Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/9304 K.2013/22677

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 14. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.11.2012 tarih ve 2010/1004-2012/622 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirkete Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı Eczacıbaşı Baxter Hastane Ürün. San. ve Tic. A.Ş'ye ait tıbbi malzemenin Belçika'dan Türkiye'ye (İstanbul) taşınması için tam ve eksiksiz olarak yüklendiğini, söz konusu taşımanın davalılardan Orkun Uluslararası Nak. İhracat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğini, ancak söz konusu malların kontrolünde bir kısım emtianın hasarlı olduğunun görüldüğünü, diğer davalı ...

A.Ş.'nin taşıma işini üstlenen Orkun Uluslararası Nak. İhracat ve Tic. Ltd. Şti.'nin sigortacısı olduğunu, yaptırılan ekspertiz raporu ile hasar miktarının 7.432,15 TL olarak tespit edildiğini, bu bedelin 22/03/2010 tarihinde hak sahibine ödendiğini, davacı müvekkili şirketin TTK 1301 maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalı Orkun Uluslararası Nak. İhracat ve Tic. Ltd. Şti.'nin taşıyan sıfatı ile diğer davalı ... A.Ş.'nin ise CMR.

Sigortacısı olarak meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını iddia ederek, 7.084,79 TL rücuen tazminat alacağının ödeme tarihi olan 22/03/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan Orkun Uluslararası Nak. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının yapmış olduğu ödemenin poliçe hükümlerine aykırı olması sebebiyle rücu hakkının bulunmadığını, davacının sigortalısının malı 26/08/2009 tarihinde teslim aldığını, malın teslim alındığı tarihten itibaren 6 ay sonra hasar ihbarı yapıldığını, eksper incelemesinin malı görmeden belgeler üzerinden yapıldığını, dava konusu malların UTİ Taşımacılık Ltd. Şti'ne ait antrepoya alındığını, yükleme kusurundan kaynaklanan hasardan taşıyıcının CMR.17/4-c maddesi gereğince sorumluluğu bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalılardan Eureko Sigorta A.Ş. vekili, davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, hasarın poliçe şartları ve CMR Konvansiyonu hükümleri gereğince teminat dışında olduğunu, emtianın yüklemesinin diğer davalı Orkun Uluslararası Nakliyat İhracat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılmış olması nedeniyle nakliyecinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, hasarın emtiaların yol şartlarına uygun olmayan bir şekilde yüklenmiş olmasından kaynaklandığını, hasarın yükleme hatasından meydana geldiğini, yüklemeyi de gönderenin yapmış olması sebebiyle sigortalı taşıyıcı firmanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, hasarın CMR.17/4c maddesi gereğince; yükleme ve istifleme, boşaltma hatasından meydana gelmişse, taşıyıcının artık hasardan sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağı, CMR.17/4c maddesindeki halin varlığının ispatının ise taşıyıcıya ait olduğu, aracın kaza geçirmediği, ekspertiz raporunda hasarın yükleme ve istif hatası kaynaklı olacağı görüşüne varıldığı,

yükleme ve istiflemenin gönderene ait olması halinde taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret etme, uyarma, şerh düşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi halinin müeyyidesinin hasarın tamamından sorumluluk değil, gönderen ile birlikte mütefarik sorumluluk hali olduğu, CMR. 8. maddesine uygun olarak kontrol yükümlülüğünü yerine getiren, CMR.

9. maddesine göre taşıma senedine çekince koyan ve alıcıyı bilgilendiren taşımacının CMR.17/4/c maddesi gereğince zaten hasardan hiçbir şekilde sorumlu olamayacağı, bu nedenle her iki davalının da olayda her hangi bir kusurlarının olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşıma sigortasından kaynaklanan rucüan alacak istemine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda özetlendiği gibi her iki davalı bakımından da taşımada istifin gönderilene ait olduğu, istif hatasından kaynaklanan hasar nedeniyle davalıların kusurlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar veilmiştir. Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre; taşıma hukukunda istif, gönderene ait olsa bile taşıyıcının bu istiflemeye nezaret yükümlülüğü vardır.

Bu nezaret yükümlülüğünü yerine getirmeyen taşıyıcı müterafik kusurlu kabul edilerek sorumlu tutulmalıdır. Bu itibarla; davalı taşıyıcı aleyhine açılan davanın reddi doğru olmamıştır. Öte yandan, diğer davalı CMR sorumluluk sigortacısı ise, CMR sorumluluk poliçesinde istif hatasından kaynaklanan hasar nedeniyle meydana gelen zararların teminatdışı olduğu savunmasında bulunmuştur.

Bu nedenle CMR sorumluluk sigorta poliçesinin de ibrazının sağlanması suretiyle CMR sorumluluk sigorta poliçesinde böyle bir hükmün bulunup bulunmadığı dolayısıyla rizikonun teminat kapsamında olup olmadığı değerlendirilerek davalı ... şirketinin sorumluluğunun irdelenmesi gerekirken bu davalı bakımından da yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.