Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/17985 K.2015/12485

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18/03/2014 tarih ve 2005/76-2014/124 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili asıl ve ek kararı, asıl kararı ise davalı ...

Donatanı ...'ye izafeten acentesi .... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 24/11/2015 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. ..., asıl davada davalı ...'ye izafeten acentesi .... ve davalı ...

Gemisi Kaptanı vekili Av. ... ve birleşen davada davalılar vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili asıl ve birleşen davada, ...nda seyir halinde iken, ..., ... ve ... gemilerinin kazaya karıştığını, kaza sonrası ... gemisinin battığını, içindeki yakıt, yağ ve demir yükünün çevreye zarar verdiğini, zarardan davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, 3.600.000 USD'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekilleri, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, Çevre Kanunu 2. maddesine göre çevre kirliliğine neden olan bir faaliyet yürüten kişinin kirleten olduğu, dolayısıyla kirleten sıfatının donatanlara ait bulunduğu, kaptanların donatanlara hizmet sözleşmesi ile bağlı gemi adamları olduğundan pasif dava ehliyetlerinin olmadığı, çevre kirliliğinden doğan zararların kusura dayanmadığı, davalıların eylemi ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğu, toplam zarar miktarının 2.696.360 USD olduğu,

818 sayılı BK'nın 83. maddesi uyarınca tazminatın memleket parası ile hesaplanması gerektiği, birleşen davada 818 sayılı BK'nın 60. maddesine göre 1 ve 10 yıllık zamanaşımına tabi bulunduğu, olayın 07.11.1999 tarihinde gerçekleştiği, birleşen davanın 28.05.2002 tarihinde açıldığı gerekçesiyle, asıl davanın 1 ve 2 nolu davalılar yönünden kısmen kabulüne, 1.320.895,53 TL'nin olay tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline, 3 ve 4 nolu davalılar yönünden pasif husumetten davanın reddine, birleşen davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, gerekçeli karar başlığının düzeltilmesi için tavzih talebinde bulunmuş, mahkemece 26.09.2014 tarihli ek kararla talep reddedilmiştir. Davacı vekili, asıl ve ek kararı, davalı ... Gemisi Donatanı ...'ye izafeten acentesi .... ise asıl kararı temyiz etmiştir.

1-Dava, kaza sonucu batan geminin çevreye verdiği zarardan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davacı taraf asıl davaya ilişkin olarak dava dilekçesinde, 1 nolu davalı olarak ... Gemisi Donatanı ... izafeten acentesi ...'yi, 2 nolu davalı olarak ... Gemisi Donatanı ... izafeten acentesi .... firmasını göstermiş, sonradan 30.12.1999 tarihli maddi hata dilekçesi vermiş, 1 ve 2 nolu davalıların acentelerinin ters gösterildiğini belirterek, 1 nolu davalı olarak ...

Gemisi Donatanı ... izafeten acentesi ..., 2 nolu davalı olarak ... Gemisi Donatanı ... izafeten acentesi .... olarak düzeltmiş, işbu dilekçe taraflara tebliğ edilmiş, mahkeme karar başlığında ise 1 nolu davalı olarak ... Gemisi Donatanı ... temsilen gemi kaptanı ..., 2 nolu davalı olarak ...

Gemisi Donatanı ... izafeten acentesi .... gösterilmiş, hüküm kısmında ise davanın 1 ve 2 nolu davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı tarafın karar başlığının düzeltilmesine yönelik tavzih dilekçesi de hata bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

HMK’nın 297. maddesi hükmüne göre, mahkeme kararları, asgari olarak tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri, incelenen maddi ve hukuki olayın özünü, mahkemeyi sonuca götüren gerekçelerin neler olduğu hususlarını ihtiva etmeli, hükmün açık, anlaşılır, infaz edilebilir şekilde tesis edilmesi gerekmektedir.

Somut olayda ise, davacı tarafın maddi hata dilekçesi nazara alınmadığı gibi, hüküm bu haliyle infazda tereddüte neden olacak niteliktedir.

Bu itibarla, mahkemece davacının maddi hata dilekçesi nazara alınarak, gerekçeli kararın infazda tereddüte neden olmayacak şekilde düzenlenerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, asıl davaya yönelik hükmün ve tavzih talebinin reddine dair 26.09.2014 tarihli ek kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davacı ve davalı ... Donatanı ... izafeten acentesi .... vekilinin asıl davaya yönelik sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

3-Birleşen davaya yönelik temyiz istemine gelince, mahkemece somut olaya 818 sayılı BK'nın 60. maddesinin uygulanacağı, gemi kazasının 07.11.1999 tarihinde gerçekleştiği, birleşen davanın ise 28.05.2012 tarihinde açıldığı gerekçesiyle, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Oysa, davacı taraf geminin halen deniz altında bulunduğunu, çevreye korozyona dayalı olarak halen zarar verdiğini, haksız eylem devam ettiği sürece zamanaşımının kesilmeyeceğini ileri sürdüğü gibi, davalıların eylemi 765 sayılı TCK'nın 383. maddesi uyarınca suç teşkil etmekte olup, zamanaşımı süresi de 102/4. maddeye göre 5 yıldır.

Bu itibarla, mahkemece davacının haksız eylem devam ettiği sürece zamanaşımının kesilmeyeceğine yönelik itirazı ve olayda ceza zamanaşımı süresinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.