Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/17236 K.2015/12334

Taraflar arasında görülen davada ...Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.09.2014 tarih ve 2006/62-2014/176 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 17.11.2015 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin hak sahibi olduğu "..." adlı müzik eserinin müvekkilinden izin alınmaksızın davalılara ait “[TELEFON]” no'lu telefon santralında "bekleme müziği" olarak kullanıldığını, bu durumun ... Noterliği'nin 10.02.2005 tarihli tutanağı ile tespit edildiğini, müvekkilinin eserinin su borçlarının öğrenildiği ve su arızalarının bildirildiği bir müşteri hizmetleri hattında bekleme müziği olarak kullanılmasının müvekkilinde manevi üzüntü yarattığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava dilekçesinde ve ıslahla FSEK'nın 68. maddesi uyarınca 20.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte tahsilini, FSEK'nın 78. maddesi uyarınca hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalı olarak gösterilen bölge müdürlüğünün tüzel kişiliği bulunmadığını, santral ve bilgisayar ses sisteminde davacıya ait eserin kullanımına rastlanılmadığını, anılan eser kullanılmış olsa dahi FSEK kapsamında hak ihlalinin mevcut olmadığını, FSEK uyarınca kâr amacı gütmeyen şahsi kullanımın serbest olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu eserin bestesi ...'a ait olup davacının dava dışı ... ile birlikte "söz yazarı" olduğu, ...'dan gelen yazı ekindeki çizelgeye göre davacının %16 oranında payı

bulunduğu, davacının aynı zamanda eserin icracı sanatçısı olduğu, davacının MESAM'a 30.09.2002 tarihli yetki belgesi verdiği, icracı sanatçıların mali haklarının FSEK'nın 80/A-b.2-4 maddelerinde, manevi haklarının da FSEK'nın 80/A-b.1. maddesinde düzenlendiği, davalı şirketin davacının FSEK'nın 24. maddesi kapsamındaki "dolaylı temsil hakkı"nı ihlal ettiği, davacının "birlikte eser sahibi" olduğu müzik eserinin doğrudan değil, bir "vasıta" ile davalı ...'ı arayanlara dinletildiği,

...'ın 29.12.2010 tarihli yazısında 2005 yılında santral bekletme müzik tarifesine göre santrale bağlı bulunan tek bir hattın kullanımı için 200 Euro, santrale bağlı diğer her bir hat için 2 Euro ücret uygulandığının bildirildiği, davalıya ait 0212- 476 32 32 nolu ve PBX tanımlı santralin 32 hatlı olduğu, buna göre davacının talep edebileceği tazminat tutarı 214,00 TL'nin üç katı 642,00 TL olarak hesaplandığı,

FSEK'nın 41/11. fıkrasında hak sahiplerinin “hakların kullanımı veya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını ancak yetki verdikleri meslek birlikleri kanalıyla talep edebilirler” hükmünün Anayasa Mahkemesi'nin 24/03/2010 tarih 2007/33 Esas-2010/48 sayılı kararı ile iptal edilmesi nedeniyle davacının dava açma hakkının bulunduğu,

manevi hak ihlali nedeniyle takdiren 3.000 TL manevi tazminatın uygun görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile FSEK'nın 68. maddesi uyarınca hesap edilen rayiç bedelin 3 katı olan 642,00 TL maddi tazminatın ve 3.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalı İGDAŞ'tan tahsiline, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davacının dava dışı şahıslarla birlikte söz yazarı ve icracı sanatçısı olduğu müzik eserinin davalı ...’ın telefon santralında "bekleme müziği" olarak kullanılması nedeniyle 5846 sayılı FSEK hükümlerine göre maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu müzik eserinin davalı ...’a ait telefon santralında "bekleme müziği" olarak kullanıldığı ... Noterliği'nin 10.02.2005 tarihli tutanağı ile tespit edilmiştir. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, davacının dava konusu müzik eserinin %16'sının söz yazarı ve icracı sanatçı olması nedeniyle söz konusu eserin izinsiz kullanımından dolayı davacının mali ve manevi hakları ihlal edildiğinden maddi ve manevi tazminat talep hakkı doğmuştur.

Davacı taraf maddi tazminat istemini FSEK'nın 68. maddesine dayandırmıştır.

Mahkemece, maddi tazminat hesabına esas olmak üzere dava dışı meslek birliği ...'dan dava konusu müzik eserinin santral bekleme müziği olarak kullanılması halinde emsal ve rayiç bedelin sorulması üzerine ... cevabi yazısında; “üyenin devretmiş olduğu mali haklarından umuma iletim hakkı çerçevesinde, mevcut tarife üzerinden kullanıcıya lisans verildiğini” belirterek, “2005 yılı tarifesine göre santrale bağlı bulunan tek kullanım için 200,00 Euro, santrale bağlı diğer her hat için 2,00 Euro ücret uygulandığını bildirmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... tarafından bildirilen tarife rakamlarına göre maddi tazminat hesabı yapılmıştır. Ancak, davacı vekili, maddi tazminatın sadece ... tarafından bildirilen tarife rakamlarına göre hesaplanamayacağını belirterek rayiç bedelin hesaplanmasına esas olmak üzere emsal fatura örnekleri sunmuştur.

Bu durumda mahkemece maddi tazminatın FSEK'nın 68. maddesi uyarınca “rayiç bedel” üzerinden hesaplanması gerekirken yazılı şekilde sadece meslek birliği ...'ın tarifesi dikkate alınarak hesaplanan maddi tazminata ve maddi tazminat miktarına göre de manevi tazminatına hükmedilmesi doğru görülmediğinden kararın maddi ve manevi tazminatın yönünden taraflar yararına bozulması gerekmiştir.