Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/15660 K.2015/3211

Taraflar arasında görülen davada Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/03/2014 tarih ve 2011/221-2014/57 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava,

6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanun ile değişik 438/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ....'ın 1959 yılından bu yana üye olduğu davalı .... Derneği ve ... Vakfı çalışmaları sırasında çok sayıda yazılı, sözlü, görsel eserler meydana getirdiğini, bu eserlerin asılları veya suretlerinin davacılarda olmadığını, bu eserlerin kaynak gösterilmesi şartıyla yalnızca davalı ... tarafından kullanılmasına müvekkilleri tarafından rıza gösterildiğini, buna rağmen ...

Vakfı'ndaki eserlere ulaşamadıklarını, bir süreden beri müvekkilleri ile davalılar arasında dava konusu eserler bakımından fikri ayrılıklar yaşandığını ileri sürerek, öncelikle davalı vakıf ve diğer davalılarda bulunan davacıların murisi .... tarafından meydana getirilmiş her türlü yazılı, görsel, sesli eserlerin tespiti ile bunların muhafaza altına alınmasına, basım ve yayımlarının durdurulmasına, basılmış ve satışa sunulmuş kitapların satışının durdurulmasına ve tüm eserlerin davacılara ait olduğu tespit edilerek kendilerine teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, ....'ın hem .... hem de ...'da yönetim kurulu başkanlığı yaptığını, "..." adlı kitap ile "...." isimli eseri yazdığını, davalılar bünyesinde yapılan söyleşilerin kasetlere kaydedilerek söyleşilerden derlenen kitapların daha geniş bir kitleye ulaşmasının sağlandığını, davalılar bünyesindeki tüm eserlerin kütüphane veya arşivde tüm araştırmacılara akademi öğrencilerine açık olduğunu, davacılardan ... ve ...'ın vakıf üyesi olduğunu ve ....'ın eserlerine ulaşamamalarının, kendilerinde bir nüshanın dahi bulunmamasının yaşamın olağan akışına aykırı olduğunu,

davacıların miras bırakanının FSEK'den doğan tüm haklarını ... vakfına bağışladığını ve davacılar tarafından hiç bir tercüme ve telif ücreti talep edilmemek üzere bu eserlerin sonsuza kadar baskı hak ve yetkisi verildiğini, davacılardan ...'ın kendi çevirilerini de vakfa bağışladığını, ....'ın eserlerinin daha geniş kitlelere ulaşılabilmesi için müvekkillerinin ulusal ve uluslararası düzeyde konferanslar, toplantılar düzenlediğini, kitap radyo ve televizyon yayınları yaptıklarını, davacıların eserlere ulaşabildiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, davacıların mirasbırakanı Ergül Arıkdal'ın çalışmalarının, sohbet ve konuşmalarının davalı .... Derneği ve ...

Vakfı çalışmaları sırasında ve dernek veya vakıf başkan ya da üyeliği sıfatıyla yaptığı anlaşılmakla FSEK 18/2 maddesi gereğince dernek veya vakıf işleri görülürken meydana getirilen eserler üzerindeki hakların davalı dernek veya vakıf tarafından kullanılacağı kanaatine varıldığı, bu eserler yönünden mali hakları kullanma yetkisinin ilgili tüzel kişiye ait olduğu, bu nedenle bu gibi eserlerin davalı dernek veya vakıf tarafından yayınlanması ya da satışının durdurulması taleplerinin yerinde olmadığı ancak bu eserlerden birer örneğin davacılara verilmesi bakımından bunların davacılara teslimi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile,

davacıların miras bırakanı ....'ın, 20/01/2014 tarihli bilirkişi raporunda 2 ilâ 11. sayfalarında yer alan 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 32, ve 34. bentlerde belirtilen çalışmalar yönünden eser sahibi olduğunun tespitine, bu çalışmaların mali hakları kullanma yetkilerinin davalı derneğe ve davalı vakfa ait olması nedeniyle bunların yayınlanmalarının veya satışlarının durdurulması taleplerinin reddine, bu çalışmaların davacılara teslimine,

20.01.2014 tarihli bilirkişi raporunun 12 ilâ 25. sayfalarında ve 26 ila 42. sayfalarında gösterilen toplam 107 adet VCD ve ses kaydı içeriğinde yer alan ....'a ait sohbet konferans seminer ve konuşmalar yönünden ....' ın eser sahibi olduğunun tespitine ancak bunların dernek ve vakıf çalışmaları sırasında meydana getirilmiş eserler olması nedeniyle bunlar üzerindeki mali hakları kullanma yetkisinin davalı derneğe ve davalı vakfa ait olduğu gözetilerek bunların yayınının ve satışının durdurulması taleplerinin reddine, bu VCD'lerin davacılara teslimine, ....

Belgeseli'nin eser niteliğinde olmakla birlikte bağlantılı hak sahipliğinin yapımcı olarak kabul edilen davalı ... Vakfı'na ait olduğunun tespitine, bu yapım ile ilgili olarak davacıların eser sahipliğinin tespiti talebinin yayın ve satışının durdurulması taleplerinin reddine, bu belgeselinin davalı ...

Vakfı'na teslimine, 20.01.2014 tarihli raporun 8. sayfasının 28. bendinde yazılı çalışmalar yönünden eser sahibinin .... olmadığı anlaşılmakla bu çalışmaların davacılara teslimi talebinin ve bunların yayın ve satışlarının durdurulması taleplerinin reddine, bu çalışmaların davalı .... Derneği'ne teslimine, 20.01.2014 tarihli raporun 40. sayfasında belirtilen ve eser niteliği taşımayan ropörtaj kayıtları üzerindeki çoğaltma ve yayma haklarının davalı ...

Vakfı'na ait olması nedeniyle bunların çoğaltılması, satış ve yayınının durdurulması taleplerinin reddine ve bunların davalı ... Vakfı'na teslimine, 20.01.2014 tarihli raporun 39. bendinde yazılı kitabın eser sahiplerinden birisinin .... olduğunun tespitine ve bu kitap ile ilgili mali hakları kullanma yetkisinin davalı ...

Vakfı'na ait olması nedeniyle bu kitabın çoğaltılmasının ve satışının durdurulması taleplerinin reddine ve bu kitabın davacıya teslimine, 20.01.2014 tarihli bilirkişi raporunun 5. sayfasında 18. bentte yer alan çalışma ile 9. sayfasında 33. bentte yer

alan çalışmaların eser niteliğinde olmayıp FSEK 84 ve TTK 54. maddesi kapsamında ve davalı dernek lehine korunabilecek nitelikte olmaları nedeniyle bunların davacılara teslimi taleplerinin ve bunların yayın ve satışının durdurulması taleplerinin reddine, bu çalışmaların davalı derneğe teslimine, 20.01.2014 tarihli bilirkişi raporunun 9. Sayfasında 31. bentte yazılı kitabın eser sahibinin ...., mali hak sahiplerinin davacılar olması nedeniyle bu kitabın davalılarca yayın ve satışının durdurulmasına ve bu kitabın davacılara teslimine,

20.01.2014 tarihli bilirkişi raporunun 10. ve 11. sayfalarında 37. bentte isimleri yazılı olan ve dosyada mevcut ibranamede belirtilen kitaplar yönünden eser sahibinin .... olduğunun tespitine, bu kitapların mali hakları davacılara ait olmakla birlikte, davalı ...

Vakfı'nın bu kitapları davacılara bedel ödemeksizin çoğaltma ve yayma hakkı bulunduğunun tespitine ve bu kitapların davacılara teslimine, 20.01.2014 tarihli bilirkişi raporunun 11. sayfasında 38. bentte belirtilen kitaplar yönünden eser sahibinin .... olduğunun tespitine ve bu kitaplar ile ilgili mali hakların davacılara ait bulunduğunun tespiti ile bu kitapların davacıya teslimine, 20.01.2014 tarihli bilirkişi raporunun 11. sayfasında 40. bentte yazılı ve ibranamede belirtilen makaleler yönünden ....' ın eser sahibi olduğunun,

bu makaleler üzerinde mali hakları davacılara ait bulunmakla birlikte bunların davacılara bedel ödenmeksizin çoğaltılması ve yayımı konusunda davalı ...

Vakfı'nın ruhsat sahibi olduğunun tespitine, bu çalışmaların davacılara teslimine, 20.01.2014 tarihli raporun 10. sayfasında 35. bentte yazılı bulunan ve eser niteliğinde olmayan, eser sahibi belli olmayan fihristler ve listelerin ve diğer evrakın davalı derneğe teslimine, 20.01.2014 tarihli raporun 10. sayfasının 36. bendinde yazılı el yazılarının eser niteliğinde olmamakla birlikte bu yazıların ....'a ait olduğu anlaşılmakla bunların davacılara teslimine, bu el yazılarının davalılarca çoğaltılmasının, satışının durdurulmasına karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.