sayılı Faydalı Model Belgesi'nin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, birleşen 2010/224 esas sayılı dosya yönünden ise; faydalı modele tecavüz vakıasına dayanan iddiaların temelini oluşturan 2009/8083 sayılı faydalı modelin hükümsüz kılınması nedeniyle, hükümsüzlük kararının sonuçlarının geçmişe etkili olacağı; bu nedenle hiç doğmamış sayılan bir tescile dayanılamayacağı;

yeni olmayan bir buluş veya teknik uygulamanın rakipler tarafından uygulanmasının somut olayın koşullarının da dava ve olay tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 56 vd. hükümleri çerçevesinde haksız rekabet oluşturduğunun kabulüne imkan bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl dosya davacısı TKS Tosya Ağaç Kaplama ve Yonga Levha San. Tic. A.Ş. vekili ile birleşen dosyalar davacısı Çağ Orman Ürünleri ve Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl dosya davacısı TKS Tosya Ağaç Kaplama ve Yonga Levha San. Tic. A.Ş. vekili ile birleşen dosyalar davacısı Çağ Orman Ürünleri ve Otomotiv San. Tic. A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.