Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/6305 K.2013/21351

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret (Kadıköy 5.Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 05/06/2012 tarih ve 2011/458-2012/493 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Almanya'da faaliyet gösteren müvekkili banka ile davalılar arasında akdedilen ikraz sözleşmesi gereğince davalılara Almanya'da satın alacakları daire için ikraz verildiğini, davalıların ödeme yapmadıklarını ileri sürerek, 108.949,00 EURO tutarındaki alacağın şimdilik 5.000,00 EURO'luk kısmının ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, MÖHUK 26. maddesi ve Tüketici Sözleşmesinin 6/1. fıkrasına göre; sözleşme ile ilgili ihtilaflarda Alman Hukukunun uygulanacağının kararlaştırıldığını, Kadıköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olmadığını, Helmstedt Mahkemelerinin yetkili olduğu, davacı tarafın aynı alacak ile ilgili Helmstedt Mahkemesi aracılığı ile dava ve takip işlemleri yürüttüğünü, talep olunan alacağın zaman aşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında 09/02/1999 tarihli ikraz sözleşmesi, 24/01/2005 tarihli sözleşme şartlarının değiştirilmesi ile ilgili anlaşmanın bulunduğu, dava konusu ikraz sözleşmesinin merkezi Almanya'da bulunan davacı banka ile davalılar arasında Helmstedt adresindeki apartmanın satın alınması için kredi sözleşmesi niteliğinde olduğu, kredi borcunun taşınmaz ile teminat altına alındığı, 24/01/2005 tarihli sözleşmenin 6. maddesinde, sözleşmenin ifa yerinin banka merkezinin bulunduğu yer olarak belirlendiği,

sözleşmede Türk Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin özel bir yetki şartı bulunmadığı gibi sözleşme konusu gayrimenkulün Almanya'da bulunduğu ve davalıların adreslerinin sözleşme kapsamında Helmstedt olarak yazılı olduğu, Alman Medeni Usul Kanunun (ZPO) 23. maddesi, MÖHUK'un 26-27-44-45-46. maddeleri kapsamındaki Türk Mahkemelerinin milletler arası yetkisinin iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tarafından tayin olunacağı ve dava konusu sözleşmenin mesleki veya ticari olmayan amaçla mal veya hizmet yada kredi sağlanmasına yönelik tüketici sözleşmesi niteliğinde olup tarafların seçtikleri hukuka tabi olacağı,

HMK'nun 114/1-a ve 115. maddeleri gereğince Türk Mahkemelerinin yargı hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. .

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, Türk Mahkemelerinin yargı hakkı bulunmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı, davalıların ikametgah mahkemesinde dava açmış olup, taraflar arasındaki 24.01.2005 tarihli sözleşmenin 6. maddesinde davacının ikametgahı mahkemesini yetkili kılan hüküm, müşterinin ticari bir kişi, kamu hukukuna has tüzel bir kişi veya kamu hukukuna ait özel bir servet değeri olması hallerine münhasırdır. Somut olayda, davalıların gerçek kişi olması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin yetkiye ilişkin bu hükmünün uygulanması mümkün değildir.

MÖHUK'nun 40. maddesi yabancılık unsuru taşıyan davalarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin yer itibariyle yetki kurallarına göre tespit edileceğini belirtir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan HUMK 9/1. maddesinde düzenlenen genel yetki kuralı gereğince, davalıların ikametgahı mahkemesi olan Türk Mahkemeleri MÖHUK'nun 40. maddesi göndermesiyle aynı zamanda milletlerarası yetkiye de sahiptir.

Bu durumda yetkiye ilişkin HUMK 9, HMK 6 ve MÖHUK 40. maddeleri gereğince davalıların ikametgahı mahkemesi yetkili olup, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.