Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/7360 K.2014/14165

Taraflar arasında görülen davada Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31.12.2012 tarih ve 2008/165-2012/518 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili ve davalılar Y.. S.., E.. D.., K.. Y.. ve H.. Y.. vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 19.09.2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılardan K.. Y.. ile H.. Y.. vekili Av. S.. K.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, 30.06.2007 tarihinde davalılardan K.. Y..'ın sevk ve idaresindeki MH-HY 58 yabancı plakalı otomobil ile müvekkillerinin ve murisleri F A'ın içinde yolcu olarak bulunduğu Seyit Sarıçiçek'in sevk ve idaresindeki 38 T 0289 plakalı ticari otomobilin çarpışması sonucu, ölümlü, yaralamalı, hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada bir kısım davacıların yaralandığını, murisleri F A'ın ise vefat ettiğini, bilirkişi raporunda asli kusurlunun davalı K..

Y.. olduğunun belirtildiğini, kazadan dolayı her iki araç şoförünün sorumlu olduğunu, kazadan dolayı müvekkillerinin uzun süre komada kaldıklarını ve kemik kırıklarının oluştuğunu, ayrıca annelerinin vefatı nedeniyle hem ruhen, hem de manen çok üzülüp çöküntüye uğradıklarını, davalıların hastaneye dahi geçmiş olsuna gelmediklerini ileri sürerek, M.. A.. için 100,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi annesi F A'ın vefatı

nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminat, A.. A.. için 100,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi kayınvalidesi F A'ın vefatı nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat, T A için 100,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi babaannesi F A'ın vefatı nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat, F A için 100,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi babaannesi F A'ın vefatı nedeniyle 10.000,00 TL manevi tazminat, Kübra Ayyıldırım 100,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi babaannesi F A'ın vefatı nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminat, M.. S.. için annesi F A vefatı dolayısıylı 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların bulunduğu, E.. D..'nin maliki olduğu ve sürücü S.. S yönetimindeki 38 T 0289 plakalı ticari oto ile davalı K.. Y..'ın sevk ve idaresindeki ve araç maliki H..

Y.. olan MH-HY 58 plakalı otomobilin çarpışmaları sonucu ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, olayda davacıların murisi F.A.'ın vefat ettiği ve diğer davacıların Adli Tıp raporunda belirtildiği şekilde yaralandıkları, kusur oranının tespitine ilişkin olayın hangi aracın kırmızı ışıkta geçtiğinin tespit edilememesi nedeniyle alınan bilirkişi raporları terditli olup, kesinleşen Ağır Ceza Mahkemesince de sanık K..

Y.. hakkında dava açıldığından ve diğer ticari araç sürücüsü S.

S. öldüğünden sanık Kenan'ın kusurlu bulunarak cezalandırılmasına karar verildiği, mahkemece alınan raporun da terditli oluşu dikkate alınarak kırmızı ışıkta hangi araç ve sürücüsünün geçtiği tespit edilemediğinden davalılara % 50'şer kusur atfedilerek alınan hesap raporları doğrultusunda maddi tazminat talebinin davalılardan ve sigorta şirketlerinden dayanışmalı olarak tahsilinin gerektiği, davacılar manevi tazminat talep etmiş olup, olayın oluş şekli, ölenin yakınlık derecesi ve davacılarda meydana gelen yaralanma dereceleri, kusur oranı, tarafların ekonomik sosyal durumu,

davacıların olay nedeniyle duyduğu elem ve ızdırabın giderilmesine yönelik olarak ve ayrıca taraflarda zenginleşme oluşturmayacak şekilde davacıların manevi tazminat talebinin de kısmen kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle, davacı Ayşe için 1.886,00 TL geçici iş göremezlik, 72.244,00 TL sürekli iş görememezlik tazminatı olmak üzere toplam 74.130,00 TL maddi tazminat ile davacı Müslüm için 628,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının (Davalı sürücüler K.. Y.. ile Y..

S..-E.. D.. murisinin olayda %50'şer kusurlu olduğu kabul edilerek) sigorta şirketleri için poliçe limitiyle sınırlı ve dava tarihi 09.05.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 30.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan dayanışmalı olarak alınarak davacılara verilmesine, fazla talebin reddine, davacıların kendileri ve ölen F.

A. nedeniyle talep ettikleri manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı M.. A.. için toplam 15.000,00 TL, A.. A.. için 10.000,00 TL, Tugay Ayyıldırım için 10.000,00 TL, F Ayyıldırım için 10.000,00 TL, M.. S.. için 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 30.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar K.. Y.., H.. Y.., Y.. S.. ve E..

D..'den dayanışmalı olarak alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ile davalılar Y.. S.., E.. D.., K.. Y.. ve H.. Y.. vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar K.. Y.. ve H.. Y.. vekilinin aşağıdaki (2) numaralı bendin dışında kalan, davacılar vekilinin aşağıda (3) ve (4) numaralı bentler dışında kalan, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi içeriğinde, davacı M.. S..’ın, annesi F. A.’ın ölümü nedeniyle manevi üzüntü duyduğunun belirtildiği ancak müteveffa F.A.'ın mirasçılık belgesi incelendiğinde, adı geçen davacının isminin mirasçılar arasında yer almadığı, karar gerekçesinde de adı geçenin ne sebeple davacı olup zarar gördüğü hususlarının tartışılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece öncelikle adı geçenin hangi sıfatla davacı olduğu, olaydan ne şekilde zarar gördüğü, bu suretle aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı belirlendikten sonra sonuca gidilmesi gerekirken, davacı M.. S.. adına açılan davada işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

3–Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava dilekçesinde, yaşı küçük davacılardan K. A. adına velileri tarafından manevi tazminat isteminde bulunulmasına karşın, adı geçen davacı tarafından açılan davada olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

4–Manevi tazminat, 22.06.1966 tarih ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da etraflıca açıklandığı üzere, ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Zarara uğrayanın manevi ısdırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araçtır. Manevi tazminatın kapsamını takdir hakkı, kural olarak yargıca aittir.

Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, hak ve adalete uygun davranmalı, hukuk biliminden yararlanmalı, toplumun sosyal, ekonomik ve moral yapısını ve özellikle de somut olayın koşullarını gözetmelidir. Takdir edilecek tutar, bir yandan manevi acıları gidermeli, kamuoyu ve sosyal vicdanda kabul görmeli, diğer yandan ise zarar gören açısından zenginleşme aracı olmamalıdır.

Mahkemece, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmuşsa da, davacılardan A.. A..’ın kaza sonucunda %28,2 oranında daimi iş göremezlik durumunun bulunduğu dikkate alınmaksızın, adı geçen davacı ile kaza sebebiyle maluliyet hali mevcut olmayan davacılar T. A., F. Y. ve M.. S.. ile aynı miktarda manevi tazminata hükmedilmesi dahi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı A.. A.. yararına bozulması gerekmiştir.

5–Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10/2 maddesinin “Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.” hükmü dikkate alınmaksızın, reddedilen manevi tazminat yönünden davacılar aleyhine belirlenen vekalet ücretinin, kabul edilen kısım için hükmolunan miktarı aşacak şekilde tespiti de doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

6–Davalılar Y.. S.. ve E.. D.. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; mahkemece kazaya karışan sürücüler Seyit Sarıçiçek ve K.. Y..’ın ayrı ayrı %50 oranında kusurlu olduklarından bahisle sonuca gidilmiştir. Buna karşın dosya içinde mevcut adli tıp kurumu raporu kapsamında kırmızı ışıkta geçen sürücünün tam kusurlu olduğu belirtilmiş ancak hangi sürücünün kırmızı ışıkta geçtiği tespit edilememiştir.

Öte yandan dosya içerinde örneği bulunan Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi kararı ile sanık K.. Y..'ın cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu hükmün Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, verilen karar gerekçesinde kusur oranına ilişkin tespit ve açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, kaza tarihi ve dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 53. maddesi hükmü göz önüne alınmak suretiyle değinilen ceza mahkemesi dosyası kapsamında davalıların kusur durumlarının belirlenmesi gerekirken, özel uzmanlık gerektiren bir konuda araç sürücülerine belirli oranlarda kusur izafe edilmek suretiyle sonuca gidilmesi dahi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

7–Bozma neden ve şekline göre, davalılar Y.. S.. ve E.. D.. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.