Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/8397 K.2014/684

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 27. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.06.2012 tarih ve 2011/76-2012/ 139 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl davada davalı-birleşen davada davacı T. Telsiz San. ve Tic.

A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava konusu meblağ 18.563 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanunla değişik 438. maddesi gereğince duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada, davacı vekili, müvekkilinin muhtelif zamanlarda davalıya ait kargo taşıma işini yerine getirmesine rağmen, davalının navlun ücretini ödemediğini, 9.186,97 TL'lik icra takibine itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada, davacı vekili, navlun faturalarınının fahiş olduğunu, karşı tarafın icra takibinin yanı sıra, ayrıca herhangi bir fatura eklemeksizin müvekkiline haksız olarak 5.959,79 TL'lik borç muhtırası gönderdiğini ileri sürerek, 9.186,79 TL'lik icra takibine ve 5.959,79 TL'lik borç muhtırasına ilişkin borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, icra takibine konu dava konusu faturalardaki taşıma bedellerinin bu hizmet sektöründe kullanılan diğer firmalardaki ücretlerden daha düşük olduğu, takibe itirazın haksız olduğu, asıl davaya konu edilmeyen 5.959,79 TL yönünden ise, birleşen dosya davacısının borçlu olmadığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile takibin 9.076,61 TL'lik kısmının iptaline, davalının %40 icra inkar tazminatıyla sorumlu tutulmasına, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davalı davalı-birleşen davada davacı T. Telsiz San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

1-Asıl dava, Amerika-İstanbul arası yapılan kargo taşımasından kaynaklanan navlun ücretinin tahsiline yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunduğu, navlun faturalarının dosyada mevcut 2 adet hava konşimentosuna (airwaybill) dayandığı, kargo ücretinin alıcı (davalı Telsan firması) tarafından ödeneceği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

İhtilaf, navlun bedelinden kaynaklanmaktadır. Dosyadaki hava konşimentolarında (airwaybill) emtianın ağırlığı (total weight) bölümünde "kg" kutucuğu değil, "lbs" kutucuğu işaretli olmasına rağmen, mahkemece, benimsenen bilirkişi raporunda taşıma ücreti "kg" birimi üzerinden belirlenmiştir. Bu durumda, taşıma ücretinin "lbs (Libre's)" birimi üzerinden tespiti gerektiğinden kararın davalı-davacı T. Telsiz San. ve Tic. A.Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

2-Birleşen dava, asıl davadaki Şişli Şişli 3. İcra Müdürlüğü'nün 2009/26064 Esas sayılı dosyasındaki takibe konu 9.186,79 TL'lik navlun borcu ile asıl dava dışındaki 5.959,79 TL navlun borcuna yönelik menfi tespit istemine ilişkindir. HMK'nın 114/h maddesinde davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartlarından sayılmış olup, bu durumun mahkemece re'sen gözetilmesi gerekmektedir. Birleşen davanın, asıl davayla çakışan 9.186,79 TL'lik kısmı yönünden, birleşen dava davacısının menfi tespit davası açmakta hukuki menfaatinin bulunup bulunmadığının mahkemece tartışılmaması bozmayı gerektirmiştir.

3-Birleşen davada, davacı taraf, davalı taşıyıcının gönderdiği 5.959,79 TL'lik borç muhtırasını sunarak, borcu kabul etmediklerini ileri sürüp menfi tespit isteminde bulunmuş, davalı taşıyıcı, Şişli 4. İcra Müdürlüğü'nün 2011/254 Esas sayılı dosyasıyla 5.959,79 TL alacaklarının tahsili için icra takibi başlattıklarını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu savunmuştur. Mahkemece, 5.959,79 TL meblağlı menfi tespit istemi hakkında hiçbir inceleme yapılmadığı gibi, Şişli 4. İcra Müdürlüğü'nün 2011/254 Esas sayılı dosyası incelenip karar yerinde tartışılıp değerlendirilmeden, davacı Telsan firmasının borçlu olmadığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi de doğru olmamış, kararın davacı T. Telsiz San ve Tic. A.Ş. yararına bozulması gerektirmiştir.